I SA/Go 284/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 5 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.C. i Z.C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K.C. i Z.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 rok postanowił: 1) ustanowić dla skarżących radcę prawnego; 2) w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi ustalonego na 100 zł, skarżący wystąpili z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z oświadczeń zawartych we wniosku oraz przedstawionych dokumentów wynika, co następuje. Skarżący są małżeństwem. Ich jedyny majątek stanowi mieszkanie o pow. 53 m kw. Nie mają oszczędności. Utrzymują się z emerytur, których suma wynosi 3.058,23 zł netto miesięcznie. Obok normalnych kosztów utrzymania opłacają też zakupy leków oraz ponoszą wydatki na rehabilitację. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje w razie wykazania przez osobę występującą z wnioskiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei przepis z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uwzględniając powyższe przesłanki, należało uznać, że w sytuacji majątkowej skarżących uzasadnione jest ustanowienie pełnomocnika z urzędu, ponieważ nie mają oni oszczędności, a z uzyskiwanych dochodów pokrywają również wydatki związane z leczeniem i rehabilitacją. W tej sytuacji sfinansowanie wynagrodzenia pełnomocnika mogłoby stanowić odczuwalne obciążenie budżetu skarżących. Stąd zasadne jest ustanowienie radcy prawnego na koszt Skarbu Państwa. Brak było jednak podstaw do uwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sadowych. Należy bowiem wyjaśnić, że prawo pomocy w zakresie całkowitym , czyli obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 2 p.p.s.a.) może być przyznane w sytuacjach wyjątkowych i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie. Przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia (tak. M. Niezgódka - Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wydanie III, Warszawa 2009 r., str. 696; zob. też cyt. tamże orzecznictwo NSA). Sytuacja majątkowa skarżących nie jest tego rodzaju. Uzyskują oni bowiem, wprawdzie niewygórowane, lecz stałe dochody z emerytur i uwzględniając fakt, iż niniejszym postanowieniem ustanowiono dla nich pełnomocnika, należy uznać, że zapłata wpisu od skargi wynoszącego zaledwie 100 zł i stanowiącego jedyną opłatę podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania, nie będzie stanowiła dla skarżących zauważalnego uszczerbku finansowego. Z powyższych względów postanowiono jak w sentencji (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).