I SA/Go 297/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędzia WSA Damian Bronowicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi K.R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 r. oddala skargę w całości. K.R. (zwany dalej jako: skarżący, strona) wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwane dalej jako: SKO) z dnia [...] r. o nr [...], stwierdzające niedopuszczalność odwołania. W sprawie został ustalony przez organ następujący stan faktyczny. Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz ustalił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 rok P. R. Została ona odebrana 25 lutego 2022 r. przez P. R., który nie wniósł od niej odwołania. Z informacji zawartych w aktach sprawy wynika, że właścicielami nieruchomości objętych decyzją na 2022 rok byli P. R. i jego małżonka I. R. I. R. jednak zmarła w dniu [...] lipca 2021 r. W dniu 28 grudnia 2023 r. K.R. - syn I. i P. R. złożył do SKO skargę na opisaną powyżej decyzję Burmistrza domagając się jej uchylenia. Pismem z dnia [...] stycznia 2024 r. SKO uznało wskazane powyżej pismo jako odwołanie od decyzji z dnia [...] r. SKO we wskazanym na wstępie postanowieniu z dnia [...] marca 2024 r., przywołując regulację z art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.; dalej: O.p.) podkreśliło, że zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy, który otrzymał odwołanie ma obowiązek dokonać wstępnych ustaleń, czy nie zachodzą powody wyłączające możliwość załatwienia sprawy co do istoty. Organ odwoławczy ocenia, czy odwołanie jest dopuszczalne, czy zostało wniesione w ustawowym terminie, czy spełnia warunki wynikające z art. 222 O.p. SKO dalej podniosło, że odwołanie może być niedopuszczalne z wielu powodów. Niedopuszczalność odwołania może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy odwołanie wniesione zostanie przez osobę niebędącą stroną postępowania podatkowego, lub gdy decyzja od której zostało wniesione odwołanie stała się ostateczna. Niedopuszczalność odwołania polega na zaistnieniu sytuacji, w której samo prawo do wniesienia odwołania nie zaczęło istnieć. Jest to zatem kategoria pojęciowa, która powinna być odnoszona do stanu istniejącego obiektywnie, czyli takiego, w którym np. zabrakło przedmiotu zaskarżenia, decyzja, od której wniesiono odwołanie, jest decyzją ostateczną albo odwołanie wniosła osoba nie posiadająca legitymacji odwoławczej. Natomiast zgodnie z art. 220 § 1 O.p. od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Zdaniem SKO stroną w niniejszej sprawie są jedynie podatnicy podatku od nieruchomości a nie ich dzieci czy późniejsi spadkobiercy. Na dzień wydania decyzji brak było zarówno sukcesji generalnej w postaci spadkobrania jak i umocowania do reprezentowania stron przez wnoszącego skargę K. R. SKO wskazało, że wystąpiło z prośbą o przedłożenie przez K. R. jakiegokolwiek dowodu wskazującego na dziedziczenie po zmarłej matce, jednak skarżący nie przedstawił ani postanowienia o stwierdzenia nabycia spadku ani poświadczenia dziedziczenia. Zdaniem SKO konsekwencje braku wykazania okoliczności atrybutu strony ponosić może jedynie K.R. albowiem organ nie opiera się w zakresie kto jest spadkobiercą na oświadczeniach a jedynie na dowodach. Mając na względzie, że na okres wydawania decyzji za 2022 rok jak i czas do składania odwołania jedynymi stronami w tym i podmiotami uprawnionymi do złożenia odwołania był P.R., który jednak nie złożył odwołania od decyzji z dnia [...] r. przez co decyzja ta stała się ostateczna i nie może już być zaskarżona w formie odwołania. Skarżący wniósł na wskazane postanowienie skargę do WSA, zarzucając temu postanowieniu naruszenie przepisów prawa dotyczących odmowy unieważnienia niezgodnej z prawem decyzji organu podatkowego, odmowy wznowienia z urzędu postępowania w tym przedmiocie oraz odmowy uznania go za stronę postępowania. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów prawa m.in. art. 97 § 1 i art. 98 § 1 O.p., art. 924, art. 925, art. 1012 § 1 i 1015 § 1 Kodeksu cywilnego a także art. 21, art. 32 i art. 64 Konstytucji RP. W uzasadnieniu między innymi podkreślając, że sprawami podatkowymi zajął się po śmierci mamy, I. R. i jako spadkobiercy w I grupie przysługują mi prawa strony, a także nałożone są na niego obowiązki. Wszyscy spadkobiercy, zgodnie z art. 924 i 925 k.c. odpowiadają solidarnie. Uprawnienia z art. 1025 k.c. są dobrowolne i żaden przepis dotyczący ustalenia wysokości podatku od nieruchomości (a nie zwrotu jego nadpłaty) nie obliguje spadkobiercy do legitymowania się prawomocnym postanowieniem Sądu o nabyciu spadku. Podkreślił, że zakwestionowano jego rolę jako strony, mimo otrzymania do wglądu i możliwości zrobienia uwierzytelnionej kopii oryginału aktu notarialnego o przyjęciu przez niego w obowiązującym terminie spadku wprost (art. 98 § 1 O.p), a także pełnomocnictwa nie wygasającego po śmierci do zarządu nieruchomościami. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: P.p.s.a.) Na podstawie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 §, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Spór przed sądem dotyczy zasadności stwierdzenia przez SKO braku wystąpienia po stronie skarżącego prawa do wniesienia odwołania. Na wstępie należy podkreślić, że pomimo występującego w niniejszej sprawie stanu faktycznego podobnego do tego w sprawie zarejestrowanej przed tutejszym sądem pod sygn. akt I SA/Go 296/24, sprawy te różni jedna zasadnicza okoliczność, która przesądza o odmiennym rozstrzygnięciu sprawy. W przeciwieństwie do stanu faktycznego sprawy zarejestrowanej pod sygn. akt I SA/Go 296/24, decyzja, od której skarżący złożył odwołanie w niniejszej sprawie, ustalała wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 rok. Dotyczyła zatem roku, w którym I. R. już nie żyła. Zmarła bowiem [...] lipca 2021 r. Nie ma zatem wątpliwości, że w stosunku do I. R. nie powstały zobowiązania podatkowe za 2022 r. i nie mogła być ona stroną postępowania zakończonego wspomnianą decyzją. Tym samym skarżący nie mógł wstąpić do toczącego się postępowania jako spadkobierca I. R. na podstawie art. 102 § 2 O.p. Nie zmarła ona bowiem w jego toku. Jego sytuacji nie reguluje również art. 97 i 98 O.p., bowiem za 2022 r. nie istnieją zobowiązania spadkodawcy – I. R. - w podatku rolnym, leśnym i od nieruchomości, które skarżący mógłby przejąć i za które mógłby odpowiadać. W sprawie nie ma zatem przepisu, z którego wynika interes prawny skarżącego, mogący nadać mu przymiot strony na podstawie art. 133 § 1 O.p. Finalnie decyzja organu podatkowego nie została do niego skierowana i jemu doręczona. Nie orzekała o prawach i obowiązkach skarżącego. Z uwagi na powyższe organ prawidłowo stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącego na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 O.p. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. Niedopuszczalność odwołania może wynikać ze względów podmiotowych lub przedmiotowych. Z przyczyn podmiotowych niedopuszczalność zachodzi w razie wniesienia tego środka np. przez osobę niemającą zdolności do czynności lub przez podmiot niemający legitymacji do wniesienia odwołania. Ten drugi przypadek zaistniał w niniejszej sprawie. Podkreślić należy jednak, że jeżeli zdaniem skarżącego w 2022 r. był on współwłaścicielem nieruchomości wskazanych w decyzji z [...] lutego 2022 r., a postępowanie w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego zostało przeprowadzone bez jego udziału, to może on złożyć wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 245 § 1 pkt 4 O.p. Zgodnie bowiem z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Taka droga obrony interesu prawnego przez stronę pozbawioną udziału w postępowaniu zapewnia jej poszanowanie zasady dwuinstancyjności. Wznowienie postępowania otwiera bowiem przed stroną ponownie postępowanie przed organem I instancji, gwarantując udział w tym postępowaniu, a następnie w postępowaniu odwoławczym. (vide: B. Adamiak J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz C.H. Beck Warszawa 2003 str. 566). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalono.