I SA/Go 293/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.M., B.M. i D.M. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A.M., B.M. i D.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiące marzec i kwiecień 2016 r. postanawia: odmówić przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. AM., B.M. i D.M. wniosły skargę do tut. Sądu na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia. W skardze zawarły wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty w niniejszej sprawie. Postanowieniami z 28 września 2021 r. wydanymi w sprawach o sygn. akt I SPP/Go 71/21, I SPP/Go 72/21 oraz I SPP/Go 73/21 tut. Sąd utrzymał w mocy zaskarżone referendarza sądowego z dnia 3 września 2021 r., którymi odmówiono przyznania prawa pomocy wszystkim skarżącym. W związku z powyższym zarządzeniem przewodniczącego wydziału z 7 października 2021 r. wezwano skarżące (każdą z osobna) do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie 196 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie doręczono skarżącym w dniu 12 października 2021 r. (k. 100-102 akt sądowych). Natomiast wpis od skargi w kwocie 196 zł został uiszczony 26 października 2021 r. (potwierdzenie przelewu – k. 103 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 9 listopada 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę A.M., B.M. i D.M. z uwagi na uiszczenie wpisu sądowego po terminie. Pismem z [...] listopada 2021 r. skarżące złożyły wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu wniosku D.M. wskazał, że nie miała środków na dokonanie wpłaty w terminie. Musiała kalkulować w jakiej kolejności uiścić swoje zobowiązania wobec innych podmiotów, musiała zapłacić ZUS, podatek, podatek VAT-7, gaz, energię elektryczną, podatek od gruntów, paliwo, płace pracowników, PIT-4 za pracowników, bieżące remonty maszyn. Brak środków spowodował wynikające opóźnienie w dokonaniu wpłaty. Kiedy otrzymała środki, dokonała wpłaty. Podkreśliła, że jest wdową, a wszystkie sprawy spadły na jej osobę. Nadto przeszła chorobę COVID-19 i obecnie są powikłania po przebytej chorobie. Nie jest osobą młodą i prężną w działaniu, ma 66 lat, w swoim życiu przepracowała 35 lat i nadal pracuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a nadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a.). Instytucja przywrócenia uchybionego terminu stwarza możliwość usunięcia ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminu procesowemu, gdy strona nie ponosi winy w tym uchybieniu. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Nie jest możliwe przywrócenie terminu, gdy z okoliczności sprawy będzie wynikało, że strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ponadto, dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (por. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2020 r., II OZ 167/20; z dnia 10 stycznia 2020 r., I GZ 445/19; postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 25 marca 2019 r., III SA/Gl 204/19, CBOSA). W orzecznictwie podkreśla się, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i nastąpić może jedynie w przypadku, gdy łącznie spełnione zostaną wszystkie określone w przepisach przesłanki (por. postanowienie NSA z 5 marca 2001 r., sygn. akt I SA/Ka 2418/00 niepubl.). Podstawowym kryterium uprawdopodobnienia braku winy jest wykazanie, że strona dopełniła obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej. Podkreślić ponadto należy, że uprawdopodobnienie nie oznacza udowodnienia, wymaga natomiast wiarygodnej argumentacji wskazującej na fakt istnienia nie dającej się usunąć przeszkody w uchybieniu terminu i to trwającej w sposób ciągły aż do dnia dokonania czynności procesowej (por. postanowienie NSA z 25.10.2011 r. sygn. akt II FZ 604/11). Skarżące nie uprawdopodobniły braku swojej winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Przeciwnie twierdzenia wniosku świadczą o świadomym uchybieniu oraz o tym, że opóźnienie w uiszczeniu wpisu nie było wynikiem okoliczności nadzwyczajnych, niezależnych od skarżących, lecz wynikiem ich własnej decyzji o preferencyjnym potraktowaniu innych zobowiązań. Należy przy tym zauważyć, że wpis od skargi, obciążający trzy skarżące solidarnie, nie stanowił wygórowanej kwoty, gdyż wynosił 196 zł, co dodatkowo podważa argument o braku środków na uiszczenie należnej opłaty sądowej. Należy też zwrócić uwagę, że ocena zdolności majątkowych skarżących była przedmiotem oceny w postępowaniach z ich wniosków o przyznanie prawa pomocy, które jednak, wobec niewykazania niemożności poniesienia kosztów sądowych, zostały prawomocnie oddalone. Nadto skarżące, jeżeli ich sytuacja majątkowa faktycznie uległa pogorszeniu w stopniu uniemożliwiającym zapłatę wpisu, winny były w terminie otwartym wezwaniem do uiszczenia wpisu ponowić wniosek o przyznanie prawa pomocy, wykazując, że wskutek zmiany okoliczności faktycznych nie miały środków na opłacenie skargi, czego jednak nie uczyniły. W związku z powyższym Sąd stwierdza, że niedochowanie przez skarżące terminu w uiszczeniu wpisu sądowego nie jest następstwem okoliczności od nich niezależnych, lecz jest wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu sprawy. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu należy bowiem brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu skutecznych działań, mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie na postawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia,