I SA/Go 27/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska (spr.) Asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant sekr. sąd. Grzegorz Oracz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi B.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru oddala skargę. Skarżąca – B.S. - złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2008r. nr [...]. Zaskarżona decyzja uchylała decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lipca 2002r. w zakresie wartości towaru, wartości pozycji, wartości statystycznej i podstawy opłaty oraz kwoty długu celnego i orzekała ponownie w tym zakresie. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] grudnia 2001 r. Agencja Celna - działająca z upoważnienia firmy "E" - zgłosiła w procedurze dopuszczenia do obrotu przędzę poliestrowo-bawełnianą czesaną, pochodzącą z Indii w 480 kartonach. Do zgłoszenia załączone zostały: deklaracje wartości celnej, fakturę [...] z dnia [...] listopada 2001r. na kwotę 7620,48 USD, świadectwo pochodzenia towaru Form. A nr [...], list załadunkowy, fakturę dotyczącą transportu, list przewozowy CMR, upoważnienie do działania w formie przedstawicielstwa bezpośredniego dla Agencji Celnej. Organ dokonał weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia i Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z [...] lutego 2002 r. uznał, iż było ono nieprawidłowe w zakresie wartości towaru, wartości pozycji, kursu waluty, wartości statystycznej i podstawy opłaty. Organ przyjął za podstawę wartości celnej cenę towaru dopuszczonego do obrotu [...] października 2001r. według zgłoszenia celnego nr E [...] w wysokości 1,56 USD za kilogram. Towar porównawczy pochodził z Malezji. W wyniku złożonego odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z [...] czerwca 2002r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu należało ponownie przeprowadzić postępowanie dowodowe, mające na celu uzyskanie większej ilości materiału poglądowego, zawierającego informacje o okolicznościach importu towaru o zbliżonych cechach, a następnie ustalenie wartości towaru zgłoszonego do odprawy celnej w dniu [...] grudnia 2001r. przez Przedsiębiorstwo "E". Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] lipca 2002r. uznał zgłoszenie celne nr [...] z [...] grudnia 2001r. za nieprawidłowe w zakresie wartości towaru, wartości pozycji, kursu waluty, wartości statystycznej i podstawy opłaty, a nadto określił kwotę długu celnego w wysokości 8061,50 zł. W uzasadnieniu wskazano, że cena jednostkowa wskazana prze stronę w wysokości 0,35 USD za kg przędzy okazała się nadmiernie niska jak na normalne warunki obrotu gospodarczego. Jako dowód wskazano ceny przędzy pochodzącej z Malezji, objętej procedurą dopuszczenia do obrotu w zbliżonym okresie tj. od 1,56 USD za kg do USD za kg w 6 zgłoszeniach celnych z sierpnia i października 2001r. Zdaniem organu zaniżenie wartości celnej przedmiotowego towaru należy uznać za wystarczającą przesłankę zakwestionowania wiarygodności i dokładności dokumentów służących do określenia wartości celnej tego towaru, załączonych do zgłoszenia celnego, a w związku z tym wartość deklarowana w zgłoszeniu celnym znacznie odbiegała od wartości transakcyjnej towarów podobnych. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] listopada 2002r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i stanowisko prawne organu celnego I instancji, podkreślając, że organ ten zasadnie zakwestionował cenę jednostkową towaru i ustalił tę wartość zgodnie z art. 26 § 1 Kodeksu celnego, przyjmując wartość najniższą ze stwierdzonych , tj. w wysokości 1,56 USD za kg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na powyższą decyzję. Sąd wskazał, że istniały uzasadnione podstawy do zakwestionowania wartości celnej zaimportowanej przędzy poliestrowo-bawełnianej czesanej, sprowadzonej z Indii ze względu na fakt, iż niska cena tej przędzy zadeklarowana przez importera odbiegała od ceny towarów z innych krajów odprawianych przez organy celne. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 9 maja 2007r. zapadłym w sprawie I GSK 1607/06 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu oraz decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2002r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że sąd I instancji błędnie uznał, iż zastosowana przez organy celne metoda podobieństwa dla ustalenia wartości transakcyjnej towaru, uregulowana w art. 26 § 1 i 2 Kodeksu celnego jest prawidłowa. Zdaniem NSA – zgodnie z art. 22 § 1 pkt 3 – za towary podobne można uznać wyłącznie towary pochodzące z tego samego kraju, nie zaś – jak to uczynił organ celny oraz Sąd I instancji - towary z tego samego obszaru. Definicja towaru podobnego zawarta w tym przepisie jest jednoznaczna i nie może być wykładana w sposób rozszerzający. W sprawie dokonano wykładni rozszerzającej tego przepisu, co stanowiło jego naruszenie, a co za tym idzie – do nieprawidłowego zastosowania reguły podobieństwa. NSA wskazał, że organy celne oraz Sąd I instancji błędnie przyjął za miarodajną cenę towaru, który nie pochodził z tego samego kraju, co skutkować musiało uznaniem dowolności w ustaleniu cen. W dniu [...] września 2007r. Dyrektor Izby Celnej ponownie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z [...] lipca 2002r. stwierdzając, iż organ I instancji miał uzasadnione podstawy do zakwestionowania wiarygodności cen jednostkowych wykazanych w dokumentach przedłożonych przez stronę do zgłoszenia celnego z dnia [...] grudnia 2001r. W toku czynności organ pobrał próbkę towaru i przesłał ją do analizy. Dokonana analiza na zlecenie organu celnego w Instytucie Tekstylnym potwierdziła skład surowcowy badanej próbki towaru. Z badanej próbki wynikało, że importowana przez stronę przędza składa się z 65 % poliestru i 35 % z bawełny. Ponadto instytut stwierdził, że przędza o podobnym składzie i ilości teksów kształtuje się na rynku krajowym na poziomie od 10,19 zł do 15,90 zł za kg. Z tego względu organ miał uzasadnione wątpliwości co do ceny jednostkowej wykazanej na fakturze załączonej do odprawy. Wątpliwości organu co do ceny jednostkowej potwierdził również materiał porównawczy importowanej przędzy z krajów tego samego regionu tj. Indii i Malezji, gdzie ceny jednostkowe kształtują się na poziomie od 6,50 do 8,20 zł za kg. W sprawie cena sprowadzonej przez skarżącą przędzy wyniosła 0,35 USD/kg. Organ wskazał, że z dokonanej analizy wynika, że ceny przędzy pochodzącej z Indii kształtowały się w granicach 1,69 USD/kg do 2,40 USD/kg a więc znacznie wyższe niż zadeklarowana przez stronę w dniu zgłoszenia. Organ wskazał, że najniższa cena jednostkowa przędzy pochodzącej z Indii wyniosła 1,69 USD , a więc była wyższa niż ustalona w decyzji organu I instancji. Jednak z uwagi na art. 65 § 5 Kodeksu celnego decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe nie może zostać wydana jeżeli upłynęły 3 lata od przyjęcia zgłoszenia celnego. Z tego względu Dyrektor Izby Celnej nie uchylił spornej decyzji organu I instancji w kwestii ustalenia wartości pomimo tego, iż z materiału porównawczego wynikała wyższa cena jednostkowa niż przyjęta przez organ I instancji, gdyż naruszałoby to przepis art. 65 § 5 Kodeksu celnego , bowiem zgłoszenie celne zostało przyjęte w 2001r. a okres trzy letni o którym mowa w tym przepisie minął w dniu [...] grudnia 2004r. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., który wyrokiem z dnia 10 czerwca 2008r. w sprawie I SA/Go 1084/07 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organ słusznie zastosował metodę uregulowaną w art. 26 Kodeksu celnego, opartą na kryterium "podobieństwie towarów" jednakże zastosował ją w niewłaściwy sposób. Organ stosując wskazaną metodę przy ustalaniu wartości celnej przędzy bawełnianej, pochodzącej z Indii dysponując dokumentem SAD , dotyczącym przędzy bawełnianej sprowadzonej z Indii za podstawę przyjął cenę towaru podobnego pochodzącego z tego samego regionu czyli z Malezji, mimo, że Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż ten sposób ustalenia wartości celnej towaru był nieprawidłowy. W uzasadnieniu Sad wskazał, że organ błędnie zastosował wykładnię art. 22 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego co spowodowało, iż za miarodajną przyjęto cenę towaru, który nie pochodził z tego kraju. W dniu [...] listopada 2008r. Dyrektor Izby Celnej decyzją nr [...] uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lipca 2002r. w zakresie wartości towaru, wartości pozycji, wartości statystycznej i podstawy opłaty oraz kwoty długu celnego orzekając, że podstawa opłaty 148491 (w decyzji organu I instancji było 134359), kwota 8909,50 (w decyzji organu I instancji było 8061,50 zł) . Jednocześnie organ z uwagi na dyspozycję art. 234 Ordynacji podatkowej odstąpił od poboru różnicy kwoty należnego cła. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że będąc związany treścią orzeczenia WSA należało ustalić wartość celną na podstawie cen towarów podobnych, wytworzonych w tym samym kraju, a nie jak w poprzednich rozstrzygnięciach, w tym samym regionie. Wzięto więc pod uwagę jedynie cenę przędzy importowanej w zbliżonym czasie z Indii. Organ wskazał, że z dokonanej analizy porównawczej wynika, że ceny przędzy pochodzącej z Indii kształtowały się w granicach 6,82 zł/kg do 9,83 zł/kg . Zgodnie z art. 26 § 2 Kodeksu celnego, w przypadku stwierdzenia w trakcie postępowania weryfikacyjnego więcej niż jednej wartości transakcyjnej do ustalenia wartości celnej przyjmuje się wartość najniższą. Do ustalenia wartości celnej towaru zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym organ przyjął cenę jednostkową w wysokości 6,82 zł/kg. Przedmiotem importu zgodnie ze zgłoszeniem celnym było 21.772,80 kg przędzy. Jej wartość celna wyniosła zatem 148.490,50 zł (36.930,59 USD). Jednocześnie organ wskazał, że mając na względzie art. 234 Ordynacji podatkowej odstąpiono od poboru różnicy kwoty należnego cła. W złożonej skardze, skarżąca decyzji zarzuciła naruszenie przepisów w zakresie art. 120, art. 121, art. 122 i art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie skarżącej działania organu naruszały elementarne zasady postępowania administracyjnego, sposób przeprowadzenia postępowania nie ma nic wspólnego z zasadą budowania zaufania do organów administracji państwowej oraz umożliwienie czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania. W ocenie skarżącej organ nie poinformował strony o czynnościach biegłego co powoduje, że decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa i zawiera wadę powodującą jej nieważność. Ponadto skarżąca wskazała, że organ nienależycie pobrał próbki do badań i wyceny towaru. Zdaniem skarżącej opinia stanowi jedyną podstawę do uznania, że cena jednostkowa towaru jest zaniżona i nie może być uznana za dowód. Skarżąca wskazała również, że organ nie podał przesłanek którymi się kierował do uznania, że zapłacona cena za towar jest zaniżona. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art.1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Sąd bada zgodność z prawem obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji. Nadto, zgodnie z przepisem art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – dalej p.p.s.a.- sądy te sprawując kontrolę działalności administracji publicznej stosują środki określone ustawą. Środki te określone zostały przez przepisy art.145 do art.150 cyt. wyżej ustawy. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd jest władny to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie uchybia prawu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa była przedmiotem rozstrzygania przez sąd administracyjny – zarówno przez Naczelny Sąd Administracyjny orzeczeniem z dnia 9 maja 2007r., jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 10 czerwca 2008r. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działalnie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną powszechnie rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie jak i wyjaśnienie dlaczego stosowanie tej normy przez organ który wydał ten akt zostało uznane za błędne. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazania kierunku w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości. Wyrażona w orzeczeniu sądowoadministracyjnym ocena prawa i wskazania wiąże ten sąd oraz organ, którego działalność była przedmiotem zaskarżenia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w orzeczeniu z 10 czerwca 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w oparciu materiał zebrany w toku postępowania istniały uzasadnione postawy do zakwestionowania wartości celnej przedmiotowego towaru. Tak więc zarzut podniesiony przez skarżąca w zakresie braku wykazania przez organ przesłanek do przyjęcia, że cena wskazana na zgłoszeniu celnym z dnia [...] grudnia 2001r. złożonym w imieniu skarżącej jest zaniżona - jest bezzasadny. Wbrew zarzutom skargi, również niesporny był skład surowcowy przedmiotowej przędzy. Skarżąca w zgłoszeniu celnym podała "przędza poliestrowo-bawełnianą (65%:35%) - czesana". Analiza przeprowadzona przez Instytut Tekstylny potwierdziła skład surowcowy badanej próbki towaru wynikami badań w sprawozdaniu z dnia [...].01.2003r. tj 65% poliestru i 35% bawełny. Z tego względu nie było potrzeby prowadzenia dalszego postępowania dowodowego na tę okoliczność, szczególnie, że składu jak i rodzaju zgłoszonego towaru w toku postępowania organ nie zakwestionował. Z tego względu zarzuty skarżącej w tym względzie uznać należy za niezasadne. W przywołanym orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 10 czerwca 2008r. zakwestionowana została dokonana przez organ wykładnia przepisu art. 22§ 1 pkt 3 Kodeksu celnego. Sąd powołując się na wcześniej wydane w sprawie orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 maja 2007r. – wskazał, że do ustalenia wartości celnej przędzy bawełnianej należało przyjąć cenę towaru podobnego pochodzącego z tego samego kraju, a nie jak to uczynił organ z tego samego regionu. Z tego też względu - będąc związanym w sprawie orzeczeniami Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - organ zobowiązany był do przyjęcia przy ustaleniu wartości celnej – wyższej ceny towaru niż przyjęto w postępowaniu przez organ I instancji. Z uwagi na wskazania zawarte w rozstrzygnięciach sądowych dotyczących weryfikacji zgłoszenia celnego złożonego przez skarżącą [...] grudnia 2001 r. uznać należy, że organ prawidłowo zastosował przepis art. 22 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego a tym samym prawidłowo ustalił wartość celną przędzy bawełnianej sprowadzonej przez skarżącą. Ustalenia wartości celnej dokonano na podstawie zgromadzonych dowodów, znajdujących się w aktach administracyjnych, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia w powołanych postępowaniach sądowoadministracyjnych. W niniejszej sprawie organ stosując się do wykładni przepisu art. 22 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego zaprezentowanej w wymienionych wcześniej orzeczeniach, przy ustaleniu wartości uwzględnił zgłoszenia celne dotyczące przędzy bawełnianej sprowadzonej z Indii, a nie jak wcześniej - niższej wartości z Malezji. Przy tym uwzględniona zastała najniższa cena wynikająca ze materiału porównawczego (zgłoszeń celnych sprowadzonej przędzy bawełnianej z Indii). Powyższe spowodowało, że wartość celna towaru ustalona przez organ I instancji była niższa, niż ustalona przez organ odwoławczy. W niniejszej sprawie decydujące znaczenie miała okoliczność, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 10 czerwca 2008r. powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany w sprawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...] września 2007r. W uzasadnieniu uchylonej decyzji organ wskazał, że wartość celna nie została podwyższona z uwagi na upływ trzyletniego terminu od złożenia zgłoszenia celnego. Sąd jednoznacznie wskazał, że wartość celna winna zostać ustalona przy uwzględnieniu zgłoszenia celnego znajdującego się w aktach administracyjnych a dotyczących przędzy sprowadzonej z Indii. Nie uwzględnienie zgłoszeń celnych przędzy pochodzącej z Indii znajdujących się w aktach administracyjnych (pozostawienie niższej wartości celnej ustalonej przy uwzględnieniu zgłoszeń celnych przędzy pochodzącej z Malezji) w ocenie Sądu naruszało przepis prawa materialnego – art. 22 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego, gdyż stanowiło niedopuszczalną interpretację rozszerzającą tego przepisu. Z tych też przyczyn rozstrzygnięcie organu zawarte w zaskarżonej decyzji uznać należy za wydane z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w sprawie I SA/Go 1084/07 z dnia 10 czerwca 2008r. Z tego też względu zaskarżoną decyzję uznać należało za zgodną z prawem i na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.