I SA/Go 292/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.R. na decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia 3.305 zł wpisu od skargi na wskazaną w rubrum niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, M.R. (skarżący) wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym wniosku PPF stwierdził, że od [...] lutego 2012 roku przebywa na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych wynoszącego 39 euro dziennie. Ponosi czynsz za mieszkanie w wysokości 450 euro miesięcznie, opłaty za telefon i energię elektryczną w wysokości ok. 150 euro miesięcznie. Nadto spłaca kredyt, którego rata wynosi 488,93 euro miesięcznie. Jest właścicielem dwóch nieruchomości: o powierzchni 4 hektarów wraz z budynkiem gospodarczym oraz działki gruntu o powierzchni 17 arów. Nieruchomości te mają być jednak zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Oświadczył również, że nie posiada oszczędności. Do wniosku dołączono uwierzytelnione tłumaczenie wyciągu z rachunku bankowego z okresu od [...] maja 2012 r. zaświadczającego ponoszenie raty kredytu w wysokości deklarowanej przez skarżącego we wniosku oraz saldo rachunku na [...] maja 2012 r. w wysokości 218,64 euro oraz uwierzytelnione tłumaczenie decyzji niemieckiej Federalnej Agencji Pracy potwierdzającej deklarowaną we wniosku wysokość zasiłku dla bezrobotnych (39 euro dziennie) jak również tłumaczenie pisma Kasy Chorych dla Techników, w który zaświadczono, że skarżący od [...] czerwca 2011 do [...] lutego 2012 r. był niezdolny do pracy, w związku z czym otrzymywał zasiłek chorobowy. Zarządzeniem z 6 czerwca 2012 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do przedstawienia dodatkowo wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie dwa miesiące oraz oświadczenia o posiadanych przez skarżącego samochodach. W odpowiedzi pełnomocnik skarżącego wniósł o przedłużenie terminu do złożenia żądanych dokumentów, gdyż skarżący przebywa na leczeniu poza Berlinem do [...] lipca 2012 r. Wniosek ten uwzględniono, przedłużając sądowy termin do 16 lipca 2012 r. W dniu 16 lipca 2012 r. pełnomocnik skarżącego złożył pismo informujące, że leczenie skarżącego przedłużono, a przewidywany termin jego zakończenia to [...] sierpnia 2012 r. (na dowód czego przedłożył tłumaczenie zaświadczenia lekarskiego) i wniósł o kolejne przedłużenie terminu do złożenia wyciągów z rachunków bankowych do 20 sierpnia 2012 r. Przedłożył jednocześnie oświadczenie skarżącego, iż jest właścicielem siedmioletniego samochodu [...], który jednak jest niesprawny i jego wartość wynosi 2.500 - 3.000 zł. Dołączył również odpisy upomnień wystosowanych do skarżącego w trybie ustawy o postępowaniu Sygn. akt I SA/Go 292/12 egzekucyjnym w administracji przez Wójta Gminy do zapłaty łącznie 10.509 zł z tytułu zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym. Postanowieniem z dnia 23 lipca 2012 r. referendarz sądowy tut. Sądu odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu podkreślił, że zaniechanie zastosowania się przez stronę do wezwania wystosowanego w trybie wyznaczonym przez art. 255 p.p.s.a. ma ten skutek, że sąd (referendarz sądowy) nie może skorzystać ze wszystkich koniecznych do rozstrzygnięcia wniosku oświadczeń bądź dokumentów źródłowych. Ich brak powoduje bowiem, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Zaznaczył, iż w sprawie nie można w sposób niewątpliwy ustalić stanu oszczędności skarżącego. Jedynym miarodajnym dowodem przydatnym do ustalenia tej okoliczności są bowiem wyciągi z rachunków bankowych, których skarżący nie przedstawił i to pomimo przedłużenia terminu. Nie uwzględniając kolejnego wniosku o przedłużenie terminu, za niewiarygodne uznał, by skarżący przebywając na leczeniu nie był w stanie uzyskać wyciągów bankowych drogą internetową bądź pocztową, tym bardziej, że - jak wynika z informacji pełnomocnika - skarżący pozostaje z nim w kontakcie korespondencyjnym. W sprzeciwie od w/w postanowienia pełnomocnik skarżącego stwierdził, że już w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. kierowanym wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy informował Sąd o możliwych znacznych utrudnieniach w komunikacji ze skarżącym. Wskazał, iż w dalszym ciągu kontakt ze skarżącym drogą elektroniczną jest znacznie utrudniony, gdyż ma on możliwość kontaktu jedynie dzięki uprzejmości osób trzecich, a zatem nieregularnie. Zacytował również fragment informacji skarżącego przesłanej w dniu 30 lipca 2012 r. z której wynika, iż Sąd nie bierze pod uwagę, iż jest osobą chorą przebywającą na leczeniu w związku z czym jego kontakt ze światem zewnętrznym jest bardziej utrudniony. Poza tym jest okres urlopowy i wielu osób jest na urlopie. Ponadto podniósł, że przed wyjazdem na leczenie dyspozycje odnośnie konta bankowego pozostawił osobie, która obecnie przebywa na urlopie. Z kolei wyciąg z polskiego banku może uzyskać w momencie, kiedy będzie w Polsce. W oparciu o powyższe, pełnomocnik skarżącego uznał wniosek o przedłużenie terminu do przedłożenie dowodów w sprawie za zasadny. Sygn. akt I SA/Go 292/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej P.p.s.a., wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy ma ten skutek, że postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej, czyli w takim o jaki wnioskuje skarżący. Następuje ono, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z cyt. wyżej art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika jednak, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym nie jest tak, że wszelkie wątpliwości winny być tłumaczone na jego korzyść, tylko wszystko, co wątpliwe skarżący winien wyjaśnić, bo to po jego stronie istnieje powinność dowiedzenia, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, zaś uznanie czy to nastąpiło należy do oceny sądu. Świadczy o tym użycie we wskazanym przepisie zwrotu "gdy wykaże". Ponadto, należy podkreślić, że Sąd może a nie musi przyznać taką pomoc, gdy w oparciu o wspomniany przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba. Mimo bowiem, że prawo pomocy ma w swej istocie stanowić zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu, to jednak stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności, zgodnie z którą, to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W niniejszej sprawie skarżący – mimo wezwania - konsekwentnie nie przedstawił wyciągów z posiadanych rachunków bankowych oraz lokat. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego powołując się na pobyt mocodawcy w ośrodku szpitalno- rehabilitacyjnym poza miejscem zamieszkania twierdzi, iż jego kontakt ze skarżącym jest ograniczony. Zatem w jego ocenie zasadny jest wniosek o kolejne przedłużenie terminu do złożenia żądanych wyciągów bankowych. W ocenie Sądu w/w wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślenia wymaga, iż zakreślony skarżącemu w zarządzeniu z dnia 6 czerwca 2012 r. termin do złożenia w/w dokumentów został już raz na jego wniosek przedłużony do dnia 16 lipca 2012 r. Mimo to, dokumenty nie zostały przedstawione, a w piśmie z dnia [...] Sygn. akt I SA/Go 292/12 lipca 2012 r., pełnomocnik skarżącego ponownie wniósł o przedłużenie terminu do złożenia wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych. Takie postępowanie skarżącego zdaniem Sądu nie uzasadnia przedłużenia terminu, które może być mieć miejsce jedynie z uwagi na zaistnienie ważnej przyczyny (art. 84 P.p.s.a.). Fakt przebywania na leczeniu poza miejscem zamieszkania od dłuższego czasu za taką przyczynę nie można uznać. Skarżący inicjując postępowanie również w zakresie prawa pomocy winien liczyć się z koniecznością podjęcia czynności koniecznych na poparcie swojego stanowiska. Poza tym, nie może umknąć uwadze, iż skarżący posiada profesjonalnego pełnomocnika, który przy prowadzeniu sprawy swojego mocodawcy winien wykazać się należytą starannością. Ponadto, we wniesionym sprzeciwie pełnomocnik powołuje się na informacje skarżącego przesłaną do niego drogą elektroniczną z której wynika, iż przed wyjazdem do [...] na leczenie – wiedząc, że jest tam utrudniony dostęp do internetu - dyspozycje dotyczące konta bankowego pozostawił w Berlinie osobie trzeciej, która przebywa obecnie na urlopie. Z powyższego wynika więc, iż skarżący miał świadomość tego, iż kontakt z pełnomocnikiem może być utrudniony, zatem działając w porozumieniu winni już na tym etapie ustalić ewentualny sposób komunikacji. Z kolei to, iż osoba której skarżący pozostawił dyspozycje w zakresie konta bankowego przebywa na urlopie - gdyż jest okres urlopowy - bez wątpienia nie stanowi ważnej przyczyny uzasadniającej przedłużenie terminu. Na marginesie Sad jedynie zauważa, iż z informacji udzielonych przez skarżącego wynikają rozbieżności. O ile we wniosku PPF jak i powtórnym wniosku o przedłużenie terminu wskazuje na fakt rehabilitacji, przez co jego kontakt z pełnomocnikiem jest utrudniony, o tyle w sprzeciwie podnosi, iż Sąd nie bierze pod uwagę, iż nie przebywa na rehabilitacji, lecz na leczeniu, w związku z czym musi stosować się do zaleceń lekarzy. Przechodząc do zasadniczej kwestii jaką jest zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, że skarżący – mimo wystosowanego wezwania oraz przedłużenia terminu – nie przedstawił zasadniczych dokumentów w postaci wyciągów z posiadanych rachunków oraz lokat bankowych za ostatnie 2 miesiące. Zatem nie przedstawił dokumentów, które w sposób miarodajny i obiektywny mogłyby zobrazować jego rzeczywistą sytuację materialną . Nie można bowiem za w pełni wystarczający dowód w tej sprawie uznać w części zamazany wyciąg z rachunku bankowego za okres [...] maja 2012 r. z którego wynika jedynie wysokości raty spłacanego kredytu oraz salda końcowego na rachunku. Tymczasem złożenie przez skarżącego do akt sprawy żądanych wyciągów z rachunków bankowych było nieodzowne dla ustalenia, jakimi środkami finansowymi faktycznie dysponuje. Uniemożliwienie Sądowi dokonania takich ustaleń nie pozwala w konsekwencji w pozytywny sposób odnieść się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Z tych też względów, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.