I SA/Go 271/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym : Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] (znak: [...]) p o s t a n a w i a stwierdzić niewłaściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim i przekazać sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Prokurator Okręgowy wniósł skargę na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] stycznia 2011r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] (znak: [...]) o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o objęciu ubezpieczeniami społecznymi Z.B.. Wyżej wymieniona decyzja z dnia [...] kwietnia 2010 r. została wydana po rozpatrzeniu sprzeciwu Prokuratora Okręgowego od decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] o objęciu Z.B. ubezpieczeniami społecznymi. Została ona doręczona Prokuratorowi Okręgowemu w dniu 10 maja 2010 r. wraz z pouczeniem o prawie wniesienia w terminie 14 dni od jej otrzymania odwołania do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział. W dniu 24 maja 2010 r. Prokurator Okręgowy przesłał do Sądu Okręgowego za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział odwołanie od decyzji z dnia [...] kwietnia 2010r. Za pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. organ rentowy przesłał akta sprawy Sądowi Okręgowemu. Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. sygn. akt IVU 1729/10 Sąd Okręgowy przekazał sprawę do rozpoznania Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organowi właściwemu w sprawie. W dniu [...] stycznia 2011 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pisemnym upoważnieniem Nr [...] upoważnił W.L. -Zastępcę Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do rozpatrzenia w imieniu Prezesa ZUS odwołania Prokuratora od decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., a ten postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. Na powyższe postanowienie Prokurator Okręgowy wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art.133 w związku z art. 127 § 2 i art. 66 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 134 kpa w związku z art. 129 § 1 i 2 i art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, które miało istotny wpływ na wynik sprawy polegające na wadliwym uznaniu, że przesłanie odwołania w trybie pośrednim w terminie 14 dni od otrzymania decyzji organu, który wydał decyzję i nieprawidłowo określił właściwość rzeczową na podstawie art. 133 kpa przesłał to odwołanie do "organu odwoławczego", nastąpiło z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. W motywach skargi Prokurator podniósł, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział powinien, zgodnie z dyspozycją art. 133 kpa, jeśli uznał, że odwołanie Prokuratora nie zasługiwało na uwzględnienie, przesłać je wraz z aktami sprawy właściwemu organowi odwoławczemu w terminie 7 dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie. Podniósł, że organ administracji publicznej ma obowiązek badania swojej właściwości do załatwienia sprawy, a w przypadku uznania się niewłaściwym, niezwłocznego przekazania podania strony do organu właściwego, tj. Prezesa ZUS, czego nie uczynił. W ocenie Prokuratora, w świetle przedstawionego stanu faktycznego, nieuprawnione jest twierdzenie, że uchybił on terminowi do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przyjętą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według zasady wyrażonej w art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej P.p.s.a., do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie z § 1 pkt 41 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim jest właściwy dla obszaru województwa lubuskiego. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o objęciu ubezpieczeniami społecznymi, wydane przez Zastępcę Dyrektora Oddziału ZUS, na podstawie udzielonego mu upoważnienia imiennego. Jak wynika z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących ubezpieczeń społecznych wydaje Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W myśl art. 66 ust. 1 tej ustawy Zakład jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną, a siedzibą Zakładu jest miasto stołeczne Warszawa. Art. 67 ust. 1 ustawy określa, że w skład Zakładu wchodzą: centrala oraz terenowe jednostki organizacyjne. Z dalszych przepisów tej ustawy (art. 72) wynika, że organem Zakładu (obok Zarządu i Rady Nadzorczej) jest Prezes Zakładu, który kieruje działalnością Zakładu oraz reprezentuje Zakład na zewnątrz (art.73). Wskazać jeszcze można, że w statucie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lutego 2008 r. (Dz.U. Nr 28, poz. 164) zostało w § 2 ust. 2 pkt 2 określone, że Prezes Zakładu może upoważnić pracowników Zakładu do wydawania decyzji w określonych przez niego sprawach. Zaskarżony akt pochodzi od organu (ZUS), mającego siedzibę w Warszawie, co oznacza, że na zasadzie art. 13 § 1 P.p.s.a. właściwy w zakresie sprawowania kontroli sądowoadministracyjnej tego aktu jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zauważyć przy tym trzeba, że reguła, zgodnie z którą siedziba organu, którego działalność jest przedmiotem skargi, decyduje o właściwości miejscowej wojewódzkiego sądu administracyjnego, może zostać zmieniona, bowiem zgodnie z art. 13 § 3 P.p.s.a. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze rozporządzenia, może przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości. Na tej podstawie zostało wydane m.in. rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016). Zgodnie z § 1 pkt 2 tego rozporządzenia rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o których mowa w art. 28-29 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zostało przekazane wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Przekazanie powyższe nie odnosi się jednak do niniejszej sprawy, gdzie mamy do czynienia z rozstrzygnięciem stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w przedmiocie objęcia ubezpieczeniami społecznymi osoby wymienionej w tej decyzji. Odstępstwo od ogólnej zasady ustalania właściwości miejscowej wojewódzkiego sądu administracyjnego, wprowadzone § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 28 sierpnia 2008 r. dotyczy bowiem wyłącznie spraw umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W świetle powyższego zasadne jest więc stwierdzenie, że sądem właściwym w niniejszej sprawie jest, zgodnie z art. 13 § 1 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W myśl art. 59 § 1 P.p.s.a. jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Mając na względzie powyższe, na podstawie cyt. przepisu art. 59 § 1 , Sąd orzekł zatem jak w sentencji.