I SA/Go 3/10

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-02-18

Skład orzekający: Alina Rzepecka, Stefan Kowalczyk, Krystyna Skowrońska – Pastuszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rada gminy może ustanowić zwolnienie podmiotowe od podatku od środków transportowych w drodze uchwały, czy też takie zwolnienie może być wprowadzone wyłącznie w drodze ustawy?
Ratio decidendi
Rada gminy nie ma uprawnień do ustanawiania zwolnień podmiotowych od podatku od środków transportowych w drodze uchwały. Zwolnienia podmiotowe mogą być stanowione wyłącznie w drodze ustawy, zgodnie z art. 217 Konstytucji RP. Uchwała rady gminy wprowadzająca takie zwolnienie narusza prawo w sposób rażący i oczywisty, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności.
Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy zaskarżył uchwałę Rady Gminy w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych, domagając się stwierdzenia nieważności § 2 tej uchwały. § 2 zwalniał z podatku od środków transportowych pojazdy stanowiące własność gminy, z pewnymi wyłączeniami. Prokurator argumentował, że jest to zwolnienie podmiotowe, które może być ustanowione tylko ustawą, a nie uchwałą rady gminy, co stanowi rażące naruszenie art. 217 Konstytucji RP i art. 12 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, wskazując, że uchyliła zaskarżoną uchwałę.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność § 2 zaskarżonej uchwały Rady Gminy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko Protokolant sekretarz sądowy Grzegorz Oracz po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] r. nr X/70/07 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych stwierdza nieważność § 2 zaskarżonej uchwały. I SA / Go 3 / 10 U Z A S A D N I E N I E Skarżący, Prokurator Okręgowy złożył skargę na uchwałę Rady Gminy z dnia [...].12.2007 roku nr X / 70 / 07, w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych, oraz zwolnień z tego podatku na terenie Gminy. Z akt sprawy wynika że : Rada Gminy, w dniu [...].10.2007 roku podjęła uchwałę nr XX / 70 / 07, w przedmiocie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych. W treści tej uchwały, w § 2 Rada zwolniła z podatku od środków transportowych, pojazdy stanowiące własność gminy, z wyjątkiem pojazdów o których mowa w art. 8 pkt. 2,4,i 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Powyższa uchwała, została zaskarżona przez Prokuratora Okręgowego, który wniósł o stwierdzenie jej nieważności w części odnoszącej się do § 2. Zdaniem skarżącego § 2 uchwały narusza rażąca przepisy art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, oraz art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 12.01.1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych / Dz.U. nr 121 poz. 844 z 2006 roku z zm./. Zgodnie bowiem z art. 12 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, rada gminy może wprowadzić inne zwolnienia przedmiotowe niż określone w ust. 1, z wyjątkiem zwolnień dotyczących pojazdów o których mowa w art. 8 pkt. 2,4,6. Tak więc, nie ma ona uprawnień do wprowadzania zwolnień od podatków o charakterze podmiotowym. Zwolnienie od podatku od środków transportowych należących do gminy, jest zwolnieniem o charakterze podmiotowym, a więc zwolnieniem w którym fakt zwolnienia powiązany jest nie z cechami przedmiotu opodatkowania, lecz wyłącznie z podatnikiem. Zwolnienie to ma charakter podmiotowy, bowiem uchwałodawca określił w uchwale podmiot, do którego jest adresowane zwolnienie. Ponieważ art. 217 stanowi, iż zwolnienia podmiotowe mogą być tylko stanowione w drodze ustawy, a w / w zwolnienie podmiotowe zostało ustanowione w drodze uchwały Rady Gminy, należy uznać iż postanowienie § 2 w / w uchwały jest rażącym i oczywistym naruszeniem prawa. Na poparcie twierdzeń zawartych w skardze skarżący przywołał liczne orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie m.in. wyrok NSA z dnia 14.08.2007 roku II FSK 910 / 06, wyrok WSA w W-wie z dnia 23.04.2008 roku III SA / Wa 441 / 08, wyrok z dnia 13.09.2007 roku WSA w Olsztynie I SA / Ol 313 / 07. W odpowiedzi na skargę, Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, bowiem jak wskazała Rada Gminy uchwałą nr XXV / 207 / 09 z dnia [...].10.2009 roku w § 4 uchyliła zaskarżoną uchwałę, co powoduje iż skarga jest bezprzedmiotowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8.03.1990 roku o samorządzie gminnym / Dz.U. t.j. z 2001 nr 142 poz. 1591 z zm. /, do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat, w granicach określonych w ustawach. Konstytucja RP stanowi w art. 217, że nakładanie podatków i innych danin publicznych, określanie podmiotów i przedmiotów opodatkowania, oraz stawek podatkowych, a także określanie zasad przyznawania ulg i umorzeń, oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy, / wyrok WSA w Rzeszowie z 21.06.2005 r. o sygn. SA/Rz 69/05, Fin. Kom. 2005/10/76/. Artykuł 168 Konstytucji RP stanowi, że jednostki samorządu terytorialnego mają prawo ustalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie określonym w ustawie. Zgodnie natomiast z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12.01.1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych / Dz.U. t.j. z 2006 roku nr 121 poz. 844 z zm. /, przy określaniu stawek tam wskazanych, rada gminy uwzględnia m.in. rodzaj środka transportowego i jego wpływ na środowisko naturalne, dopuszczalną masę całkowitą, rok produkcji albo wiek pojazdu, nacisk na siodło ciągnika albo liczbę miejsc do siedzenia. Rada gminy może różnicować więc wysokość stawek co do środków transportowych, w stosunku do przedmiotu opodatkowania, a nie w odniesieniu do podmiotu / podatnika /. Wnosząc z powyższego, określenie podmiotów zwolnionych od podatku może nastąpić tylko w ustawie, a rada gminy nie ma uprawnień do ustanawiania zwolnień podatkowych określonych podmiotów, może tylko ustanawiać zwolnienia, dla określonych środków transportowych. Nie jest możliwe więc, ustanawianie zwolnień od w / w podatku podmiotów w posiadaniu których środki transportowe się znajdują. W zaskarżonej uchwale natomiast Rada ustanowiła zwolnienie o charakterze podmiotowym, bowiem od podatku od środków transportowych zwolnione zostały środki transportowe należące do Gminy. Należy również podkreślić że kategoryczny sposób sformułowania zakazu stosowania zwolnień podmiotowych uniemożliwia także przyznanie radom gmin uprawnień do wprowadzania zwolnień przedmiotowo-podmiotowych, bowiem gmina może podejmować uchwały w zakresie podatków i opłat tylko w ramach ustaw / wyrok NSA w Rzeszowie z 25.06.2003 roku, SA/Rz 235/03, OSP 2004/2/16/. Dodać należy iż nie ma znaczenia dla toku postępowania fakt uchylenia zaskarżonej uchwały, wskazany przez Radę Gminy, bowiem uchylenie zaskarżonej uchwały powoduje że nie obowiązuje ona od momentu jej uchylenia, natomiast nie ma to wpływu na skutki jej obowiązywania. Dla likwidacji powyższych skutków niezbędne jest stwierdzenie jej nieważności, bowiem tylko w takim wypadku nie jest ona wiążąca od momentu jej uchwalenia, a nie tylko od momentu jej uchylenia. Wobec powyższego, na podstawie art.147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. /, Sąd orzekł jak w sentencji. Sędzia WSA K. Skowrońska-Pastuszko Sędzia WSA A. Rzepecka Sędzia WSA S.Kowalczyk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło