I SA/Go 310/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant Specjalista Małgorzata Kosicka-Chilczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2008 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru oddala skargę. l SA/GO 310/08 UZASADNIENIE Skarżący M.K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2007 roku nr [...] którą to decyzją utrzymano w mocy decyzję organu l instancji określającej kwotę długu celnego, kwotę podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego. Z akt sprawy wynika, że : Decyzją z dnia [...] września 2007 roku po ponownym rozpoznaniu sprawy Naczelnik Urzędu Celnego określił kwotę wynikającą z długu celnego, kwotę podatku akcyzowego, oraz kwotę podatku od towarów i usług, w związku z zgłoszeniem do procedury dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego marki [...]. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2005 roku skarżąca zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu / zgłoszenie nr [...] używany samochód osobowy marki [...] rok produkcji 1997. Organ celny celem sprawdzenia danych zawartych w zgłoszeniu dokonał kontroli dokumentów i danych handlowych zgodnie z art. 78 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. W wyniku kontroli Naczelnik Urzędu Celnego w dniu [...] lipca 2006 roku wszczął postępowanie celne i podatkowe wobec nie potwierdzenia za autentyczny przez organy celne Szwajcarii zakupu zgłoszonego samochodu. Jak podkreślił organ, zgodnie z art. 86 § 1 prawa celnego organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty tego państwa, a takim dowodem była odpowiedź organu celnego z Szwajcarii, który po przeprowadzonym postępowaniu nie potwierdził autentyczności przedstawionego przez stronę rachunku. Wobec powyższego organ był zobowiązany na podstawie art. 29 - 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego do ustalenia wartości celnej pojazdu. W toku postępowania organ celny przeprowadził dowód z opinii biegłego, którą to opinię wykonało Stowarzyszenie Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego . Celem powyższej opinii miało być ustalenie wartości samochodu na rynku WE. W opinii z [...] sierpnia 2007 r. określono na podstawie przesłanych dokumentów wartość pojazdu na rynku polskim na dzień odprawy celnej, do wyliczenia wartości rynkowej przyjęto pojazd marki [...] i Kat., spełniający kryterium "podobieństwa" do pojazdu objętego zgłoszeniem. Zdaniem organu zgodnie z art. 181 a ust. 1 Rozporządzenia wykonawczego, jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, co do zadeklarowanej wartości celnej, że stanowi ona całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, to nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów na podstawie metody transakcyjnej. Organ celny uznając, iż nie jest możliwe zastosowanie art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, wobec wątpliwości, co do wartości celnej towaru zastosował metodę ustalania wartości celnej określoną w art. 31 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Wskazując na zastosowanie metody określonej w art. 31 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego / metody ostatniej szansy /, organ celny wskazał, iż ustalenie tej wartości, nie jest możliwe w oparciu o art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, bowiem w przypadku importowanych samochodów nie jest możliwe znalezienie samochodów używanych o identycznym lub podobnym stopniu zużycia, wskazując w tej mierze na stanowisko Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej / WCC /. Organ wskazał również, iż zgodnie z zaleceniami WCC, metoda ustalania wartości celnej tzw. metoda ostatniej szansy, polega na jednoczesnym zastosowaniu katalogów i innych możliwych dowodów zawierających ceny samochodów. Przy ustalaniu wartości samochodu, w niniejszej sprawie, biegły powołany przez organ wykorzystał katalog Pojazdy Samochodowe Wartości Rynkowe Części A IV-2005 (str. 273, póz. 021-00179) ustalając jego wartość na kwiecień 2005 r. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie wnosząc o jej uchylenie w całości. Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 roku Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ uznał za zasadne ustalenie wartości celnej metodami zastępczymi, wobec nie potwierdzenia jego autentyczności przez organy celne Szwajcarii, które przy piśmie z [...] stycznia 2006 r. dołączyły dokument sprzedaży tego samochodu ale w 2000 r. za cenę 3000 CHF, strona natomiast przedłożyła rachunek na kwotę 300 CHF. W przedłożonym przez organy celne rachunku wynika, że samochód został uszkodzony, co zostało uwzględnione przez biegłego w wydanej przez niego opinii. Biorąc powyższe pod uwagę, organ odwoławczy uznał, że zasadnym było zakwestionowanie zadeklarowanej wartości celnej i ustalenie jej inną metodą niż metoda wartości transakcyjnej. Jak podkreślił organ celny, w toku postępowania wziął on pod uwagę wszystkie zgromadzone dowody w sprawie, a organ, celem ich zgromadzenia, podjął wszystkie niezbędne czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Od powyższej decyzji skargę złożyła strona wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił organowi celnemu rażące naruszenie: 1. prawa materialnego, a mianowicie art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego z uwagi na nieuzasadnione kwestionowanie wartości celnej towaru uwidocznionej na rachunku, w sytuacji kiedy rachunek ten jest jedynym dokumentem stwierdzającym wartość celną towaru, 2. rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. treści art. 197 Ordynacji podatkowej oraz art. 31 ust. 1 WKC z uwagi na bezpodstawne powołanie do ustalenia zastępczego wartości celnej samochodu poprzez zastosowanie w niniejszej sprawie i to w sposób niewłaściwy i pokrętny, bowiem opierając się na wycenie samochodu zupełnie innej marki i typu, czyli [...] Kat wyprodukowanej na rynku japońskim, a zatem zupełnie odstającej od realiów sprawy, a wartości Tam obowiązujące nie są adekwatne do rynku zachodnioeuropejskiego do jakiego zalicza się także Polska, co powoduje znaczne zawyżenie wartości pojazdu, 3. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 90 Traktatu Ustanawiającego Unię Europejską w zw. z art. 3 i art. 18 umowy z 1972 r. zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską (Dz. Urz. UE L 300) w zw. z art. 300 ust. 7 i ust. 1 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską z uwagi na uznanie, iż po dacie wejścia Polski do Unii Europejskiej istnieje obowiązek zapłaty podatku akcyzowego od sprowadzanych ze Szwajcarii samochodów osobowych, podczas gdy ze Szwajcarii jako kraju stowarzyszonego z UE na podstawie ww. umowy, na samochody osobowe nie ciąży akcyza w wysokości jak dla innych krajów pozawspólnotowych i w danym stanie została ona pobrana nienależnie, 4. rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. treści art. 122 oraz 187 Ordynacji podatkowej z uwagi na zebranie materiału dowodowego niezgodnego z jego treścią, tj. w sposób wszechstronny i wyczerpujący, nie przeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego, m. in. na odstąpieniu od zweryfikowania dokumentu rachunku przedstawionego przez eksportera ze Szwajcarii w siedzibie eksportera, mimo, iż w toczących się równolegle postępowaniach rachunków z firmy [...] organ celny nie kwestionuje w zakresie ich autentyczności i pochodzenia. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 78 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu towarów objętych zgłoszeniem, oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Natomiast, jeżeli z kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują - art. 78 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Jak wynika z akt sprawy takie działania organ celny podjął, w wyniku, których ustalono, że rachunek dotyczący zakupu pojazdu samochodowego będącym przedmiotem zgłoszenia celnego, nie został potwierdzony przez szwajcarskie organy celne, które przedłożyły posiadany przez siebie dowód sprzedaży przez ostatniego właściciela tego samochodu w 2000 r. na kwotę 3000 CHF. W związku z ustaleniem dokonanym przez organy szwajcarskie, nie można mieć wątpliwości, co do prawidłowości zastosowania trybu postępowania określonego w art. 78 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Jak wynika również z postanowienia o wszczęciu postępowania w związku z powyższym, organ celny powziął wątpliwości, co do podanej w zgłoszeniu celnym wartości pojazdu. Zaznaczyć należy, że w przypadku podania w zgłoszeniu celnym rażąco niskiej wartości samochodu, może ona stanowić samodzielną podstawę, do wszczęcia postępowania, co wynika z art. 181a rozporządzenia Komisji EWG nr 2454/93 z dnia 02.07.1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Podkreślić należy i to niezależnie od wyniku weryfikacji w niniejszej sprawie, że celem postępowania celnego nie jest ustalenie czy dokument w postaci dowodu zakupu jest sfałszowany, podrobiony czy przerobiony i w jakim zakresie. Celem weryfikacji jest sprawdzenie przez organ celny zgodnie z art. 78 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego czy dane zawarte w zgłoszeniu celnym są prawidłowe, wobec wątpliwości w tym zakresie. Do ustalenia czy te dane są prawidłowe, czy też nie, wystarczającym jest zdaniem Sądu ustalenie, iż dane podane w zgłoszeniu są niekompletne czy też niepełne, W niniejszym postępowaniu stwierdzono, że rachunek który przedłożono nie został potwierdzony jako autentyczny przez organy celne szwajcarskie, a przedstawiony przez nie dowód sprzedaży tego samochodu w 2000 r. zawierający dane ostatniego właściciela pomimo uszkodzeń wpisanych w tym rachunku jest dziesięciokrotnie wyższy od zadeklarowanego. Należy więc uznać, że spełniona została przesłanka do ustalenia wartości celnej pojazdu, innej niż ta wskazana przez stronę skarżącą. Zdaniem Sądu wszczęcie postępowania celem ustalenia wartości celnej pojazdu jest także możliwe, bez ustalenia czy firma wystawiająca rachunek przy sprzedaży pojazdu istnieje, czy też nie, w przypadku, gdy na skutek kontroli organ celny dojdzie do przekonania, że cena wskazana w rachunku nie jest ceną transakcyjną, a więc ceną faktycznie zapłaconą. Będzie to miało miejsce w przypadku ustalenia, iż ceną transakcyjną jest cena rażącą odbiegająca od cen, które stosowane są w racjonalnym, gospodarczym obrocie np. w przypadku, gdy ceną za używany samochód, jest kwota 300 franków szwajcarskich, bowiem również wówczas wypełnione są przesłanki określone w art. 181 a Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Organ celny prawidłowo uznał, że ustalenie wartości celnej towaru w oparciu o art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego jest również niemożliwe, co jest zgodne z stanowiskiem Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej / WCC / według którego w przypadku samochodów używanych nie jest możliwe ustalenie tej ceny w oparciu o porównanie z ceną pojazdu samochodowego o identycznym lub podobnym stopniu zużycia, bowiem nie jest możliwe znalezienie takiego pojazdu. Niewątpliwie stanowisko takie zdaniem Sądu należy zaakceptować jako stanowisko prawidłowe zgodne z zasadami ustalania wartości celnej pojazdów używanych. W związku z powyższym zdaniem Sądu organ celny właściwie zastosował metodę ustalania tej wartości w oparciu o art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Organ natomiast w celu ustalenia wartości celnej pojazdu przeprowadził dowód z opinii biegłego, który ustalił wartość pojazdu. Podkreślić należy, że organ podejmuje z urzędu działania mające na celu ustalenie rzeczywistego stanu rzeczy jednakże nie zawsze jest to możliwe, gdyż ograniczony jest on poprzez posiadaną wiedzę. Aktywność strony sprowadzała się jedynie do kwestionowania poczynań organów i wskazania na ogólny zły stan techniczny samochodu. Tak, więc organ podjął te działania, które według posiadanej wiedzy były możliwe. O ile skarżący mimo istniejących dowodów nadal podtrzymywał swoje twierdzenia winien w tym zakresie wykazać inicjatywę dowodową. W tym stanie rzeczy zarzuty, co do naruszenia, art. 122, 187 ordynacji podatkowej okazały się nieuzasadnione. Konsekwencją nowego ustalenia wartości celnej importowanego towaru było inne określenie podstawy opodatkowania podatkiem VAT, oraz zmiana zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Podniesiony zarzut dotyczący nie uwzględnienia stopnia uszkodzenia pojazdu, nie jest zasadny, albowiem to strona skarżąca sporządziła dokument SAD i powinna w polu 31, zamieścić informację o uszkodzeniach pojazdu. Strona ponadto w trakcie prowadzonego postępowania została zawiadomiona o powołaniu biegłego mającego ustalić wartość rynkową pojazdu identycznego lub podobnego. Wówczas powinna wówczas przedłożyć dokumenty lub wskazać świadków na okoliczność dotyczącą stanu technicznego pojazdu. Po wszczęciu w tej sprawie postępowania, wiedziała, że Organy nie uznały za autentyczny, przedłożony przez nią, dokument zakupu importowanego samochodu. Skoro Organy zakwestionowały autentyczność tego dokumentu, to oczywistym jest, że nie uznały także informacji w nim zawartych dotyczących uszkodzeń. Strona powinna wówczas włączyć się czynnie do prowadzonego postępowania i dążyć do prawidłowego ustalenia jej zdaniem stanu faktycznego a nie ograniczyć się do kwestionowania jedynie dokonanych przez organy ustaleń. Podkreślić należy, że ustalone wcześniej uszkodzenia pojazdu zostały uwzględnione w sporządzanej przez biegłego opinii i miały wpływ na obniżenie ustalonej wartości pojazdu. Zarzut strony dotyczący naruszenia prawa materialnego tj. art. 90 Traktatu Ustanawiającego Unię Europejską w zw. z art. 3 umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą, a Konfederacją Szwajcarii w zw. z art. 300 ust. 7 i 1 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską poprzez nałożenie na importowany samochód podatku akcyzowego, także nie mógł zostać uwzględniony. Otóż w prowadzonym postępowaniu organy szwajcarskie nie potwierdziły autentyczności przedłożonego rachunku, nadsyłając inny posiadany dokument, wskazujący na ostatniego właściciela, dotyczący sprzedaży tego pojazdu w 2000 r. Organy słusznie uznały, że zapis na przedłożonym przez stronę rachunku o tym "że towar jest towarem preferencyjnym Unii Europejskiej" nie może na skutek braku potwierdzenia jego autentyczności wywołać swojego skutku. Posiadanie przez stronę książki pojazdu oraz dowodu rejestracyjnego nie oznacza jednak, że jest to pojazd spełniający warunki art. 3 i 8 zawartej pomiędzy Unią Europejską, a Konfederacją Szwajcarską umowy. Biorąc pod uwagę powyższe oraz to że Sąd nie dopatrzył się z urzędu naruszenia zarówno prawa materialnego jak i prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania zgodnie z art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.