I SA/Go 309/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lipca 2014 r. wniosków L.K. i W.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi L.K. i W.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok postanowił: 1. zwolnić skarżących – L.K. i W.K. od wpisu od skargi w części przekraczającej 200 (dwieście) złotych; 2. ustanowić dla skarżących doradcę podatkowego; 3. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Do skargi na decyzję opisaną w rubrum postanowienia, skarżący wystąpili zgodnie o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradców podatkowych. Ze złożonych oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dodatkowych oświadczeń i dokumentów wynikało co następuje. Skarżący są małżeństwem. Nie mają oszczędności. Jedyny ich majątek stanowi dom mieszkalny o pow. 102 m. kw. Łączne dochody małżonków wynoszą netto 3.805,76 zł miesięcznie. Składają się na nie wynagrodzenie za pracę skarżącej oraz renta z tytułu niezdolności do pracy otrzymywana przez skarżącego. Skarżący są rodzicami dwójki dzieci (w wieku 15 i 19 lat), które uczą się i pozostają na utrzymaniu rodziców. Skarżący ponoszą znaczne wydatki związane z leczeniem i rehabilitacją własną oraz córki. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie całkowitym, czyli obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 2 p.p.s.a.) przysługuje w razie wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje natomiast w razie wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioski skarżących zasługiwały na uwzględnienie w znacznej części. Należy jednak podkreślić, że zasadą jednak jest ponoszenie przez strony całości kosztów związanych z ich udziałem w postępowaniu sądowym, zaś odstępstwo od tej zasady poprzez zwolnienie z kosztów sądowych może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych - uzasadnionych sytuacją majątkową strony - przy uwzględnieniu oczywiście wysokości kosztów postępowania. Koszty sądowe jako należności Skarbu Państwa winny mieć prymat wśród tych wydatków stron, które nie służą koniecznemu utrzymaniu. W konsekwencji, strona posiadająca stałe źródło dochodów winna poczynić oszczędności w swoich wydatkach do granic zabezpieczenia podstawowego utrzymania, tak by w maksymalnym możliwym zakresie partycypować w kosztach postępowania. Sytuacja majątkowa małżonków K. nie uniemożliwia poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca i jej mąż uzyskują, wprawdzie niewygórowane, lecz stałe dochody. Są również właścicielami domu mieszkalnego. Nie można zatem uznać by znajdowali się w niedostatku. Nie zachodzi w ich sytuacji owa szczególna sytuacja, która uzasadniałaby zwolnienie od całości kosztów postępowania. Niemniej, przy ocenie wniosków należało wziąć pod uwagę, iż skarżący znaczną część swoich dochodów przeznaczają na leczenie, a nadto posiadają na utrzymaniu dwoje uczących się dzieci. Dlatego zwolniono ich od wpisu od skargi w części przekraczającej 200 zł oraz ustanowiono dla nich doradcę podatkowego (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).