I SA/Go 279/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Rzepecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 października 2023 r. wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Zakładu Usług Komunalnych na interpretację indywidualną Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Interpretacją indywidualną z [...] maja 2023 r. nr [...] Wójt Gminy uznał za nieprawidłowe stanowisko w sprawie oceny podlegania opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości przez Zakład Usług Komunalnych (strona skarżąca, ZUK) za budowle wchodzące w skład infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, jak również za wiaty przystankowe. Ww. interpretacja indywidualna została doręczona skarżącej 1 czerwca 2023 r. wraz ze stosownym pouczeniem o prawie jej zaskarżenia. Na powyższą interpretację indywidualną w dniu 24 lipca 2023 r. strona wniosła skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Ponadto dołączyła kopię zaświadczeń lekarskich z [...] lipca 2023 r. oraz [...] lipca 2023 r. W uzasadnieniu wniosku podała, że w ostatnim dniu do wniesienia skargi, tj. 3 lipca 2023 r. Kierownik ZUK – M.W. - trafił do szpital, gdzie został wykonany zabieg chirurgiczny, po którym w ramach rekonwalescencji w dniach od [...] lipca 2023 r. do [...] lipca 2023 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Skarżąca podkreśliła, że Kierownik ZUK jest jedyną osobą, która posiada pełnomocnictwo Wójta Gminy do reprezentowania skarżącej w czynnościach procesowych i tylko ta osoba posiada umocowanie do podpisania przedmiotowej skargi. Osoba zastępująca Kierownika ZUK nie posiada takiego upoważnienia, dlatego też nie miała prawnych możliwości do złożenia podpisu na dokumencie. Ponadto w wykonaniu zarządzenia sędziego z 18 września 2023 r., skarżąca przesłała: odpis zakresu czynności Kierownika ZUK, odpis Regulaminu Organizacyjnego ZUK pozytywnie zaopiniowany przez Wójta Gminy, odpis pełnomocnictwa udzielonego Kierownikowi ZUK przez Wójta Gminy do reprezentowania Zakładu, w tym do wykonywania czynnościach procesowych, o których mowa we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz zakres czynności osoby zastępującej Kierownika ZUK, o której mowa we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz z pełnomocnictwem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 87 § 1 – 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest bowiem od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Można o nim mówić jedynie wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z 2.10.2002 r., V SA 793/03). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Skarżąca musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy skarżąca dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której skarżąca nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy wyłącznie do sądu, który powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy, jednakże to na skarżącej ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że strona skarżąca wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożyła z zachowaniem siedmiodniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia. Z przedłożonego do akt sprawy zaświadczeń lekarskich wynika, że okres niezdolności do pracy Kierownika ZUK zakończył się [...] lipca 2023 r. Natomiast skarga wraz z przedmiotowym wnioskiem wpłynęła do Wójta Gminy 24 lipca 2023 r. Skarżąca zachowała więc termin wynikający z art. 87 § 1 p.p.s.a. Jednakże w ocenie Sądu, nie zaistniała przesłanka umożliwiająca pozytywne odniesienie się do wniosku ZUK, bowiem skarżąca nie uprawdopodobniła w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją, braku swojej winy w uchybieniu terminu. Z treści poddanego analizie wniosku o przywrócenie terminu wynika, że strona jako okoliczność niedochowania terminu do wniesienia skargi wskazała nagłe i niemożliwe do przewidzenia pogorszenia stanu zdrowia, z powodu którego w dniu [...] lipca 2023 r. Kierownik ZUK trafił do szpitala, gdzie został wykonany zabieg chirurgiczny. Okoliczność ta spowodowała w konsekwencji, że Kierownik ZUK przebywał na zwolnieniu lekarskim od [...] lipca 2023 r. do [...] lipca 2023 r. Jednocześnie strona skarżąca podała, że Kierownik ZUK jest jedyną osobą posiadającą umocowanie do podpisania przedmiotowej skargi, zaś osoba go zastępująca nie posiada takiego upoważniania. Zdaniem Sądu przedstawiona przez stronę argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Kierownik ZUK upatruje bowiem brak swojej winy w nieterminowym wniesieniu skargi zarówno w nagłym pobycie w szpitalu i związaną z tym rekonwalescencją, jak i braku umocowania do podpisania skargi przez osobę go zastępującą. Kluczowe znaczenie dla oceny zasadności przedmiotowego wniosku ma zatem analiza dokumentów przedłożonych przez stronę skarżącą do akt sprawy w toku postępowania. Wynika z nich, że w ramach stosunku pełnomocnictwa Kierownik ZUK – M.W., upoważniony jest do występowania przed sądami polskimi i organami ścigania w zakresie działania jednostki, jak i ustanawiania pełnomocników procesowych i prowadzenia egzekucji należności jednostki. Z zakresu obowiązków, odpowiedzialności i uprawnień wynika ponadto, że Kierownik ZUK ustala zakres czynności podległym pracownikom (pkt 20). Z kolei zgodnie z § 8 pkt 2 Regulaminu Organizacyjnego ZUK, w czasie nieobecności Kierownika jego obowiązki przejmuje pisemnie wyznaczona przez niego i upoważniona przez Wójta osoba. Na mocy § 2 pkt 3 tego dokumentu, Kierownik może upoważnić innych pracowników m.in. do podpisywania pism wychodzących z Zakładu. Z treści zaś pełnomocnictwa udzielonego Panu M.B. wynika, że jest on upoważniony do działania podczas nieobecności Kierownika ZUK. Zestawiając argumentację przedstawioną we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz z dokumentacją pozwalającą określić osoby upoważnione do działania ZUK oraz zakres ich umocowania, Sąd stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku własnej winy w niedotrzymaniu terminu. Zasadniczo skarżąca próbuje wykazać, że tylko Kierownik ZUK posiada kompetencję do wniesienia skargi. Takie twierdzenie nie uprawnia jednak do pozytywnego rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Skarżąca pomija bowiem chociażby możliwość ustanowienia pełnomocnika procesowego, wynikającą z treści pełnomocnictwa udzielnego jej przez Wójta. Również w Regulaminie Organizacyjnym ZUK znalazł się zapis, że podczas nieobecności Kierownika ZUK, jego obowiązki przejmuje pisemnie wyznaczona przez niego i upoważniona przez Wójta osoba. Oznacza to, że aby ZUK mógł prawidłowo działać nie tylko w ramach swojej statutowej działalności, ale również by mógł być właściwie reprezentowany przed organami administracyjnymi, czy sądami, należało właściwie umocować osobę zastępującą Kierownika ZUK. Takie działanie korelowałoby z treścią przepisu art. 28 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Tymczasem, zakres pełnomocnictwa udzielonego Panu M.B. na czas nieobecności Kierownika ZUK nie daje mu w zasadzie możliwości reprezentacji ZUK w stosunkach zewnętrznych między organami państwowymi, w tym sądami administracyjnymi. Analiza okoliczności sprawy prowadzi więc do wniosku, że w sytuacji nagłej, jaką niewątpliwie była konieczność hospitalizacji Kierownika ZUK, która uniemożliwiła mu terminowe wniesienie skargi do sądu administracyjnego, ZUK nie posiada osoby, która mogłaby reprezentować tę jednostkę na zewnątrz. Niemniej, w ocenie Sądu, do uchybienia terminu doszło z powodu sposobu organizacji pracy w ZUK, w konsekwencji czego interesy strony skarżącej nie zostały prawidłowo zabezpieczone. Sąd doszedł do przekonania, że w okolicznościach niniejszej sprawy strona winna wykazać się starannością, jakiej można domagać się od strony dbającej o swoje interesy i zapewnić ciągłość realizacji swoich zadań. Do wyłącznej kompetencji Kierownika ZUK należy bowiem zapewnienie prawidłowego działania Zakładu (§ 15 pkt 1 lit. a Regulaminu Organizacyjnego ZUK). O ile zdarzenie losowe, jakim jest pobyt w szpitalu Kierownika, mógłby być przesłanką wpływająca na pozytywne rozpatrzenie niniejszego wniosku, o tyle brak upoważnienia dla pracownika, który w jej imieniu podpisałaby i wniósłby skargę w terminie, świadczy już o niedochowaniu przez nią należytej staranności. Należy mieć na uwadze, że skarżącą jest gminną jednostką organizacyjną, która chociażby z racji podejmowanych działań, także w tych przed sądem, powinna wykazywać szczególną staranność, a czego niewątpliwie w sprawie zabrakło. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w żaden sposób zaniedbania bądź brak należytej staranności ze strony skarżącej nie można zakwalifikować jako brak winy, będący przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. Dlatego też Sąd, działając na postawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.