I SA/Go 284/16
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-01-05
Skład orzekający: Zbigniew Kruszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji braku zmiany okoliczności faktycznych sprawy, referendarz sądowy może zmienić lub uchylić swoje wcześniejsze postanowienie odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Referendarz sądowy nie może zmienić ani uchylić swojego wcześniejszego postanowienia odmawiającego prawa pomocy (zwolnienia od kosztów sądowych) bez zmiany okoliczności faktycznych sprawy, które dotyczą zasadności utrzymania w obrocie prawnym pierwotnego postanowienia. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych z tymi samymi lub nieznacznie zmienionymi danymi, które nie wskazują na pogorszenie sytuacji finansowej, nie stanowi podstawy do uwzględnienia wniosku.Stan faktyczny
Skarżący K.C. i Z.C. wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Wcześniej, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 5 października 2016 r., ustanowiono dla nich pełnomocnika z urzędu i oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów, uznając, że ich dochody z emerytur pozwalają na pokrycie wpisu. Po wezwaniu do uiszczenia opłaty za odpis wyroku, skarżący ponownie wystąpili o zwolnienie, przedstawiając swoje dochody, majątek i wydatki. Referendarz sądowy ponownie oddalił wniosek, stwierdzając brak zmian w sytuacji faktycznej skarżących.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.C. i Z.C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.C. i Z.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 rok postanowił: oddalić wniosek.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 5 października 2016 r. ustanowiono dla skarżących pełnomocnika z urzędu oraz oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych wobec uznania, że skarżący uzyskując dochody z emerytur wynoszące w sumie 3.058,23 zł, są w stanie ponieść wpis od skargi w wysokości 100 zł.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia 100 zł opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, skarżący ponownie wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z zawartego we wniosku oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, że skarżący są małżeństwem. Ich jedyny majątek stanowi mieszkanie o pow. 53 m kw. Nie mają oszczędności. Utrzymują się z emerytur, których suma wynosi 3.058,23 zł netto miesięcznie. Obok normalnych kosztów utrzymania opłacają też zakupy leków oraz ponoszą wydatki na rehabilitację jak również raty kredytów (łącznie 795,57 zł).
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 – dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim jakiego przyznania domagali się skarżący przysługuje w razie wykazania, że poniesienie pełnych kosztów utrzymania mogłoby narazić wnioskodawcę lub jego rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego.
W sytuacji jednak, gdy w danej sprawie zapadło już postanowienie odmawiające prawa pomocy, jego zmiana może nastąpić wyłącznie w przypadku zmiany okoliczności sprawy (art. 165 p.p.s.a.). Wyrażenie "zmiana okoliczności sprawy" oznacza zmianę okoliczności faktycznych, które dotyczą zasadności utrzymania w obrocie prawnym pierwotnego postanowienia. Bez zmiany okoliczności sprawy w powyższym znaczeniu sąd (referendarz sądowy) nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia.
Skarżący w obecnie złożonym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zawarli oświadczenie o swym stanie rodzinnym, majątku i dochodach treściowo zbieżne z ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu postanowienia z dnia 5 października 2016 r.
Ich treść różniła się jedynie co wysokości miesięcznych obciążeń kredytowych (795,57 zł zamiast 694,57 zł).
Brak zatem podstaw do przyjęcia, że sytuacja skarżących ulegała zmianie (pogorszeniu) w stopniu uzasadniających przyjęcie, że uiszczenie 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej przekraczało ich zdolności finansowe, a w konsekwencji również do uwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sadowych w jakiejkolwiek części a zatem zmiany postanowienia z dnia 5 października 2016 r. oddalającego wniosek w tym przedmiocie.
Z powyższych względów postanowiono jak w sentencji (art. 165 i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło