I SA/Go 301/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Asesor WSA Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi kasacyjnej M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Go 301/21 w sprawie ze skargi M Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. Uchyla zaskarżony wyrok w całości. 2. Uchyla zaskarżone postanowienie w całości. 3. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 1037 (tysiąc trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 4. Zwrócić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – stronie skarżącej, na jej koszt, kwotę 100 (sto) złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi kasacyjnej. M. sp. z o.o. (dalej jako: Strona, Skarżąca, Spółka), wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako: Organ, SKO) z [...] lipca 2021 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z [...] lutego 2020 r. nr [...] odmawiającej uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji SKO z [...] października 2017 r. [...]. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia [...] października 2020 r. M. Sp. z o.o. złożyła odwołanie od decyzji SKO z dnia [...] lutego 2020 r. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. (oznaczonym jako wydane [...] listopada 2020 r.) SKO stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] lutego 2020 r. Na powyższe postanowienie Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Wyrokiem z dnia 25 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Go 469/20 Sąd uchylił zaskarżone postanowienie w całości. Sąd uznał, że skład SKO wydający postanowienie z dnia [...] listopada 2020 r. naruszał art. 130 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2020 r., poz. 1325 ze zm.) – zwanej dalej "O.p." i równocześnie naruszenie to, z uwagi na opisany wyżej charakter, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ wbrew treści ww. przepisu nie wyłączono od załatwienia sprawy członka organu, który brał udział w wydaniu decyzji ostatecznej, za przedwczesne Sąd uznał badanie w pełnym zakresie zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia. W ocenie Sądu dopiero prawidłowo ukształtowany skład SKO, dokona wstępnych ustaleń, czy nie zachodzą powody wyłączające możliwość załatwienia sprawy co do istoty -stosownie do art. 228 O.p. Rozpoznając ponownie sprawę SKO postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z [...] lutego 2020 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że zgodnie z Urzędowym Poświadczeniem Doręczenia - decyzja z dnia [...] lutego 2020 r. została odebrana przez pełnomocnika Spółki w dniu 14 kwietnia 2020 r., albowiem dopiero w kwietniu 2020 r. technicznie ta decyzja mogła być przekazana stronie za pomocą środków elektronicznych.Skuteczne uznanie za doręczoną ww. decyzji z dniem 14 kwietnia 2020 r. znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym - urzędowym poświadczeniu doręczenia. Ze znajdującego się w aktach sprawy dokumentu UPD wynika, że SKO w dniu 9 kwietnia 2020 r. udostępniło adresatowi Pełnomocnikowi strony przez system teleinformatyczny poświadczenie doręczenia wydanej decyzji celem umożliwienia podpisania tego poświadczenia. Jednocześnie jak wynika z UPD doszło do doręczenia w trybie art. 152a O.p. albowiem w poz. - Dane poświadczenia, odnotowana jest informacja - Data odbioru: 14 kwietnia 2020 r. Zdaniem organu oznacza to, że właśnie ten dzień wyznaczał początek 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania, który upływał 28 kwietnia 2020 r. Tymczasem odwołanie nadano w dniu 1 października 2020 r. Wobec tego skład orzekający SKO stwierdził, że uchybiono terminowi do wniesienia odwołania. Skargę na powyższe postanowienie złożyła Strona, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając obrazę przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a w szczególności obrazę: 1) art. 130 § 1 pkt 6 O.p. albowiem składzie orzekającym w sprawie brała udział osoba podlegająca wyłączeniu na podstawie tegoż przepisu; 2) art. 121 § 1 w zw. z art. 124 O.p. poprzez wydanie postanowienia, które nie rozstrzyga o wszystkich złożonych przez Skarżącą odwołaniach oraz którego uzasadnienie nie da się powiązać z treścią komparycji, 3) art. 213 § 5 zdanie drugie w zw. z § 4 O.p. poprzez ich nieuwzględnienie mimo zaistnienia okoliczności określonych w ww. przepisach skutkujących zmianą rozpoczęcia terminu do wniesienia odwołania. Mając na względzie powyższe, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 10 listopada 2021 r. w sprawie sygn. akt I SA/Go 301/21 oddalił skargę Strony. W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie co w zasadzie jest poza sporem, decyzja odmawiająca uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2017 r. została Stronie prawidłowo doręczona 14 kwietnia 2020 r. Decyzja "wydana w formie papierowej" nie została Stronie doręczona (prawidłowo), wobec powyższego nie można uznać, że weszła ona do obrotu prawnego. Skoro decyzja została doręczona dopiero 14kwietnia 2020 r. to przed 14kwietnia 2020 r. nie mogło zostać złożone odwołanie. Zasadnie więc organ wskazuje, że nie ma zatem mowy od dwóch odwołania czy dwóch decyzjach, albowiem z uwagi na fakt błędnego doręczenia "decyzji w formie papierowej" jej doręczenie jest nieskuteczne. Na konstrukcji dwóch decyzji i dwóch odwołań strona podnosi zarzut nie rozstrzygnięcia jej odwołania, co jest niezasadne, albowiem przedmiotem postępowania zakończonego postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. jest rozpoznanie odwołania od decyzji odebranej w dniu 14.04.2020 roku od której strona złożyła jedno odwołanie w dniu 1 października 2020 r. Odwołanie jakie strona złożyła w dniu 01.10.2020 roku od decyzji, było jedynym odwołaniem od decyzji doręczonej w dniu 14.04.2020 roku. Decyzja została elektronicznie podpisana przez cały skład w dniu [...].04.2020 roku i taką datę należy uznać za datę jej wydania a stronie została doręczona w sposób elektroniczny, czyli prawidłowo w dniu 14.04.2020 roku. Od decyzji tej strona złożyła odwołania 01.10.2020 r. Dopiero bowiem w dniu [...].10.2020 roku drogą elektroniczną strona wniosła odwołanie od decyzji z datą [...].02.2020 roku znak [...] podpisaną elektronicznie w dniu [...].04.2020 roku. W związku, iż strona odwołanie od decyzji doręczonej w dniu 14.04.2020 roku złożyła dopiero w dniu 01.10.2020r., a zatem znacznie po upływie terminu do jej zaskarżenia, organ zasadnie zaskarżonym postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Od przedmiotowego wyroku Strona złożyła Skargę kasacyjną, w której wyrokowi zarzucił naruszenie art. 141 §4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nienależyte wyjaśnienie powodu uznania, że zaskarżone postanowienie dotyczy decyzji doręczonej skarżącej kasacyjnie w dniu 14 kwietnia 2020 roku mimo innej treści komparycji zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzez nienależyte wyjaśnienie podstawy prawnej wydanego wyroku polegające na wyłącznie lakonicznym stwierdzeniu przez Sąd, iż organ zasadnie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, bez przedstawienia własnej wykładni oraz argumentów przemawiających za takim stanowiskiem, a nadto nie odniesienie się do zarzutów nie uwzględnienia przez skarżony organ okoliczności wpływających na zmianę standardowych terminów do wniesienia odwołania, tj. wynikających z treści art. 213 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa a także uchybień podniesionych w treści uzasadnienia skargi kasacyjnej - co uniemożliwia kontrolę prawidłowości rozumowania Sądu I instancji, a w konsekwencji prawidłowości przedmiotowego rozstrzygnięcia. Dalej Strona wskazała, że w przypadku nie uwzględnienia przez Sąd powyższego zarzutu zaskarżonemu wyrokowi zarzuca na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy naruszenie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa i w zw. z art. 223 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez uznanie, że przepisy te znajdują zastosowanie w sytuacji, gdy skargę należało uwzględnić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wobec treści art. 213 § 5 zd. 2 w zw. z § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w zw. z art. 223 § 2 ab initio ewentualnie stosując także art. 15zzr ust. 1 pkt. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ewentualnie naruszenie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa i w zw. z art. 223 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez uznanie, że przepisy te znajdują zastosowanie w sytuacji, gdy skargę należało uwzględnić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi albowiem zaskarżone postanowienia wydane zostało z naruszeniem art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, którego skarżony organ podatkowy nie zastosował a Sąd I instancji naruszając także art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na mocy którego zobowiązany był do wszechstronnej oceny zaskarżonego postanowienia. Z ostrożności procesowej pełnomocnik zaskarżonemu wyrokowi zarzucił nadto obrazę art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez orzekanie na podstawie niekompletnych akt administracyjnych i w związku z tym wnoszę o zobowiązanie organu podatkowego do dostarczenia pełnych akt administracyjnych sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje: Zgodnie z art. 179a P.p.s.a.: "jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna." Usprawiedliwione podstawy wywiedzionej skargi kasacyjnej występują w sytuacji, gdy sąd podziela zarzuty i żądania skargi kasacyjnej, uznając swoją pomyłkę w tym zakresie (por. wyrok WSA z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 269/16; wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie oczywistości mieści się zatem w sferze obiektywnej i łączy się z powinnością wykazania, że powołane podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, bez dokonywania głębszej analizy tekstu powołanych przepisów i bez doszukiwania się ich znaczenia (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 179a P.p.s.a., tezy 1 i 3, LEX 2019 r.). Dokonując oceny wniesionej przez stronę skargi kasacyjnej w świetle art. 179a P.p.s.a. Sąd stwierdził, iż w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające zastosowanie tego przepisu. Za uzasadniony należy uznać zarzut naruszenie art. 141 §4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nienależyte wyjaśnienie powodu uznania, że zaskarżone postanowienie dotyczy decyzji doręczonej skarżącej kasacyjnie w dniu 14 kwietnia 2020 rokupoprzez nienależyte wyjaśnienie podstawy prawnej wydanego wyroku polegające na wyłącznie lakonicznym stwierdzeniu przez Sąd, iż organ zasadnie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, bez przedstawienia własnej wykładni oraz argumentów przemawiających za takim stanowiskiem, a nadto nie odniesienie się do zarzutów nie uwzględnienia przez skarżony organ okoliczności wpływających na zmianę standardowych terminów do wniesienia odwołania, tj. wynikających z treści art. 213 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Zasadnie Strona wskazała, że Sąd nie odniósł się do podniesionego zarzutu obrazy przez organ art. 213 § 5 w zw. z § 4 Ordynacji podatkowej. Zarzut ten jest zasadny. Do organu w dniu 29 maja 2020 r. wpłynął wniosek Strony o sprostowanie decyzji w zakresie dotyczącym pouczenia co do środków odwoławczych. Wniosek ten dotyczył decyzji organu która została doręczona 14 kwietnia 2020 r. (decyzja z dnia [...] kwietnia 2020 r. oznaczona przez organ datą [...] lutego 2020r.). Postanowieniem nr [...] doręczonym Stronie 02 września 2020 r. organ odmówił sprostowania decyzji w zakresie pouczenia co do przysługujących stronie środków zaskarżenia. Na postanowienie to Strona wniosła zażalenie. Ostateczne postanowienie w przedmiocie wniosku zostało Stronie doręczone 1 października 2020 r. Zgodnie z treścią art. 213 § 4 Ordynacji podatkowej – w przypadku wydania decyzji o uzupełnieniu lub sprostowaniu decyzji termin do wniesienia odwołania lub skargi biegnie od dnia doręczenia tej decyzji. Zgodnie z § 5 powołanego przepisu odmowa uzupełnienia lub sprostowania decyzji następuje w drodze postanowienia na które służy zażalenie. Przepis § 4 stosuje się odpowiednio. Z art. 213 § 4 i § 5 o.p. wynika, że w przypadku złożenia wniosku o sprostowanie decyzji organu pierwszej instancji, strona zachowuje prawo wniesienia odwołania bez względu na to, czy wniosek ten zostanie uwzględniony, czy też nie. Prawo to jest realizowane w innym, późniejszym terminie. W przypadku złożenia wniosku o sprostowanie decyzji dzień, od którego biegnie, przewidziany w powołanym art. 223 o.p., czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, wynika z art. 213 § 4 i § 5 o.p. Tym samym skoro ostateczne postanowienie w przedmiocie odmowy sprostowania decyzji zostało stronie doręczone 1 października 2020 r. to wniesione w tym samym dniu odwołanie od decyzji doręczonej 14 kwietnia 2020 r. uznać należy za złożone w terminie. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 179a P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości, o czym orzekł jak w p. I sentencji. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, o czym orzekł jak w p. II sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 w zw. z 205 § 4 P.p.s.a.. Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika o zasądzenie podwyższonego wynagrodzenia z tytułu zastępstwa prawnego z uwagi na brak podstaw do uznania, że działanie pełnomocnika przyczyniło się do wyjaśnienia sprawy, jak również nie uzasadnia tego nakład pracy doradcy, a także charakter sprawy. Sąd z urzędu na podstawie art. 225 zwrócił stronie na jej koszt nadpłacony wpis od skargi kasacyjnej.