I SA/Go 32/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska –Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant sekretarz sądowy Grzegorz Oracz po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego 1. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. nr [...]. 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 1.717,00 zł (tysiąc siedemset siedemnaście) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący J.S. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] marca 2011r. nr [...] w przedmiocie deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego. Z przedstawionego przez organ podatkowy stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący nabył w dniu [...] listopada 2010 r. na terytorium Niemiec samochód marki [...], nr VIN: [...], rok produkcji 2010, a następnie przemieścił go na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu [...] listopada 2010 r. pojazd ten został zarejestrowany jako samochód ciężarowy. Dnia [...] grudnia 2010 r. do Naczelnika Urzędu Celnego skarżący złożył deklarację uproszczoną AKC-U nr [...], w której wykazał, że jest to samochód osobowy i zadeklarował podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym w kwocie 176.133,00 zł, stawkę podatku w wysokości 3,1% i kwotę podatku akcyzowego należnego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego w/w samochodu w wysokości 5.460,00 zł, zaś w dniu [...] grudnia 2010 r. złożył jej korektę, w której uznał nabyty samochód za ciężarowy i jako taki nie podlegający podatkowi akcyzowemu. Naczelnik Urzędu Celnego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. w punkcie pierwszym odmówił skarżącemu uznania korekty deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego z dnia [...] grudnia 2010 r. dotyczącej deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego z dnia [...] grudnia 2010 r. złożonej w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego marki [...], nr VIN: [...], rok produkcji 2010, w punkcie drugim uznał za prawidłową deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. Pismem z dnia [...] marca 2011 r. skarżący przedstawił swoje stanowisko w sprawie oraz załączył wykonaną na swoje zlecenie opinię biegłego rzeczoznawcy nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. Następnie, pismem z dnia z dnia [...] lipca 2011 r. złożył ponaglenie w sprawie złożonego odwołania, które Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. uznał za nieuzasadnione. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z dnia [...] lipca 2011 r. skarżący uzupełnił swoje pismo z dnia [...] marca 2010 r., które uznane zostało przez organ za odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. i wniósł o uchylenie tej decyzji w całości i orzeczenie w tym zakresie, co do istoty sprawy, tj. uznanie deklaracji z dnia [...].12.2010 r. korygującej deklarację AKCU złożoną przez stronę w dniu [...].12.2010 r. Dyrektor Izby Celnej, po rozpoznaniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W skardze wniesionej na powyższe rozstrzygnięcie, skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 120, 122 w zw. z art. 187 § 1, art. 188, art. 191 i art. 210 § 1 pkt 4 i 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, art. 100 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 4, art. 101 ust. 2 pkt 1, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 pkt 2, art. 105 pkt 2, art. 106 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym oraz pozbawioną podstaw (ustaleń faktycznych) wykładnię regulacji zawartych w Notach Wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich z dnia 30 maja 2008 r. (Dz. Urz. UE 2008/C 133/01). Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl § 2 wyżej wymienionego artykułu ustawy ustrojowej kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku prowadzonego postępowania i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Na podstawie art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zw. dalej p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd z jednej strony wyznaczone są przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej zaś przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius). Z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Mając na względzie powyższy wzorzec kontroli sądowoadministracyjnej, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z zupełnie innych powodów niż zostały w niej wskazane. Sąd dopatrzył się bowiem naruszenia przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Z prawidłowo ustalonych przez organy podatkowe i niekwestionowanych przez skarżącego okoliczności sprawy wynika, że w związku z nabyciem przez skarżącego, w dniu [...] listopada 2010 r. na terytorium Niemiec, samochodu marki [...], nr VIN: [...], rok produkcji 2010 i przemieszczeniem go na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, skarżący złożył do właściwego Naczelnika Urzędu Celnego deklarację uproszczoną AKC-U, w której wykazał, że jest to samochód osobowy, a następnie złożył korektę deklaracji AKC-U, w której uznał, iż jest to samochód ciężarowy, w związku z czym nie podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Organ zaś, po ustaleniu, że nabyty przez skarżącego pojazd należy zakwalifikować jako samochód osobowy, a nie ciężarowy, w drodze decyzji, odmówił uznania korekty deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego uznając za prawidłową pierwotną deklarację z dnia [...] grudnia 2010 r. Sąd pragnie podkreślić, że polski system podatkowy w głównej mierze oparty jest na zasadzie samoobliczania kwoty należnego podatku, co oznacza, że podatnicy, w tym także podatnicy podatku akcyzowego, zobowiązani są do samodzielnego obliczania kwoty należnego podatku oraz do jej wykazywania w deklaracji podatkowej. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 3, poz. 11 ze zm.) zw. dalej u.p.a., podatnicy podatku akcyzowego obowiązani są, bez wezwania organu podatkowego, do sporządzenia oraz złożenia deklaracji podatkowej za miesięczne okresy rozliczeniowe do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym. W tym samym okresie, podatnicy są zobowiązani do uiszczenia kwoty podatku wynikającej ze składanej deklaracji, na rachunek właściwej Izby Celnej. Podkreślić należy, że co do zasady kwotę zobowiązania podatkowego przyjmuje się w wysokości wynikającej z deklaracji podatkowej, w tym również z deklaracji uproszczonej. Nie oznacza to jednak, iż organy podatkowe, czy też organy kontroli skarbowej, nie są uprawnione do określenia kwoty zobowiązania podatkowego w akcyzie w innej wysokości. Ujawnienie bowiem nieprawidłowości w działaniu podatnika, obliguje organy podatkowe do podejmowania określonych przepisami prawa działań zmierzających do określenia zgodnej z prawem wysokości zobowiązania. Następuje to w drodze postępowania podatkowego, zainicjowanego przez organ, na podstawie postanowienia o wszczęciu postępowania, a kończącego się wydaniem decyzji określającej inną wysokość zobowiązania, aniżeli ta, która wynika ze złożonej przez podatnika deklaracji podatkowej, czy też jej korekty. Prawo do określania przez organy podatkowe kwoty zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym w innej wysokości, niż wynikającej ze złożonej przez podatnika deklaracji, wynika bezpośrednio z art. 21 ust. 5 u.p.a. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podkreślić należy, że organ podatkowy pierwszej instancji, kwestionując wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym wynikającą z korekty deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego złożonej przez skarżącego, nie mógł wydać decyzji o odmowie jej uznania i jednocześnie uznać za prawidłową pierwotną deklarację uproszczoną. Organ podatkowy winien był wszcząć postępowanie podatkowe i po dokonaniu ustaleń faktycznych wydać, w trybie art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j. t. Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) zw. dalej Ordynacja podatkowa, decyzję określającą prawidłową kwotę zobowiązania w podatku akcyzowym. W świetle zarówno przepisów ustawy o podatku akcyzowym, jak i znajdujących zastosowanie w postępowaniu w sprawach wynikających z przepisów akcyzowych, stosownie do art. 6 u.p.a., przepisów Ordynacji podatkowej, nie istniały podstawy prawne do wydania przez organy podatkowe decyzji o takiej treści. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że zarówno decyzja organu pierwszej instancji, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja organu odwoławczego, zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa, gdyż ich treść pozostawała w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu prawa (art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej). Podkreślić przy tym należy, że rozstrzygnięcie należy do niezbędnych elementów każdej decyzji podatkowej, jego brak, czy też jego nieprawidłowa treść, powoduje jej wadliwość. Rolą organów podatkowych rozpoznających sprawę ponownie, będzie uwzględnienie wskazań o ocen dokonanych przez Sąd w uzasadnieniu wyroku. Organy podatkowe powinny w prawidłowy sposób, zgodny z przepisami Ordynacji podatkowej, wszcząć i przeprowadzić postępowanie podatkowe, a po jego zakończeniu, wydać decyzję z prawidłowo sformułowaną treścią rozstrzygnięcia. Biorąc zaś pod uwagę konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego Sąd nie odniósł się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, zwłaszcza odnoszących się do naruszenia prawa materialnego, uznając, iż zajmowanie stanowiska odnośnie trafności rozstrzygnięcia zawartego w uchylonych decyzjach jest przedwczesne. Dopiero, bowiem prawidłowo wydane rozstrzygnięcie zezwoli na formułowanie przesądzających ocen, co do zaistnienia w konkretnym przypadku przesłanek uregulowanych przez prawo materialne. Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, a na podstawie art. 200 wskazanej ustawy, orzeczono o kosztach postępowania. /-/ J. Niedzielski /-/ K. Skowrońska-Pastuszko /-/ D. Skupień