I SA/Go 308/12

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-06-11

Skład orzekający: Zbigniew Kruszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania powinien zostać uwzględniony w całości, częściowo, czy oddalony, biorąc pod uwagę sytuację finansową strony?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został częściowo uwzględniony, ponieważ wpis od skargi w kwocie 100 zł nie narazi strony na niemożność poniesienia podstawowych wydatków, biorąc pod uwagę jej dochody z prac dorywczych i wpływy na rachunek bankowy żony. Jednocześnie wniosek o ustanowienie adwokata został uwzględniony, gdyż koszty usług prawnych wykraczają poza możliwości finansowe strony, a odmowa mogłaby ograniczyć jej konstytucyjne prawo do kontroli sądowej aktu administracyjnego.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powołując się na ciężką sytuację finansową spowodowaną utratą pracy i chorobą żony. Przedstawiła dokumenty potwierdzające zadłużenie, ujemne saldo na rachunkach bankowych oraz niskie dochody z prac dorywczych. Organ rozpatrujący wniosek ocenił, że wpis od skargi w kwocie 100 zł nie stanowi nadmiernego obciążenia, ale ustanowienie adwokata jest uzasadnione.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono adwokata. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 czerwca 2012 r. wniosku J.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanowił: 1. ustanowić adwokata; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia ustalonego na 100 zł wpisu od skargi na wskazane w sentencji postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (k. 4 akt sądowych), J.S. (skarżący) wystąpił z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 8 akt sądowych). W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że z uwagi na utratę pracy przez skarżącego oraz ciężki wypadek i spowodowane nim schorzenia żony, znalazł się w ciężkiej sytuacji finansowej. Skarżącego i jego żonę obciążają liczne długi związane z niespłaconymi kredytami oraz zaległości w opłatach za gaz. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że jest żonaty. Wraz z żoną są właścicielami domu mieszkalnego o pow. 90 m. kw. wraz z działką gruntu o pow. 1.400 m. kw. Nie ma oszczędności ani wartościowych ruchomości. Rodzina utrzymuje się z zarobków z prac dorywczych wykonywanych przez skarżącego. Miesięcznie przynoszą one od 1.500 do 2.000 zł. W odpowiedzi na wezwanie o złożenie dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących sytuacji majątkowej (k. 15 akt sądowych) skarżący przedstawił: - wyciągi z rachunków bankowych - swojego i żony, gdzie saldo na [...] maja 2012 r. było ujemne i wynosiło (-) 2.480,90 zł (k. 18-20); żony – A.S., gdzie saldo na [...] maja 2012 r. wynosiło 0,07 zł (k. 21-24), - wyciąg z rachunku karty kredytowej z [...] kwietnia 2012 r. , z którego wynikało, że rachunek został zamknięty, a do spłaty pozostaje 27.307,02 zł (k. 25) - wezwanie do zapłaty z [...] maja 2012 r. na kwotę 6.428,99 zł (k. 26) - pismo banku "[...]" S.A. odmawiające wstrzymania "czynności egzekucyjnych" ze wskazaniem, że dług żony skarżącego wobec banku wynosi 6.188,61 zł (k. 27) - pismo banku [...] S.A. do A.S. wzywające do spłaty zadłużenia wynoszącego na dzień [...] lutego 2011 r. 5.144 zł (k. 28), - zeznanie o wysokości dochodu w roku podatkowym 2011 (PIT-37) w którym skarżący i jego żona zadeklarowali zerowej wartości przychody (k. 31-32), - oświadczenie A.S. (występującej w charakterze pełnomocnika skarżącego), że skarżący jest właścicielem dwóch samochodów [...] (r. 1995 i 1996) oraz dwóch "busów" [...], które - jak wskazano - nie nadają się do użytku i nie są zarejestrowane (k. 29), - oświadczenie wskazujące, że miesięczne wydatki rodziny skarżącego wynoszą 2.481 zł, z czego 1.920 zł stanowią należności uiszczane na spłatę kredytów (nieregulowane w całości). W świetle przedstawionych przez skarżącego dokumentów i oświadczeń jego wniosek należy uznać za częściowo uzasadniony. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. Nr z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej określanej skrótem "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 2 p.p.s.a.), w zakresie częściowym natomiast: zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 p.p.s.a.) Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym, czyli takim jakiego przyznania domagał się skarżący, przysługuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje w razie wykazania przez wnioskodawcę, że poniesienie całości kosztów postępowania mogłoby narazić jego lub jego rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego. Skarżący wykazał przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Uwzględniając bowiem okoliczności wynikające z przedstawionych przez niego dokumentów i oświadczeń należy uznać, że poniesienie przezeń wpisu od skargi wynoszącego jedynie 100 zł, będącego jedyną opłatą podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania, nie narazi go na niemożność sfinansowania podstawowych wydatków. Należy bowiem zwrócić uwagę, że skarżący - jak wskazano we wniosku - uzyskuje stałe dochody z prac dorywczych szacowane na 1.500 - 2.000 zł miesięcznie. Wyciągi z rachunków bankowych potwierdzają również, że żona skarżącego otrzymuje wpłaty na rachunek bankowy od osób trzecich. Łącznie uprawnia to wniosek, że skarżący i jego żona obok deklarowanych dochodów z prac dorywczych, dysponują jeszcze kwotami wpłacanymi na rachunek bankowy jego żony. Uiszczenie w tej sytuacji 100 zł tytułem wpisu nie spowoduje dostrzegalnego uszczuplenia stanu posiadania małżonków S.. Z przedstawionych dokumentów nie wynika również, by małżonkowie S. mieli ograniczone prawo dysponowania swoim majątkiem, w skład którego wchodzą m. in. cztery samochody. Jednocześnie należało jednak uwzględnić wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata. Powszechnie bowiem wiadome jest, że usługi prawne są kosztowne i ich sfinansowanie wykracza poza możliwości finansowe skarżącego. Odmowa uwzględnienia wniosku w tym zakresie ograniczałaby w tej sytuacji konstytucyjne prawo skarżącego do poddania kontroli sądowej wydanego w jego sprawie aktu administracyjnego. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło