I SA/Go 297/18
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-07-27
Skład orzekający: Damian Bronowicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna, która wskutek zajęcia rachunków bankowych na poczet zabezpieczenia zobowiązań podatkowych utraciła możliwość prowadzenia bieżącej działalności gospodarczej i nie generuje dochodów, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości lub części, pomimo posiadania znaczących aktywów w postaci łatwo zbywalnych inwestycji krótkoterminowych?Ratio decidendi
Osoba prawna nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli pomimo braku bieżących dochodów i zajęcia rachunków bankowych, dysponuje znacznym majątkiem w postaci łatwo zbywalnych aktywów, które wielokrotnie przewyższają wysokość wpisu sądowego. Sam fakt zajęcia rachunków bankowych nie jest równoznaczny z całkowitą niemożliwością korzystania z nich, a koszty sądowe powinny być traktowane jako koszt bieżącego funkcjonowania firmy, który należy zabezpieczyć ze zgromadzonych zasobów.Stan faktyczny
Spółka G sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku VAT. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100.000 zł, spółka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując utratę możliwości prowadzenia działalności gospodarczej wskutek zajęcia rachunków bankowych na poczet zabezpieczenia przyszłych zobowiązań podatkowych. Spółka wykazała znaczący majątek w postaci aktywów finansowych, ale brak bieżących dochodów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G sp. z o.o. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2014 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
G sp. z o.o. wniosła skargę na wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100.000,00 zł złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca Spółka wskazała, że wskutek wydania [...] lutego 2015 r. decyzji o zabezpieczeniu na majątku podatnika przyszłych zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług i idących w ślad za tym zajęć środków zgromadzonych na kontach bankowych, straciła możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, która wymagała codziennego przepływu środków na poczet zaliczek na podatek akcyzowy. Wobec zaprzestania wykonywania obowiązków nałożonych na zarejestrowanego odbiorcę wyrobów akcyzowych, cofnięto spółce zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej jako zarejestrowanego odbiorcy wyrobów akcyzowych. Wobec powyższego Spółka nie dysponuje środkami własnymi na pokrycie kosztów wpisu sądowego do złożonej skargi. Umowa spółki nie przewiduje dopłat wspólników, a wobec ich sytuacji finansowej w chwili obecnej nie byłoby możliwe uiszczenie wpisu sądowego w przepisanej wysokości.
Z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, oświadczenia o majątku i dochodach, nadesłanych deklaracji podatkowych oraz sprawozdania finansowego wynika, że wysokość kapitału zakładowego skarżącej wynosi 100.000 zł (a nie 5.000 zł jak nieprawidłowo wskazano w formularzu "PPPr"). W okresie ostatnich 6 miesięcy skarżąca nie dokonała czynności skutkujących opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług. Równocześnie, w tym samym okresie nie nabyła prawa do rozliczenia podatku naliczonego. W 2017 r. uzyskała przychód w wysokości 500 zł przy kosztach jego uzyskania w wysokości 30.763 zł. Zgodnie z bilansem sporządzonym na dzień 30 czerwca 2018 r. Spółka posiada: należności krótkoterminowe w wysokości 161.592, 62 zł oraz krótkoterminowe aktywa finansowe w wysokości 5.960.372,26 zł (w tym środki pieniężne i inne aktywa pieniężne w wysokości 1.026.759,26 zł).
Pomimo wezwania, skarżąca nie przedłożyła kopii aktualnej ewidencji środków trwałych o wartości początkowej powyżej 5.000 zł
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja majątkowa uniemożliwia poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Przede wszystkim należy podkreślić, że skarżąca dysponuje znacznym majątkiem w postaci m.in. wykazanych w bilansie inwestycji krótkoterminowych. Ich wysokości – 5.960.372,26zł wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do podnoszonych przez spółkę trudności finansowych zauważyć należy, że brak bieżących dochodów przy dysponowaniu majątkiem w postaci łatwo zbywalnych aktywów, nie może być dostatecznym uzasadnieniem dla skutecznego żądania przez stronę przyznania prawa pomocy w sytuacji.
Sam fakt zabezpieczenia jej środków finansowych nie stanowi automatycznie podstawy do przyznania prawa pomocy. Jak przyjęto w orzecznictwie ani zerowy (bądź ujemny) na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy stan rachunków bankowych czy kasy, ani sam fakt obciążenia komorniczego rachunków bankowych strony nie są wystarczające dla uznania, że strona spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (zob. postanowienie NSA z dnia 9 kwietnia 2009 r., I FZ 66/09).
W ocenie orzekającego, argumentacja Skarżącej ogranicza się do wskazania, że na skutek wydania decyzji o zabezpieczeniu na majątku Spółki kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług była zmuszona do zawieszenia działalności gospodarczej, a w rezultacie nie osiąga ona obecnie żadnych dochodów z tej działalności i nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie wpisu sądowego w niniejszej sprawie.
Należy jednak zwrócić uwagę, że sama okoliczność zawieszenia działalności gospodarczej przez Spółkę nie może stanowić wystarczającej przesłanki do przyznania prawa pomocy. Podobnie należy ocenić fakt zajęcia na zabezpieczenie rachunków bankowych przedsiębiorcy. Biorąc pod uwagę brzmienie art. 166a § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zauważyć należy, że Skarżąca w okresie zabezpieczenia ma możliwość dokonania za zgodą organu egzekucyjnego wypłaty z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego, po przedstawieniu przez nią wiarygodnych dokumentów świadczących o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej. Fakt zabezpieczenia rachunku bankowego nie jest zatem tożsamy z całkowitą niemożliwością korzystania przez obowiązanego z rachunku bankowego. Należy podkreślić, że Spółka w ramach ryzyka prowadzenia działalności powinna liczyć się z możliwością albo koniecznością dochodzenia lub obrony swoich praw na drodze sądowej, a tym samym z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i przeznaczenia, bądź z bieżącej działalności lub ze zgromadzonych zasobów pieniężnych, kwot niezbędnych do skutecznego wszczęcia procesu. Skoro normalnym następstwem wykonywania działalności gospodarczej jest prowadzenie spraw sądowych, koszty sądowe powinny być traktowane jako koszt bieżącego funkcjonowania firmy i spełnione przed innymi świadczeniami. Wpis sądowy jako wydatek wiąże się z bieżącą działalnością osób prawnych, wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które powinny zostać zabezpieczone w majątku Spółki.
W rozpoznawanej sprawie spółka, posiadając aktywa o znacznej wartości, nie wykazała, że podjęła jakiekolwiek czynności w celu przeznaczenia ich na pokrycie kosztów sądowych. Nie sposób zatem uznać, że spółka nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Gorzów Wielkopolski, dnia 27 lipca 2018 r.
ZARZĄDZENIE
1. Odpis postanowienia proszę doręczyć pełnomocnikowi skarżącej.
2. Akta sprawy proszę przedłożyć Przewodniczącemu Wydziału I.
Referendarz sądowy
Damian Bronowicki
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło