I SA/Go 29/12

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-03-29

Skład orzekający: Joanna Wierchowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazuje trudną sytuację materialną, ale nie przedstawił wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał sytuację materialną uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, mimo nieprzedstawienia wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych. Sąd oparł się na art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., wskazując, że poniesienie pełnych kosztów postępowania mogłoby narazić skarżącego na uszczerbek utrzymania koniecznego, a koszty profesjonalnej pomocy prawnej są znaczne.
Stan faktyczny
Skarżący Z.Z. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia i wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wynikającą z choroby, odpowiedzialności za zobowiązania spółki i konieczności spłaty układu ratalnego z Urzędem Skarbowym oraz kredytu bankowego. Sąd wezwał skarżącego do przedstawienia dodatkowych dokumentów, w tym wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych. Skarżący przedstawił część żądanych dokumentów, ale nie wszystkie wyciągi bankowe.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Wierchowicz po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.Z. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia postanawia: 1. Przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalić. Skarżący Z.Z. pismem z [...] grudnia 2011r. wniósł skargę do tut. Sądu na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] listopada 2011r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. W złożonej skardze zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata G.K.. W nadesłanym formularzu PPF wskazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Od 2005 r. choruje w wyniku uszkodzenia mózgu, a skutkiem tego jest niemożność zarabiania na poziomie zgodnym z posiadanym wykształceniem. Oświadczył, iż w związku z przeniesieniem na niego odpowiedzialności za zobowiązania spółki z o.o. której był prezesem, zmuszony był zawrzeć układ ratalny z Urzędem Skarbowym. Miesięczna rata z tego tytułu kształtuje się w wysokości od 1094,14 do 1200 zł miesięcznie. Z kolei rata kredytu pobranego na spłatę wstępną wynikającą z układu ratalnego wynosi 830 zł miesięcznie. Podał również, iż miesięczne koszty z tytułu leczenia wynoszą 400 zł, mieszkania 300 zł, żywności 600 zł, dojazdów do pracy 350 zł. Oświadczył, iż uzyskuje dochody w łącznej wysokości 4.825,32 zł (2.524,02 zł - wynagrodzenie za pracę; 2.301,30 zł - renta chorobowa). Wskazał, iż wysokość dochodu w 2011r. należy pomniejszyć o potrącenia na rzecz ZUS w kwocie 1155,46 zł. oraz że podobna sytuacja będzie miała miejsce w 2012 r. Zarządzeniem z 20 lutego 2012 r. wezwano skarżącego do przedstawienia: a/ wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące; b/ dokumentu potwierdzającego wysokość wynagrodzenia za pracę; c/ dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanej renty oraz okres, na jaki została przyznana; d/ oświadczenia o miesięcznych obciążeniach, związanych ze spłatą kredytu; e/ układu ratalnego zawartego z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego; f/oświadczenia o miesięcznych obciążeniach, związanych z wykonywaniem zawartego układu ratalnego za ostatnie 3 miesiące; g/ oświadczenia o wysokości miesięcznych kosztów utrzymania; h/ ponoszonych kosztów zakupu leków, leczenia wraz z rachunkami potwierdzającymi te koszty. W odpowiedzi skarżący nadesłał: - zaświadczenie potwierdzające wynagrodzenie za pracę z którego wynika, iż kształtowało się ono następująco: grudzień 2011 r. - 2550,00 zł, styczeń 2012 r. – 2524,02 zł, luty 2012 r. – 2.550,00 zł brutto. Jednocześnie w piśmie zawarto informację, iż 50% wynagrodzenia jest zajęte przez komornika; - decyzję Naczelnika Urzędy Skarbowego z [...] października 2010r. o rozłożeniu na raty zobowiązania z tytułu podatku VAT; - decyzję ZUS z [...] stycznia 2012 r. o przyznaniu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres od [...].01.2012 r. do [...].04.2014 r.; - wyciąg z rachunku prowadzonego przez [...] S.A. za okres [...].12.2011r. – [...].03.12012 r. z którego wynika, iż na dzień [...].03.2012 r. saldo na koncie skarżącego wynosiło 48,62 zł; - historię operacji na koncie skarżącego w [...] za okres: [...].03.2012 r. (saldo końcowe – 13 456,39 zł), [...].02.2012 – [...].02.2012 r. (saldo końcowe – 11 208, 47), [...].01.2012 r. – [...].01.2012 r. (saldo końcowe – 8 421,15 zł); - potwierdzenie wykonania przelewu na konto Urzędu Skarbowego raty zobowiązania z tytułu podatku VAT w kwocie 1.097,14 zł; - pismo komornika sądowego z [...].11.2011 r. o zajęciu wynagrodzenia skarżącego oraz wierzytelności z zasiłku chorobowego do wysokości 50% z pozostawieniem kwoty 1.386,00 zł jako wolnej od potrąceń. Nadto w piśmie z [...] marca 2012 r. skarżący wskazał, iż prócz ww. kont posiada konta w [...] oraz w [...], jednakże są to konta bez obrotu i nie otrzymuje wyciągów. Podał również, iż miesięczne koszty utrzymania wynoszą ok. 900 zł. z czego 400 zł to koszty leczenia, jednak nie zbiera rachunków z aptek. Leczy się nie tylko w państwowej służbie zdrowia, ale także korzysta z usług lecznictwa prywatnego, jednak nie otrzymuje z tego tytułu rachunków. Sąd zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy stanowi zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu, jako podstawowego standardu państwa prawnego. Umożliwia bowiem realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym, czyli takim jakiego przyznania domagał się skarżący przysługuje osobie fizycznej w razie wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie częściowym natomiast, w razie wykazania przez stronę, że poniesienie pełnych kosztów postępowania mogłoby narazić ją bądź rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Sytuacja materialna skarżącego uzasadnia w ocenie Sądu przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Z dokumentów i oświadczeń złożonych przez skarżącego wynika, iż nie posiada on majątku, uzyskiwane zaś dochody ze względu na przewlekłą chorobę są niższe niż możliwe do osiągnięcia. Z przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych wynika również, iż skarżący nie że nie tylko nie posiada oszczędności, ale również rośnie jego zadłużenie wobec banku, (wyciąg z konta w [...] - saldo na dzień [...].03.2012 r. wyniosło 13.456,39 zł). Z drugiej strony skarżący odpowiadając na wezwanie Sądu z [...].02.2012 r. poinformował, iż posiada kolejne dwa rachunki bankowe w [...] oraz [...], lecz ze względu na brak obrotów nie otrzymuje z nich wyciągów. W ocenie Sądu skarżący nie wykonał w pełni zobowiązania, do którego wykonania został wezwany. Skoro bowiem skarżący został wezwany do przestawienia wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych - bez względu na liczbę dokonanych na nich operacji - to powinien przesłać wyciągi również z tych rachunków na których jak twierdzi saldo wynosi zero. Choć bowiem z przedstawionych wyciągów wynika, iż skarżący nie posiada oszczędności, to bez analizy wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych nie jest możliwym dokonanie w pełni miarodajnych ustaleń w tym zakresie. Analizując sytuację skarżącego, Sąd wziął pod uwagę, iż ponosi on koszty spłaty układu ratalnego zawartego z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego oraz okoliczność, iż w tym celu zaciągnął kredyt bankowy, ponosząc z tytułu obciążeń kredytowych koszty w wysokości 830 zł miesięcznie. Niewątpliwe jest również, że skarżący jest osobą schorowaną, co znajduje potwierdzenie m.in. w tym, iż ZUS decyzją z [...] stycznia 2012r. przyznał skarżącemu rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres od [...].01.2012 r. do [...].04.2014 r. w wysokości 2.301,30 zł miesięcznie. W związku z podjętym leczeniem bez wątpienia ponosi koszty z tego tytułu, które określił na kwotę 400 zł miesięcznie, nie dokumentując jednak rachunkami ich wysokości. Skarżący podał również, że korzysta nie tylko z państwowej służby zdrowia ale i prywatnej, zatem należy przyjąć, iż posiada środki na sfinansowanie prywatnego leczenia. Porównując zatem możliwości finansowe skarżącego z zakresem złożonego wniosku, Sąd doszedł do przekonania, iż skarżący wykazał, iż jego sytuacja majątkowa pozwala przyznać mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Z doświadczenia życiowego wynika bowiem, że koszty profesjonalnej pomocy prawnej są znaczne. Mając również na uwadze, iż jedynym kosztem sądowym na obecnym etapie postępowania jest jedynie wpis od skargi w wysokości 100 zł, Sąd w świetle posiadanych dokumentów i oświadczeń uznał, iż skarżący jest w stanie ponieść koszt zapłaty należnego w sprawie wpisu. W oparciu o powyższe, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło