I SA/Go 30/10

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-03-11

Skład orzekający: Jan Grzęda, Alina Rzepecka, Dariusz Skupień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy najemca lokalu użytkowego, stanowiącego część nieruchomości, która nie jest odrębną nieruchomością, jest podatnikiem podatku od nieruchomości, jeśli posiada lokal na podstawie umowy najmu ze Skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że na mocy nowelizacji przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych od 1 stycznia 2003 r. podatnikami podatku od nieruchomości są również najemcy lokali użytkowych, które nie stanowią odrębnych nieruchomości, jeśli posiadanie wynika z umowy ze Skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego. Obowiązek złożenia informacji o nieruchomościach spoczywa na podatniku w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku podatkowego, a jego niedopełnienie skutkuje możliwością doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w wydłużonym terminie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą podatek od nieruchomości za 2007 r. Skarżący argumentował, że zgodnie z umową najmu lokalu użytkowego, czynsz zawiera podatek od nieruchomości, a zmiany w umowie wymagają formy pisemnej. Organy podatkowe uznały, że skarżący, jako najemca lokalu użytkowego od jednostki samorządu terytorialnego, stał się podatnikiem podatku od nieruchomości na mocy przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a jego obowiązek złożenia informacji o nieruchomościach nie został wypełniony w terminie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant Referent stażysta Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r. sprawy ze skargi R.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. oddala skargę. Decyzją z [...] lipca 2009r. Prezydent Miasta ustalił R.R. podatek od nieruchomości położonej w [...] w kwocie 4.333 zł. Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie argumentując, że zgodnie z umową zawartą w dniu [...] lipca 2003r. wynajmuje lokal użytkowy i zobowiązany jest do zapłaty czynszu zawierającego podatek od nieruchomości. Umowa stanowi, ze stawka czynszu ma być corocznie waloryzowana, o czym najemca będzie informowany w formie aneksu do umowy. Pierwszym aneksem otrzymanym przez podatnika jest aneks z [...] lipca 2007r. W tej sytuacji zdaniem odwołującego brak jest podstaw zastosowania art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1991r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – zwanej dalej Ordynacją podatkową, gdyż Urząd Miasta nie wykazał dowodu na doręczenie pisma informującego o zaprzestaniu z dniem [...] stycznia 2004r. naliczania i pobierania opłat w postaci czynszu równego stawce podatku od nieruchomości. Na poparcie swojego stanowiska w sprawie, skarżący wskazuje na pismo Ministerstwa Finansów z dnia [...] kwietnia 2001 r. zgodnie z którym przedsiębiorcy wynajmujący od gminy lub skarbu państwa lokale użytkowe zobowiązani są do zapłaty podatku od nieruchomości tylko wtedy, gdy ich własność została przez gminę wyodrębniona i stanowi tzw. własność hipoteczną. W przeciwnym przypadku podatek ten najemcy nie obciąża. Po rozpoznaniu odwołania decyzją z [...] listopada 2009r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 4a ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. jedn. Dz. U. z 2006r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) – zwanej dalej u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości. Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 6 w/w ustawy osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust 3. Zdaniem SKO podatnik, po nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, miał obowiązek złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości i to niezależnie od tego czy został wcześniej poinformowany przez wynajmującego o takim obowiązku i czy lokal był przez gminę wyodrębniony. Obowiązek ten wynikał wprost z przepisów prawa. Informacja taka została złożona po raz pierwszy w dniu [...] października 2008r. natomiast kolejna w dniu [...] listopada 2008r. Zdaniem SKO nie ulega zatem wątpliwości, że deklaracja nie została złożona w przewidzianym prawem terminie. Nie złożenie przez osobę fizyczną informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzonej na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości, jest równoznaczne z brakiem złożenia deklaracji. Skutkiem tego jest wydłużenie do pięciu lat okresu, w jakim może zostać doręczona decyzja kształtująca zobowiązanie podatkowe w tymże podatku. W tej sytuacji organ podatkowy, zgodnie z przepisem art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, mógł w terminie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, ustalić wysokość zobowiązania za dany rok. R.R. wniósł od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Uzasadniając skargę wskazał, że w wyniku umowy zawartej z Zakładem Gospodarki Mieszkaniowej - Administracją Domów Mieszkalnych został zobowiązany do uiszczania czynszu zawierającego podatek od nieruchomości a tym samym w trakcie obowiązywania umowy wynajmujący pobierając czynsz za lokal, pobiera jednocześnie należny podatek. Zgodnie z dalszymi postanowieniami umowy stawka czynszu ma być corocznie waloryzowana, o czym najemca zostanie powiadomiony w formie pisemnego aneksu do umowy. Z uwagi na to, że pierwszy aneks został doręczony skarżącemu dopiero w 2007r., jego zdaniem nie jest możliwie powoływanie się organu na pismo stwierdzające, że "z dniem [...].01.2004 zaprzestano naliczać i pobierać od najemców lokali użytkowych opłat w postaci zmiennego składnika czynszu równego stawce podatku od nieruchomości" a cytowany przez organ podatkowy art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie ma w tym przypadku zastosowania. Przytaczane przez Urząd Miasta zmiany opodatkowania, nie znalazły odzwierciedlenia w późniejszych fakturach za najem. Tym samym wynajmujący, pomimo powoływania się na pismo o zaprzestaniu naliczania i pobierania od najemców lokali użytkowych opłat, w dalszym ciągu obliczał czynsz na zasadach określonych w umowie najmu. Zgodnie z treścią umowy wszelkie jej zmiany wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności. Zatem decyzje organów należy traktować jedynie jako bezpodstawne jednostronne oświadczenia woli, pozostające w sprzeczności w warunkami umowy. W dalszej części uzasadnienia zarzucił decyzjom organów obu instancji naruszenie art. 210 Ordynacji podatkowej z uwagi na brak wymaganego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Skarżący wskazał również, na treść pisma Ministerstwa Finansów z dnia [...] kwietnia 2001 sygn. [...]. Zgodnie z jego literą przedsiębiorcy wynajmujący od gminy lub skarbu państwa lokale użytkowe zobowiązani są do zapłaty podatku od nieruchomości tylko wtedy, gdy ich własność została przez gminę wyodrębniona i stanowi tzw. własność hipoteczną. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy zaznaczyć, że od 1 stycznia 2003r. znacząco zmieniła się regulacja dotycząca określenia podatnika podatku od części nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Zmiana sprowadza się do tego, że podatnikiem jest nie tylko posiadacz całej nieruchomości, ale również jej części. Taką właśnie częścią nieruchomości jest najmowany przez skarżącego lokal użytkowy stanowiący fragment budowli wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Do 1 stycznia 2003r. podatnikiem był tylko najemca lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość (właśnie do tego typu sytuacji odnosi się cytowane w skardze pismo Ministra Finansów z [...] kwietnia 2001r.), natomiast najemca lokalu niestanowiącego odrębnej nieruchomości nie był obciążony podatkiem. Od 1 stycznia 2003 r., zgodnie z nową treścią art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. na najemcach wszystkich lokali ciąży obowiązek podatkowy. Jedynym wyjątkiem są osoby wynajmujące lokale mieszkalne niestanowiące odrębnych nieruchomości. Tak więc wszyscy najemcy lokali niemieszkalnych są podatnikami tego podatku. Z uwagi na powyższe nie ulega wątpliwości, że z chwilą zawarcia umowy najmu podatnikiem podatku od przedmiotowej nieruchomości stał się R.R.. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Na powstanie obowiązku podatkowego po stronie skarżącego nie mają wpływu postanowienia umowy zawartej pomiędzy skarżącym a Zakładem Gospodarki Mieszkaniowej - Administracją Domów Mieszkalnych. Skarżącego od początku umowy najmu obarczały wszystkie obowiązki podatnika podatku od nieruchomości. Wbrew twierdzeniom skargi, Zakład Gospodarki Mieszkaniowej nie mógł uiszczać za skarżącego podatku od wynajmowanej nieruchomości. Stosownie do treści ust. 6 art. 6 w/w ustawy skarżący był zobowiązany złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku. Na obowiązek ten nie ma wpływu fakt nie poinformowania o nim skarżącego gdyż obowiązek ten wynika z samych przepisów prawa, które skarżący powinien znać. Gdyby obowiązek ten został wypełniony, organ podatkowy mógłby w krótszym terminie niż to miało miejsce w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 6 ust 7 u.p.o.l., ustalić zobowiązanie podatkowe w prawidłowej wysokości i doręczyć decyzję w tym przedmiocie powodując powstanie zobowiązania podatkowego stosownie do art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W przedmiotowej sprawie bez znaczenia jest część argumentacji decyzji obu instancji odnosząca się do art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej ponieważ nie upłynął termin, o którym mowa w przepisie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 210 Ordynacji podatkowej. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie niezbędne elementy. Jej uzasadnienie czytelnie wskazuje na podstawie jakich faktów i dowodów została wydana oraz wyjaśnia podstawy prawne z prawidłowym przytoczeniem przepisów prawa. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo po postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. /-/ A. Rzepecka /-/ J. Grzęda /-/ D. Skupień

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło