I SA/Go 269/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2010 r. sprawy ze skargi Strefy Ekonomicznej S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za okres od stycznia do września 2004 r. 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. 3. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki kwotę 457,00 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. SA/Go 269/10 UZASADNlEN l E Skarżąca, Strefa Ekonomiczna S.A., wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].02.2010 roku, utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...].06.2009 roku, wydaną w przedmiocie uchylenia Burmistrza z dnia [...].01.2005 roku, dotyczącej umorzenia zaległości podatkowej skarżącej w podatku od nieruchomości za okres od stycznia do września 2004 roku i odmawiającej umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za okres od stycznia do września 2004 roku. Z akt sprawy wynika że : Dnia [...].05.2007 roku Prokurator Prokuratury Okręgowej wniósł sprzeciw, dotyczący decyzji ostatecznej Burmistrza Miasta z dnia [...].01.2005 roku w sprawie umorzenia zaległości podatku od nieruchomości, za okres od [...] stycznia do [...] września 2004 roku, w kwocie 140.911,60 złotych oraz odsetek w kwocie 3.607,90 złotych. Postanowieniem z dnia [...].06.2007 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze wznowiło z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej powyższą decyzją i wyznaczyło Burmistrza Miasta, jako organ właściwy do przeprowadzenia postępowania co do wznowienia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Postanowieniem z dnia [...].06.2009 roku Burmistrz Miasta, wydał decyzję uchylającą w całości decyzje Burmistrza Miasta z dnia [...].01.2005 roku, w sprawie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości i odmówił umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za okres od [...] stycznia do [...] września 2004 roku. W uzasadnieniu organ wskazał, iż R.B. jest Burmistrzem Miasta, był również burmistrzem w dacie wydawania decyzji z dnia [...].01.2005 roku. Burmistrz Miasta był również organem podatkowym właściwym w sprawie podatku od nieruchomości . R.B. pozostawał w stosunku prawnym z skarżącą, bowiem był także członkiem Rady Nadzorczej w Strefie Ekonomicznej S.A.. Na wniosek skarżącej o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości oraz odroczenie terminu płatności podatku za okres od lipca do grudnia 2004 roku, / następnie zmienianym / Burmistrz wydał decyzję z dnia [...].01.2005 roku, w sprawie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości, za okres od [...] stycznia do [...] września 2004 roku. Zdaniem organu, stosunek R.B. ze stroną skarżącą był tego rodzaju, że rozstrzygnięcie w sprawie podatkowej mogło mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki w spółce, a więc na jego relacje ze stroną postępowania. Powołując się na postanowienia statutu skarżącej, organ wskazał, iż Rada Nadzorcza zobowiązana była do badania, czy spółka terminowo regulowała swoje zobowiązania publicznoprawne, bowiem w przypadku pozytywnego wyniku Rada może wystąpić do akcjonariuszy o przyznanie nagrody rocznej prezesowi zarządu skarżącej. W przypadku negatywnym, Rada nie może złożyć oświadczenia o terminowym regulowaniu zobowiązań publicznoprawnych i tym samym nie może wystąpić o przyznanie nagrody rocznej. To oznacza, iż wydana decyzja o umorzeniu zaległości podatkowej miała wpływ na prawa i obowiązku członków Rady Nadzorczej w tym na R.B.. Organ uznał za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy, to że R.B. nie uczestniczył w posiedzeniu Rady na którym omawiano i wystąpiono o przyznanie nagrody rocznej prezesowi spółki. Nie ma znaczenia również, zdaniem organu fakt, iż uchwała Rady Nadzorczej z dnia [...].04.2005 roku nie zawiera oświadczenia o terminowym regulowaniu zobowiązań publicznoprawnych, bowiem nie oznacza to, iż takiego oświadczenia Rada Nadzorcza nie ma złożyć. W ocenie organu decyzja Burmistrza mogła wpłynąć na ocenę sprawozdania finansowego o terminowym regulowaniu zobowiązań o charakterze publicznoprawnym i tym samym wystąpienie o przyznanie nagrody rocznej. Tym samym okoliczności te miały wpływ na prawa i obowiązki R.B. w spółce skarżącej. Oceniając wniosek o umorzenie zaległości podatkowych organ wskazał, iż przeprowadzona analiza sytuacji finansowej spółki wskazuje, że jest ona bardzo dobra. Skarżąca osiąga regularnie zyski i obecnie nie ma zagrożeń w kontynuowaniu przez nią działalności gospodarczej. Wykazuje ona wysoki stopień rentowności, nie ma problemów z płatnością zobowiązań. Taka sytuacja pozwala na zapłatę zaległości podatkowych bez utraty płynności finansowej, bowiem zaległość podatkowa za 2004 rok wynosi 140.911,60 złotych, a odsetki 3.607,90 złotych. Zdaniem organu, wskazywanie jako przesłanki do umorzenia zaległości podatkowej, zamiaru kontynuowania działalności inwestycyjnej, nie jest ważną przyczyną dla której należałoby udzielić ulgi podatkowej. Podana przyczyna nie może być uznana za ważny interes podatnika. Spółka realizuje inwestycje strukturalne przez szereg lat i zdaniem organu winna tak zaplanować inwestycje, aby środków finansowych wystarczyło na wyznaczone cele, jak również na zapłatę zobowiązań. Spółka jak wynika z materiałów dowodowych ma zdolność kredytową i może posiłkować się kredytem. Organ argumentował również, że umorzenie zaległości podatkowej nie leży w interesie publicznym, bowiem spółka ma możliwość zapłaty podatku, a nie czyni tego przeznaczając znaczne kwoty na darowizny. Spółka natomiast winna w pierwszej kolejności przeznaczyć środki na wykonanie zadań oraz na zapłatę zobowiązań które ciążą na niej z mocy ustawy. Organ podkreślił również, iż podatek od nieruchomości służy realizacji zadań ustawowych, m.in. w zakresie utrzymania dróg, placówek oświatowych, przedszkoli, zaopatrzenia w wodę. Udzielona ulga dla spółki byłaby tylko polepszeniem jej i tak dobrej sytuacji finansowej. W interesie publicznym nie mieści się uprzywilejowanie podatników którzy mimo, iż mogą uregulować zaległości podatkowe, tego nie czynią. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując na naruszenie art. 240 § 1 pkt. 3 ordynacji podatkowej i art. 187 w zw. z art. 121 i art. 122 ordynacji podatkowej. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].02.2010 roku utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, w uzasadnieniu decyzji powtarzając argumentację organu l instancji. Od powyższej decyzji, skargę złożyła skarżąca, wnosząc o uchylenie decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji l instancji w całości, oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 240 § 1 ust. 3 ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie istnienia przesłanek nieważności decyzji oraz art. 187 w zw. z art. 122 ordynacji podatkowej poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do przesłanek uzasadniających umorzenie podatku. W uzasadnieniu wskazała, że art. 130 § 1 ordynacji podatkowej wymieniający przesłanki nieważności decyzji podlega ścisłej wykładni. Nadto art. 130 § 1 ust. 2 ordynacji podatkowej nakazuje w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji wskazanie rodzaju praw i obowiązków na które może mieć wpływ podjęte przez daną rozstrzygnięcie, natomiast istnienie stosunku prawnego między pracownikiem lub funkcjonariuszem a stroną postępowania nie jest wystarczającym powodem do uch wyłączenia na podstawie art. 130 ordynacji podatkowej. W przepisie tym chodzi o taki stosunek prawny który z uwagi na jego treść powoduje że rozstrzygnięcie sprawy może mieć wpływ na prawa o lub obowiązki pracownika lub funkcjonariusza. Zdaniem skarżącej decyzja nie zawiera przekonywującego uzasadnienia które wyjaśniałoby, że oddelegowanie R.B. przez radę gminy, do sprawowania w imieniu gminy funkcji członka Rady Nadzorczej w skarżącej spółce, wypływało na jego prawa i obowiązki. Organ nie zauważył różnicy między zarządem spółki który jest oceniany na podstawie wyników osiąganych przez spółkę, a radą nadzorczą spółki której podstawowym celem jest nadzór i ocena działalności zarządu spółki. Skarżąca podkreśliła, iż wynagrodzenia / diety członków rady nadzorczej / są niezależne od wyników finansowych osiąganych przez spółkę. Organ natomiast nie wskazał, że decyzja o umorzeniu podatku przyniosła lub mogła przynieść R.B. wymierną korzyść w postaci podwyższonego wynagrodzenia jako członka Rady Nadzorczej, nie wskazał również takiej potencjalnej możliwości. Twierdzenia organu byłyby zasadne, gdyby R.B. był członkiem zarządu spółki, a są bezzasadne gdy odnoszą się do członka rady nadzorczej. Co do decyzji o umorzeniu skarżąca wskazała, że organ skupił się na przesłance ważnego interesu podatnika, a tymczasem wniosek skarżącej oparty został o przesłankę ważnego interesu publicznego. Organ nie rozważał czy pozytywne rozstrzygnięcie uzasadnione było ważnym interesem publicznym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu Kolegium podtrzymało stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...].02.2010 roku. Nadto powołując się na art. 130 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej wskazało że R.B. pozostaje ze stroną w takim stosunku, że rozstrzygnięcie w tej sprawie mogło mieć wpływ na jego prawa i obowiązki. Tym stosunkiem według twierdzenia Kolegium był udział w radzie nadzorczej skarżącej. Wskazał również, iż podejmując decyzję o umorzeniu zaległości podatkowych Burmistrz Miast polepszył wynik finansowy spółki. Gdyby te zaległości nie zostały umorzone, to powstała by zaległość podatkowa uniemożliwiająca spełnienie warunków koniecznych do złożenia oświadczenia o przyznanie nagrody rocznej prezesowi zarządu. Nadto, Kolegium wskazało iż uzyskiwanie w latach 2003 - 2008 dodatniego wyniku finansowego, oraz zamiary kontynuowania inwestycji strukturalnych na terenach Podstrefy, nie przemawia za pozytywną decyzją w sprawie umorzenia powyższych zaległości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował i nie naruszył zasad ustalania określonych faktów za udowodnione. Sąd zgodnie z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 póz. 1270 ze zm./ rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga może być uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające -podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie kwalifikowanych przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 2 i 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ocena sądu dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W zakresie tak oznaczonej kognicji Sąd uznał, iż skarga jest uzasadniona. Podstawą wznowienia postępowania, organ podatkowy uczynił art. 240 § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132 ordynacji podatkowej. Natomiast stosownie do art. 130 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej, mającego zastosowanie w niniejszej sprawie, pracownik urzędu gminy / miasta / podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu, w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których pozostaje ze stroną w takim stosunku prawnym, że rozstrzygnięcie sprawy może mieć wpływ na ich prawa lub obowiązki. Podkreślić należy że przepis art. 130 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej o wyłączeniu pracownika urzędu odnosi się do osób zajmujących stanowiska organów administracji publicznej, a więc również do osób zajmujących stanowiska organów podatkowych. Tak więc przepis ten ma zastosowanie w stosunku do R.B., sprawującego w dacie wydania decyzji, to jest w dniu [...].01.2005 roku, stanowisko Burmistrza Miasta. Przepis art. 130 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej stanowi, iż wyłączenie pracownika następuje w przypadku : - gdy pozostaje on ze stroną w stosunku prawnym, - gdy rozstrzygnięcie sprawy może mieć wpływ na prawa lub obowiązki pracownika wynikające z tego stosunku. Podkreślić należy, iż przesłanki określone w art. 130 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej muszą być spełnione łącznie, bowiem istnienie tylko stosunku prawnego pomiędzy pracownikiem a stroną postępowania nie jest podstawą do wyłączenia pracownika. Nie może ulegać wątpliwości, iż R.B. będąc Burmistrzem Miasta w dniu [...].01.2005 roku było organem podatkowym właściwym w sprawie podatku od nieruchomości. Nie może ulegać również wątpliwości, że w dniu wydania decyzji, R.B. był również członkiem Rady Nadzorczej Strefy Ekonomicznej S.A.. W tym stanie rzeczy podejmując decyzję z dnia [...].06.2009 roku, o uchyleniu decyzji Burmistrza z dnia [...].01.2005 roku, w sprawie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za okres [...].01.2004 roku do [...].09.2004 roku, a następnie decyzję z dnia [...].02.2010 roku o utrzymaniu powyższej decyzji w mocy, organy podatkowe wskazały, że wydana przez R.B., jako Burmistrza Miasta, decyzja o umorzeniu zaległości podatkowych skarżącej, wpłynęła na prawa i obowiązki członków Rady Nadzorczej w tym również na R.B. w zakresie złożenia oświadczenia o terminowym regulowaniu przez skarżącą zobowiązań publicznoprawnych i wystąpienia z wnioskiem o przyznanie nagrody rocznej prezesowi zarządu spółki. Nadto w ocenie organu podatkowego podejmując decyzję o umorzeniu zaległości podatkowej skarżącej R.B. polepszył jej wynik finansowy. Decyzja ta miała wpływ na ocenę sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z działalności spółki, a tym samym mogła mieć wpływ na jego prawa i obowiązki w spółce. W związku z powyższymi wywodami organów podatkowych należy podkreślić, iż art. 130 § 1 pkt 2 odnosi się do takiego stosunku prawnego między pracownikiem a stroną, że podjęte rozstrzygnięcie ma lub może mieć wpływ na prawa i obowiązki .m.in. tego pracownika wynikające z tego stosunku. Tak więc przepis ten, może odnosić się do R.B. / jako Burmistrza Miasta /, pozostającego w stosunku prawnym z stroną skarżącą / R.B. był członkiem Rady Nadzorczej Strefy Ekonomicznej S.A. /, pod warunkiem, że podjęte rozstrzygnięcie ma lub może mieć wpływ na jego prawa i obowiązki wynikające z tego stosunku / a więc prawa i obowiązki wynikające z członkowstwa R.B. w Radzie Nadzorczej Strefy Ekonomicznej S.A. /. Należy wskazać, iż do zadań rady nadzorczej należy nadzór nad działalnością spółki, w tym m.in. ocena sprawozdania finansowego, działalności spółki, składanie Walnemu Zgromadzeniu pisemnego sprawozdania z wyników oceny, składanie wniosków o przyznanie nagrody rocznej prezesowi spółki itp. Organ podatkowy argumentował że warunkiem przyznania nagrody rocznej prezesowi spółki jest złożenie przez radę nadzorczą wniosku o jej przyznanie. Przy czym wniosek ten winien być poprzedzony badaniem przez radę nadzorczą czy spółka terminowo regulowała swoje m.in. zobowiązania publicznoprawne. Wydana natomiast przez Burmistrza Miasta decyzja o umorzeniu zaległości podatkowych wpłynęła na prawa i obowiązki R.B. w zakresie złożenia oświadczenia o terminowym regulowaniu przez skarżącą zobowiązań publicznoprawnych i tym samym umożliwiła wystąpienie o przyznanie nagrody rocznej. Bezspornym jest że skarżąca posiadała zaległości podatkowe w podatku od nieruchomości za miesiące od [...].01.2004 roku do dnia [...].09.2004 roku, a decyzją z dnia [...] stycznia 2005 roku zaległości te zostały umorzone. Jednakże nie można zgodzić się z poglądem organu podatkowego, aby umorzenie zaległości podatkowej skutkowało uznaniem, że skarżąca terminowo regulowała zaległości podatkowe, co otworzyło drogę do złożenia wniosku o przyznanie nagrody rocznej. Zdaniem Sądu skarżąca posiadała zaległość podatkową w podatku od nieruchomości za okres od stycznia do września 2004 roku, która to zaległość została następnie umorzona. Nie zmienia to faktu, iż skarżąca nie uregulowała w terminie należności podatkowej, bowiem zaległość podatkowa w podatku od nieruchomości istniała. Decyzja o umorzeniu zaległości podatkowych wywołuje bowiem skutki od dnia jej podjęcia, nie ma natomiast mocy wstecznej, nie wpływa również na uznanie, że zobowiązanie podatkowe zostało uiszczone w terminie. Podkreślić należy nadto, że rada nadzorcza nie ma kompetencji do przyznania nagrody rocznej bowiem przyznaje ją tylko walne zgromadzenie akcjonariuszy. Rada nadzorcza może złożyć wniosek o jej przyznanie dopiero po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego / § 5 ust.3 rozporządzenia Min. Gospodarki z dnia 3.07.2001 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu przyznawania nagrody rocznej osobom kierującym niektórymi podmiotami prawnymi oraz wzoru wniosku o przyznanie nagrody rocznej. / Dz. U z 2001 Nr.73 póz. 771 /. Tym samym nie można uznać aby podjęte rozstrzygnięcie w postaci decyzji o umorzeniu zaległości podatkowej mogło mieć wpływ na prawa i obowiązki R.B. jako członka rady nadzorczej w zakresie uznania że spółka terminowo regulowała należności publicznoprawne m.in. z tytułu podatku od nieruchomości. Organy podatkowy wskazały również że decyzją swą R.B. polepszył wyniki finansowe spółki. Jednakże i w tym zakresie nie można uznać stanowiska organu podatkowego z zasadne, bowiem podjęte rozstrzygnięcie zgodnie z art. 130 § 1 pkt. 2 ordynacji podatkowej musi bądź może mieć wpływ na prawa i obowiązki wynikające z stosunku w jaki pozostaje pracownik, w tym wypadku z spółką. Fakt polepszenia wyniku finansowego spółki nie ma związku z prawami o obowiązkami R.B. związanymi z stosunkiem jaki go łączy z spółką / pozostawanie członkiem rady nadzorczej /w rozumieniu art. 130 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej, a może to być jednie wynik jego działania. Organ podatkowy wskazał również że decyzja podjęta przez R.B. miała wpływ na ocenę sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z działalności spółki, a tym samym mogła mieć wpływ na jego prawa i obowiązki w spółce, ograniczając się do tego twierdzenia i nie rozwijając go w uzasadnieniu decyzji. Takie określenie wpływu podjętej przez R.B. decyzji o umorzeniu zaległości podatkowej, uniemożliwia ocenę Sądu co do zasadności tego twierdzenia i stanowi naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 ordynacji podatkowej w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie zna dokładnych motywów stanowiących podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji i z tego względu nie podstaw do oceny, czy motywy którymi kierował się organ podatkowy, wskazują na wyczerpanie przesłanek określonych w art. 130 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej. Wskazać bowiem należy, że rada nadzorcza dokonując oceny sprawozdania finansowego czy sprawozdania z jej działalności kontroluje prawidłowość tego sprawozdania, natomiast nie kreuje tego sprawozdania. Tak więc w ramach tej oceny rada nadzorcza bada czy jest ono zgodne z stanem rzeczywistym, z księgami i dokumentami, oraz czy przedstawia jasno i rzetelnie wszystkie informacje istotne dla oceny jej sytuacji majątkowej i finansowej, czy przedstawia w sposób prawidłowy wynik finansowy itp. Z tego też względu Sąd uznał iż zaskarżona decyzja nie może się ostać. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy winien, wskazać i rozwinąć twierdzenie odnoszące się do wpływu jaki zdaniem organu miało podjęte rozstrzygnięcie na prawa i obowiązki R.B. jako członka rady nadzorczej m.in. w zakresie oceny sprawozdania finansowego i sprawozdania z działalności spółki. Nadto organ podatkowy winien uwzględnić, że na wyłączenie ma wpływ, to czy rozstrzygnięcie ma lub może mieć wpływ na prawa i obowiązku zarówno R.B. jak i skarżącej /art. 130 § 1 pkt. 2 ordynacji podatkowej /. Konsekwencją uznania, iż decyzja o uchyleniu decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...].01.2005 roku była nie uzasadniona, jest przedwczesność stwierdzenia braku podstaw do odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za okres od stycznia do września 2009 roku w wyniku ponownego rozpoznania wniosku o umorzenie powyższej zaległości. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.