I SA/Go 296/09

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-11-04

Skład orzekający: Krystyna Skowrońska-Pastuszko, Alina Rzepecka, Dariusz Skupień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego może zostać wydane, jeśli zarzuty strony skarżącej dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego, doręczenia, kosztów postępowania upominawczego oraz przedawnienia nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym lub nie stanowią przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy egzekucyjne prawidłowo odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego. Stwierdzono, że decyzja określająca zobowiązanie podatkowe oraz tytuł wykonawczy zostały prawidłowo doręczone, a zarzuty dotyczące błędów w tytule wykonawczym, kosztów postępowania upominawczego i przedawnienia nie były uzasadnione. Wpis hipoteki przymusowej skutecznie przerwał bieg terminu przedawnienia.
Stan faktyczny
Skarżący domagał się umorzenia postępowania egzekucyjnego, zarzucając m.in. nieskuteczne doręczenie tytułu wykonawczego, błędy w tytule wykonawczym, nieuprawnione obciążenie kosztami postępowania upominawczego oraz przedawnienie egzekwowanego obowiązku. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, uznając zarzuty za niezasadne. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające umorzenia. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant Referent Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. sprawy ze skargi M.C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. M.C. (zw. strona, skarżący) wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej (zw. dalej: Dyrektor IS) z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (zw. dalej: Naczelnik US) z dnia [...] lutego 2009r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] września 2004r. Rozstrzygnięcie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu [...] września 2004r., na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004r. określającej zobowiązanie podatkowe skarżącego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości w kwocie 1.782,50zł, wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. Odpis w/w tytułu wykonawczego przesłany został zobowiązanemu przesyłką listową nr [...] nadaną w dniu 15 grudnia 2004r. w placówce pocztowej, na adres w [...]. Pismo uznano za doręczone w trybie administracyjnym w dniu 23 grudnia 2004r. W dniu [...] stycznia 2005r. Sąd Rejonowy, na wniosek Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] stycznia 2005r., w księdze wieczystej Kw nr [...] prowadzonej dla nieruchomości położonej w [...], wpisał hipotekę przymusową w wysokości 1.782,50zł wraz z odsetkami w kwocie 585,70zł. Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika, wystąpił w dniu [...] sierpnia 2008r. do Naczelnika US z żądaniem umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie w/w tytułu wykonawczego. W złożonym podaniu wskazał na: -brak skutecznego doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] września 2004r., gdyż na etapie doręczenia odpisu tytułu wykonawczego nie można stosować doręczenia zastępczego określonego w przepisie art.44 Kodeksu postępowania administracyjnego; - naruszenie przepisu art.27 §1 pkt2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędne określenie w tytule wykonawczym jego adresu, - nieuprawnione obciążenie go kosztami doręczenia upomnienia w kwocie 8,80zł wbrew regulacji §13 pkt1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawę wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), - błędne określenie w tytule wykonawczym okresu, którego dotyczy objęte nim zobowiązanie podatkowe, - przedawnienie egzekwowanego obowiązku z dniem 31 grudnia 2006r. Naczelnik US po rozpatrzeniu w/w żądania, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008r. nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Strona zaskarżyła przedmiotowe rozstrzygnięcie, zaś Dyrektor IS postanowieniem nr [...] w dniu [...] stycznia 2009r. uchylił je w całości, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W jego ocenie niezbędnym było wyjaśnienie skuteczności doręczenia skarżącemu decyzji Naczelnika US z dnia [...] sierpnia 2004r. nr [...] wskazanej w tytule wykonawczym jako podstawa prawna należności. W dniu [...] lutego 2009r., w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Naczelnik US postanowieniem nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] września 2004r. Pismem z dnia [...] lutego 2009r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł zażalenie na w/w postanowienie, w którym ponowił zarzut braku doręczenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe objęte postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] września 2004r. oraz nieskuteczne doręczenie odpisu tytułu wykonawczego. W pozostałym zaś zakresie podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. W wyniku rozpoznania sprawy Dyrektor IS postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie . W treści podjętego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności przytoczył brzmienie art.59 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, by z kolei podkreślić, iż okoliczności przedstawione przez skarżącego we wniosku nie stanowią żadnej z przesłanek przewidzianych przez ustawodawcę w cytowanym przepisie. Za całkowicie chybiony organ egzekucyjny uznał zarzut braku doręczenia decyzji Naczelnika US określającej zobowiązanie podatkowe stanowiące podstawę prawną egzekwowanego obowiązku wskazując na znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru tej decyzji, którą skarżący w dniu 24 sierpnia 2004r. odebrał osobiście potwierdzając to własnoręcznym podpisem. Podobnie organ odwoławczy ocenił zarzut nieskutecznego doręczenia tytułu wykonawczego podkreślając, że odpis tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] września 2004r. został w dniu [...] grudnia 2004r. przesłany na adres zobowiązanego w [...], zgłoszony w postępowaniu podatkowym zakończonym decyzją Naczelnika US Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004r. Przesyłka listowa nr [...], zawierająca odpis w/w tytułu wykonawczego oraz wezwanie do stawienia się strony w siedzibie organu egzekucyjnego, w związku z nieobecnością adresata w miejscu zamieszkania oraz brakiem możliwości realizacji doręczenia zastępczego, została w dniu [...] grudnia 2004r. awizowana. Pismo uznano za doręczone w dniu 23 grudnia 2004r. Zdaniem organu odwoławczego, powyższy zarzut skarżącego wywiedziony został z mylnego przeświadczenia, że odpis tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] września 2004r. przesłany został przesyłką listową nr [...], a nie jak potwierdza materiał dowodowy przesyłką nr [...] (przesyłka nr [...] dotyczy tytułów wykonawczych o numerach [...], które pozostają poza postępowaniem w przedmiotowej sprawie). Organ egzekucyjny nie zgodził się też z twierdzeniem strony, że art.44 Kodeksu postępowania administracyjnego znajdował zastosowanie dopiero w toku trwającego postępowania. Wyjaśniając organ II instancji podkreślił, że stosownie do brzmienia art.26 §5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Przepisy powołanej ustawy nie regulują samodzielnie kwestii doręczeń, lecz w w/w zakresie odsyłają do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art.18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), a ustawodawca nie określił żadnych wyłączeń odnośnie stosowania przepisów art.44 Kodeksu postępowania administracyjnego w przypadku doręczania pism skutkujących wszczęciem postępowania. Jednocześnie organ egzekucyjny wyjaśnił, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz wzór tytułu wykonawczego wymagają wskazania w tytule wykonawczym m.in. danych osobowych i adresowych zobowiązanego czy okresu, którego dotyczy obowiązek. Jednakże ewentualne nieścisłości, czy braki w tym zakresie, stosownie do art.59 §1 powołanej ustawy, pozostają bez wpływu na kwestie dotyczące umorzenia postępowania egzekucyjnego, tym bardziej, że tytuł wykonawczy wysłany został na właściwy, aktualny adres zobowiązanego, a wskazany w tytule wykonawczym termin, od którego nalicza się odsetki, określony został prawidłowo. W kwestii zaś zarzutu dotyczącego nieuprawnionego obciążenia strony kosztami upomnienia organ wskazał, że w myśl art.15 §1 cytowanej ustawy egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Jednocześnie stosownie do brzmienia §13 pkt1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz.1541 ze zm.) postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy tak, jak w omawianej sprawie, należność pieniężna została określona w orzeczeniu. Zasadą jest zatem konieczność przesłania zobowiązanemu upomnienia przed wszczęciem egzekucji. Niemniej jednak w przypadku, gdy zaległość dotyczy m.in. należności określonej w orzeczeniu, ustawodawca w dyspozycji wierzyciela pozostawił decyzję w zakresie stosowania wyłączeń określonych w w/w rozporządzeniu. Z treści tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] września 2004r. wynika, iż został on wystawiony po upływie 7 dni od daty doręczenia skarżącemu upomnienia, za które naliczono opłatę w wysokości 8,80zł. Znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki listowej Nr [...] wskazuje, iż skarżący w dniu 7 września 2004r. własnoręcznym podpisem potwierdził odbiór upomnienia Nr [...] z dnia [...] września 2004r., przesłanego na adres w [...]. Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy stwierdził, iż zarówno zarzut wszczęcia postępowania egzekucyjnego z pominięciem obowiązku, określonego w art.15 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i zarzut nieuprawnionego obciążenia skarżącego kosztami postępowania upominawczego, nie stanowią przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego w rozważanej sprawie. Ponadto organ drugiej instancji zauważył, iż kwestie dotyczące wysokości i prawidłowości naliczenia kosztów egzekucyjnych podlegają rozpatrzeniu w odrębnym trybie, na podstawie art.64c §7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto, odnosząc się do ostatniego zarzutu odwołania, organ odwoławczy podkreślił, że bieg 5-letniego okresu przedawnienia rozpoczął się z końcem 2001r. i upłynął w dniu 31 grudnia 2006r. Z akt sprawy wynika jednak jednoznacznie, że Sąd Rejonowy w dniu [...] stycznia 2005r., na wniosek Naczelnika US wpisał hipotekę przymusową w wysokości 1.782,50zł. wraz z odsetkami w kwocie 585,70zł. i dalszymi odsetkami liczonymi od dnia [...] stycznia 2005r., na nieruchomości skarżącego, dla której prowadzona jest księga wieczysta Kw nr [...], co spowodowało, że zobowiązanie podatkowe objęte tytułem wykonawczym nr [...] nie przedawniło się. Stosownie bowiem do art.70 §8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz.60 ze zm.) nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. W skardze złożonej na powyższe rozstrzygnięcie, uzupełnionej następnie pismami procesowymi z dnia [...] maja 2009r. strona zarzuciła w/w postanowieniu Dyrektora IS naruszenie przepisów: 1. art.23 §1, 2 i 4 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskutek nieprawidłowego wykonywania nadzoru w zakresie przestrzegania przepisów prawa przez wierzyciela i organ egzekucyjny, a w konsekwencji także przepisów art.59 §1 pkt 2 i 7 w/w ustawy, 2. art.18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zw. z art.15 kpa tj. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, 3. art.59 §1 pkt3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią decyzji, którą został określony, 4. art.59 §1 pkt7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskutek podjęcia postępowania egzekucyjnego bez uprzedniego skutecznego doręczenia skarżącemu odpisu w/w tytułu wykonawczego. Dyrektor IS udzielając odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, z argumentacją jak w zaskarżonym postanowieniu. Przedstawił pogląd, iż przesłanki obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego ustawodawca zawarł w art.59 §1 pkt 1-10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i tym samym konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego występować będzie wyłącznie w przypadku stwierdzenia uchybień, które znajdują odzwierciedlenie w wyżej wymienionym przepisie. Dodatkowo, w piśmie procesowym z dnia [...] maja 2009r. pełnomocnik strony skarżącej uzupełnił w/w skargę wskazując ponownie na błędne twierdzenie organu egzekucyjnego, że wpis hipoteki przymusowej jest skuteczny. Ponadto, w piśmie procesowym z dnia [...] października 2009r. pełnomocnik strony skarżącej ponownie przedstawił argumentację, mającą czynić postawione w skardze zarzuty zasadnymi i ponownie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Bezspornym jest, że skarżący domagał się umorzenia postępowania egzekucyjnego. Powyższy wniosek skarżącego organy podatkowe miały obowiązek rozważyć i rozważyły w świetle art.59 §1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j. t. Dz. U. z 2005r., Nr 229, poz.1954 ze zm.) i rozstrzygnąć czy wskazane przez stronę skarżącą nieprawidłowości w rzeczywistości nastąpiły oraz czy były wskazane w art.59 §1 cytowanej wyżej ustawy. Spór jaki strony wiodą na etapie postępowania sądowoadministracyjnego dotyczy w głównej mierze istoty wydanego przez wierzyciela tytułu wykonawczego, jego podstawy prawnej, sposobu doręczenia, jak również zarzutu przerwania biegu przedawnienia - rozważanego w aspekcie dokonanego wpisu hipoteki przymusowej, na nieruchomości położonej w [...], dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Mając zatem powyższe na uwadze, w pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż organ podatkowy skutecznie i prawidłowo wydał, jak również doręczył decyzję Naczelnika US nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości. Dowodem tego jest zwrotne potwierdzenie odbioru tej decyzji, z datą odbioru w dniu [...] sierpnia 2004r. i własnoręcznym podpisem. To zobowiązanie podatkowe stanowiło z kolei podstawę wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] września 2004r. W ocenie Sądu strona błędnie wywodzi, że w niniejszej sprawie jedną z kluczowych nieprawidłowości organu egzekucyjnego było nieprawidłowe określenie w przedmiotowym tytule wykonawczym adresu dłużnika, jak również okresu, którego dotyczy egzekwowany obowiązek. Zdaniem Sądu, organ egzekucyjny skutecznie doręczył odpis tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę prawną egzekucji w niniejszej sprawie na właściwy adres zamieszkania zobowiązanego, w trybie art.44 Kodeksu postępowania administracyjnego. Szczegółowe wyjaśnienia tego aspektu sprawy organy przedstawiły w toku postępowania, jak też w podjętych rozstrzygnięciach (w części "ad. II" postanowienia org. I instancji i na kartach 4-5 orzeczenia organu II instancji). Nadto, możliwość, czy jak błędnie twierdzi skarżący, konieczność określenia w tytule wykonawczym okresu, którego dotyczy zobowiązanie podatkowe w żadnym razie nie jest nakazana przez przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wyjaśniając, Sąd podkreśla, iż w żadnym razie nie są to istotne wady postępowania, na tyle istotne, aby w sposób trwały uniemożliwiały jego prowadzenie. W żadnym razie nie można wnioskować, że każda omyłka w treści tytułu wykonawczego bezwzględnie skutkuje koniecznością umorzenia postępowania egzekucyjnego. W szczególności zaś nieuprawnione jest kwalifikowanie każdego uchybienia organu egzekucyjnego jako przesłanki przewidzianej w art.59 §1 pkt 3 cytowanej ustawy. Przepis art.59 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, iż postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. W myśl cytowanego wyżej przepisu nie można również podzielić zarzutu skarżącego, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż organ egzekucyjny bezpodstawnie obciążył zobowiązanego kosztami postępowania upominawczego. Wyjaśniając, w ślad za organami egzekucyjnymi, Sąd wskazuje na generalną zasadę wszczęcia postępowania egzekucyjnego dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Zgodnie zaś z §3 ust.2 w konkretnym przypadku, wierzyciel może odstąpić od uprzedniego doręczenia upomnienia, jednakże jest to jego prawo, a nie obowiązek. Wystawienie upomnienia i obciążenia jego kosztami w każdym przypadku zobowiązanego w żadnym razie nie stanowi naruszenia prawa i nie może stanowić podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nie znajdują również właściwego uzasadnienia, tak w odniesieniu do przepisów prawa jak również analizowanego stanu faktycznego sprawy zarzuty strony podnoszone w kwestii wpisu hipoteki przymusowej, w szczególności dotyczącej tzw. drugiego tytułu wykonawczego z [...] stycznia 2005r. nr [...], (a będącego podstawą jej wpisu). W tej mierze wyjaśnić trzeba, iż stosownie do art.67 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, hipoteka powstaje przez wpis w księdze wieczystej. Wpis hipoteki przymusowej następuje na zasadach określonych w Kodeksie postępowania cywilnego - art.6261 i nast. - postępowanie wieczystoksięgowe. Sąd rozpoznając wniosek o wpis bada okoliczności przytoczone we wniosku, jego wymogi formalne oraz legitymacje wnioskodawcy a także dołączone do niego dokumenty (art. 6268 k.p.c.). W przypadku, na przykład, złożenia bezzasadnego wniosku, albo którego uwzględnienie napotyka na przeszkody - oddala wniosek (art.6269 Kodeksu postępowania cywilnego). Nie ulega wątpliwości, że skarżący powinien podnosić zarzuty dotyczące wpisu w tym postępowaniu korzystając z instytucji przewidzianych tymi przepisami. Nadto, znamiennym jest, że w myśl art.3 ust.1 powołanej ustawy, wpisom w księdze wieczystej przysługuje domniemanie prawdziwości i zgodności z rzeczywistym stanem prawnym. Z akt sprawy wynika bezspornie, że powyższe domniemanie nie zostało przez skarżącego w żaden sposób dotychczas obalone. Skoro tego nie uczynił, wpis się uprawomocnił i tym samym powstała hipoteka przymusowa, ponieważ w myśl przepisu art.35 §1 Ordynacji podatkowej wpis taki ma charakter konstytutywny. Ani organy podatkowe, ani sądy administracyjne nie są upoważnione do badania zgodności z prawem prawomocnych i konstytutywnych wpisów hipotek przymusowych dokonanych w księgach wieczystych przez sądy rejonowe (por. orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 lipca 2008r. sygnatura akt II FSK 712/07). Tym samym, dopóki ten wpis nie jest wykreślony, jest on dla organu i sądu administracyjnego wiążący. Zatem, w konsekwencji powyższych uwag, za słuszny należy uznać pogląd Dyrektora IS wyrażony w aspekcie przedawnienia egzekwowanego obowiązku. Wpis hipoteki przymusowej, na nieruchomości będącej własnością strony, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr [...], zabezpieczającej zaległość skarżącego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od sprzedaży nieruchomości dokonanej w miesiącu sierpniu 2001r., dokonany w dniu [...] stycznia 2005r. przerwał bieg 5-letniego terminu przedawnienia. Stosownie zaś do regulacji art.70 §8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr8, poz.60 ze zm.) nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Odpowiednie wyjaśnienia tej kwestii, wbrew twierdzeniom skarżącego, zostały zawarte w wydanych przez organy rozstrzygnięciach. Prawidłowe zastosowanie przez organy egzekucyjne prawa materialnego skutkowało nie uznaniem za zasadny także zarzutu skarżącego dotyczącego wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polegającym na nierozpatrzeniu kwestii skuteczności zabezpieczenia hipotecznego, albowiem skuteczność tę jednoznacznie potwierdza istniejący, zarówno w dacie wydania zaskarżonego postanowienia jak i obecnie, wpis hipoteki zabezpieczającej zobowiązanie podatkowe strony w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu sprzedaży nieruchomości. Podkreślenia zaś wymaga również to, że charakter rozstrzygnięcia organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, której istota sama w sobie polega na dwukrotnym merytorycznym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Skoro więc jest to postępowanie zwykłe, organ podatkowy nie działa w trybie nadzoru. Mając więc na uwadze powyższe na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku. Sędzia WSA Sędzia WSA Sędzia WSA A. Rzepecka K. Skowrońska-Pastuszko D. Skupień

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło