I SA/Go 309/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu w dniu 4 września 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustawienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi L.K., W.K. na decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określania wysokości dochodu za 2007r. niepowodującego powstania zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia: 1. Zwolnić skarżących od uiszczeniu wpisu sądowego od skargi. 2. Ustanowić dla skarżących doradcę podatkowego. 3. W pozostałym zakresie wniosek oddalić. W nadesłanym wniosku o przyznania prawa pomocy skarżący L. i W.K. wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Ze złożonych oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dodatkowych oświadczeń i dokumentów wynika, że skarżący nie mają oszczędności, a jedyny ich majątek stanowi dom mieszkalny o pow. 102 m². Łączne dochody małżonków wynoszą netto 3.805,76 zł miesięcznie. Składają się na nie wynagrodzenie za pracę skarżącej oraz renta z tytułu niezdolności do pracy otrzymywana przez skarżącego. Skarżący są rodzicami dwójki dzieci (w wieku 15 i 19 lat), które uczą się i pozostają na utrzymaniu rodziców. Skarżący ponoszą znaczne wydatki związane z leczeniem i rehabilitacją własną oraz córki. Ponadto posiadają zobowiązania kredytowe na które składają się kredyt hipoteczny oraz kredyt gotówkowy. Postanowieniem z 8 lipca 2014 r. referendarz sądowy zwolnił skarżących od wpisu od skargi w części przekraczającej 200 zł oraz ustanowił doradcę podatkowego. W uzasadnieniu podkreślił, że sytuacja majątkowa małżonków K. nie uniemożliwia poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca i jej mąż uzyskują bowiem niewygórowane, lecz stałe dochody. Są również właścicielami domu mieszkalnego. Nie można zatem uznać by znajdowali się w niedostatku. Nie zachodzi w ich sytuacji owa szczególna sytuacja, która uzasadniałaby zwolnienie od całości kosztów postępowania. We wniesionym na ww. orzeczenie sprzeciwie skarżący wskazali na wysokie koszty leczenia W.K., które są związane m.in. z koniecznością zakupu obuwia ortopedycznego. Podali, że codzienne koszty utrzymania pochłaniają uzyskiwane dochody. Ponadto, rozpoczynający się rok szkolny, niesie ze sobą wydatki związane z zakupem książek, przyborów oraz dojazdem do szkoły syna oraz zakupem biletu lotniczego dla córki. Ponoszą również koszty dojazdu skarżącej do pracy (40 km). Wskazali, że w miejscu zamieszkania skarżąca została zwolniona z pracy. Do sprzeciwu załączono decyzję Dyrektora Gimnazjum nr [...] z [...] maja 2014 r. o rozwiązaniu stosunku pracy z L.K. z zachowaniem 3 miesięcznego okresu wypowiedzenia, oraz faktury VAT wystawione z tytułu zakupu leków oraz obuwia ortopedycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy stanowi zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu, jako podstawowego standardu państwa prawnego. Umożliwia bowiem realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Zgodnie z regulacją art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie natomiast z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zwolnienie od kosztów sądowych dopuszczalne jest wówczas, gdy z porównania sytuacji majątkowej strony z wysokością obciążających ją kosztów wynikałoby, że pokrycie kosztów sądowych z majątku strony jest niemożliwe, a jednocześnie strona nie posiada możliwości zgromadzenia środków niezbędnych na sfinansowanie kosztów sądowych. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). W ocenie Sądu, przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w części, w niniejsze sprawie zostały przez skarżących spełnione. Dokonując oceny wniosku, Sąd uwzględnił przede wszystkim możliwości zarobkowe skarżących, mając na uwadze fakt, że z L.K. został rozwiązany stosunek pracy w Gimnazjum nr [...], co z pewnością wpłynie na sytuację finansową skarżących. Sąd wziął również pod uwagę, że oboje skarżący borykają się z licznymi dolegliwościami zdrowotnym, legitymując się określonym stopniem niepełnosprawności. Ponoszą również z tego tytułu znaczne wydatki na zakup leków i sprzętu medycznego. Skarżący – jak wynika z ich oświadczeń - ponoszą także znaczne koszty w związku z posiadaniem dwójki dzieci i rozpoczynającym się rokiem szkolnym, w tym wydatki na dojazdy do szkoły poza miejscem zamieszkania. Sąd uwzględnił także wydatki jakie skarżący ponoszą w związku z podjętymi zobowiązaniami cywilnoprawnymi, choć nie ulega wątpliwości, iż są to zobowiązania zaciągnięte dobrowolnie i nie mogą one mieć zasadniczego wpływu na ocenę zasadności wniosku. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że zasadne jest na obecną chwilę udzielenie pomocy skarżącym w postaci zwolnienia ich od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz ustanowienia doradcy podatkowego. Z tych też względów, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.