I SA/Go 303/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko (spr.) Asesor WSA Barbara Rennert Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Garbacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2006 r. sprawy ze skargi "PK" S.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...]; 2. określa, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. , Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , zwane SKO, utrzymało w mocy będące stanowiskiem wierzyciela postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] października 2005 r. , Nr [...] w przedmiocie uznania za niezasadny zarzutu "PK" S.A., zwanych "PK" S.A. , (zobowiązanego) dotyczącego prowadzenia przez niewłaściwy organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nr SW [...] oraz SW [...] wystawionych przez Wójta Gminy a dotyczących egzekucji należności pieniężnych z tytułu podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wyjaśnił , że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego wszczął na podstawie wymienionych tytułów wykonawczych , wystawionych przez Wójta Gminy , postępowanie egzekucyjne wobec "PK" S.A. z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości . Na podstawie art. 33 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229 , poz. 1954 ze zm.) , zwanej u.p.e.a. , "PK" S.A. złożyły zarzuty egzekucyjne w sprawie twierdząc , że egzekucja prowadzona jest przez niewłaściwy organ egzekucyjny . Wierzyciel wypowiadając się w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a. za bezzasadny uznał zarzut zobowiązanego , iż postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przez organ niewłaściwy , to jest Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego podczas gdy organem właściwym jest Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego. W swoim stanowisku wierzyciel zaprezentował pogląd , że dla tzw. dużych podatników , w tym dla "PK" S.A. , naczelnicy tzw. dużych urzędów skarbowych są właściwi do wszczęcia i prowadzenia egzekucji tylko dla tych należności pieniężnych , do których poboru są właściwi oraz prowadzą egzekucję na rzecz obcych wierzycieli wyłącznie w przypadku wystąpienia zbiegu egzekucji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie wierzyciela , przyjmując iż postanowienie to odpowiada prawu oraz stwierdzając , że organ I instancji w szczególności prawidłowo zinterpretował i zastosował w sprawie przepisy art. 22 u.p.e.a. Jak wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu przepis art. 22 określa , iż właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych ustala się w zależności od tego z jakich przedmiotów majątkowych zobowiązanego ma być prowadzona egzekucja. W przypadku gdy egzekucja ma być prowadzona z nieruchomości – organem właściwym jest organ według miejsca położenia tej nieruchomości. Natomiast gdy przedmiotem egzekucji są prawa majątkowe lub ruchomości , wówczas właściwość organu egzekucyjnego ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego , co ma miejsce w niniejszej sprawie . SKO wyraziło przy tym pogląd , że przepis art. 22 u.p.e.a. " kompleksowo reguluje kwestię właściwości miejscowej organów egzekucyjnych w administracji jako lex specialis , a ponadto jest przepisem rangi ustawowej , a więc wyższej od przepisów rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych , dyrektorów izb skarbowych , co powoduje iż ma pierwszeństwo w stosowaniu". W skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego "PK" S.A. zarzuciły naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie : 1) § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych ( Dz.U. Nr 209, poz. 2027 ze zm.) , zwanego rozporządzeniem MF , przez przyjęcie , że naczelnicy dużych urzędów skarbowych są uprawnieni do wszczęcia i prowadzenia egzekucji tylko do tych należności pieniężnych , do których poboru są właściwi , a na rzecz obcych wierzycieli tylko w przypadku zbiegu egzekucji, 2) art. 33 pkt 9 u.p.e.a. w związku z art. 22 § 2 tej ustawy przez przyjęcie , iż właściwym miejscowo organem egzekucyjnym nie jest naczelnik urzędu skarbowego wymieniony w załączniku nr 2 do rozporządzenia MF. Skarżąca Spółka wniosła przy tym o orzeczenie , że organem egzekucyjnym właściwym miejscowo dla niej jako podmiotu wymienionego w art. 5 ust. 9b ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz.U. Nr 106 , poz. 489 ze zm.) jest naczelnik urzędu skarbowego wymieniony w załączniku nr 2 do rozporządzenia MF , to jest Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego , wskutek czego Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego (wymieniony w załączniku nr 1 do rozporządzenia MF) nie jest właściwym organem egzekucyjnym w sprawie a więc fakt wszczęcia i prowadzenia egzekucji wobec "PK" S.A. przez ten organ jest niezgodny z prawem . W uzasadnieniu skargi podniesiono , że bezspornym jest , iż "PK" S.A. jest podmiotem , o którym mowa w art. 5 ust. 9b cyt. ustawy o urzędach i izbach skarbowych . Zmiana właściwości miejscowej naczelników urzędów skarbowych skutkuje jednoczesną zmiana właściwości miejscowej organów egzekucyjnych , jako że ustawodawca w przypadku podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 9b nie wyłączył ogólnych zasad ustalania właściwości miejscowej organów egzekucyjnych . Przepisy rozporządzenia MF także nie wykluczają z kompetencji organów wymienionych w załączniku nr 2 uprawnień do prowadzenia egzekucji administracyjnej . Takie wyłączenie określono wyraźnie w załączniku nr 3 do rozporządzenia MF. W konkluzji "PK" S.A. stwierdziły , ze skoro są podatnikiem spełniającym warunki przewidziane w art. 5 ust. 9b to organem podatkowym I instancji , jak również organem egzekucyjnym w sprawie jest Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego, wymieniony w załączniku nr 2 do rozporządzenia MF. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację przyjęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie . Zarzut egzekucyjny podniesiony przez skarżącą Spółkę dotyczy prowadzenia egzekucji administracyjnej przez niewłaściwy organ i mieści się w katalogu określonym w art. 33 u.p.e.a. (pkt 9) . "PK" S.A. podniosły zarzut niewłaściwości miejscowej organu prowadzącego egzekucję. Wskazać przy tym należy , że w myśl art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego , znajdującego zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym zgodnie z art. 18 u.p.e.a. , organ administracji publicznej , a więc także organ egzekucyjny , ma obowiązek przestrzegać swej właściwości z urzędu . W tej sytuacji organ egzekucyjny w pierwszej kolejności powinien ustalić w sposób prawidłowy swoją właściwość. W stosunku do "PK" S.A. doszło do zmiany właściwości organu podatkowego (niesporne). Właściwym stał się naczelnik tzw. dużego urzędu skarbowego , to jest Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego. Wynika to z treści art. 5 ust. 9a pkt 1 , ust. 9b pkt 7 lit.a ustawy o urzędach i izbach skarbowych , jak również z § 2 i zał. nr 2 rozporządzenia MF . Na potwierdzenie tego stanu rzeczy w aktach administracyjnych sprawy(k.42) znajduje się kopia pisma z dnia 14 października 2003 r. - zawiadomienia złożonego przez podatnika o zmianie właściwości naczelnika urzędu skarbowego . Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 6 pkt 7 cyt. wyżej ustawy do zakresu działania naczelników urzędów skarbowych należy wykonywanie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Skoro dla zobowiązanego "PK" S.A. właściwym organem podatkowym jest Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego, to Naczelnik ten pełni także funkcję organu egzekucyjnego dla wymienionego podmiotu. Zauważyć przy tym należy , iż pozbawione podstaw prawnych było przyjęcie przez wierzyciela stanowiska , że naczelnicy tzw. dużych urzędów skarbowych są uprawnieni do wszczęcia i prowadzenia egzekucji tylko dla tych należności , do których poboru SA właściwi oraz prowadzą egzekucje na rzecz obcych wierzycieli wyłącznie w przypadku zbiegu egzekucji . Mając na względzie powyższe i wobec stwierdzenia naruszenia prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy , Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Wskazać przy tym trzeba , iż zgodnie z powołanymi powyżej przepisami sąd administracyjny uwzględniając skargę na postanowienie w związku ze stwierdzeniem naruszenia , tak jak w rozpoznawanej sprawie , prawa materialnego , działa wyłącznie kasacyjnie , to jest uchyla zaskarżony akt administracyjny . W myśl art. 135 cyt. ustawy sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy , zatem w niniejszej sprawie mógł orzec o uchyleniu również postanowienia I instancji . Sąd nie orzeka natomiast merytorycznie w sprawie , zatem niezasadny był wniosek skarżącej Spółki o wydanie orzeczenia , że właściwym organem egzekucyjnym jest w stosunku do niej Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 152 cyt. powyżej ustawy orzekł też o niewykonywaniu uchylonych postanowień do czasu aż prawomocny stanie się wyrok . O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 tej ustawy. asesor WSA sędzia WSA sędzia WSA Barbara Rennert Joanna Wierchowicz Krystyna Skowrońska-Pastuszko