I SA/Go 324/17
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-12-06
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Krystyna Skowrońska – Pastuszko, Anna Juszczyk – Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, wzywając stronę do sprecyzowania wniosku, który może być zakwalifikowany jako skarga na czynności egzekucyjne lub zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, ma obowiązek poinformować o możliwości skorzystania z obu tych środków ochrony prawnej, w tym o terminach do ich wniesienia?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny, wzywając stronę do sprecyzowania nieprecyzyjnego wniosku, który może być zakwalifikowany jako skarga na czynności egzekucyjne lub zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, ma obowiązek wyczerpującego poinformowania strony o jej sytuacji procesowej i przysługujących jej środkach obrony praw, w tym o możliwości skorzystania z obu tych trybów i związanych z nimi terminach. Niewykonanie tego obowiązku, naruszające zasady prawdy obiektywnej, informowania stron oraz pogłębiania zaufania do organów administracji, stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.Stan faktyczny
Małżonkowie K. złożyli wniosek o nazwie „skarga na uciążliwość postępowania” dotyczący zajęcia wynagrodzenia i renty. Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał ich do sprecyzowania, czy jest to skarga na czynności egzekucyjne. Po sprecyzowaniu, Naczelnik oddalił skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał postanowienie w mocy, uznając, że skarga na czynności egzekucyjne nie obejmuje zarzutów dotyczących uciążliwości środków egzekucyjnych. WSA uchylił postanowienie, uznając, że organ nie poinformował skarżących o możliwości wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi L.K., W.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne uchyla zaskarżone postanowienie w całości.
Skarżący – małżonkowie L. i W.K. - złożyli skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2017r. nr [...]. Zaskarżone postanowienie utrzymywało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2017 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku małżonków – L.K. i W.K. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...] z dnia [...] grudnia 2016r., celem wyegzekwowania zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010r. wraz z należnościami ubocznymi.
W toku postępowania organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia [...] grudnia 2016 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę L.K. oraz zajęcia świadczenia rentowego W.K.. Odpisy zawiadomień o zajęciach egzekucyjnych wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono Zobowiązanym w dniu 27 grudnia 2016 r.
W dniu 2 stycznia 2017 r. Skarżący wnieśli "skargę na uciążliwość postępowania". W treści pisma wskazali, że zajęcie wynagrodzenia za pracę i świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz renty socjalnej jest bardzo uciążliwym środkiem egzekucyjnym, ponieważ "uniemożliwia nam leczenie i zakup lekarstw czy wizyt u specjalistów poza miejscem zamieszkania". Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu [...] stycznia 2017 r. wezwał Strony do sprecyzowania czy złożony 2 stycznia 2017 r. wniosek stanowi skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. W wezwaniu powołano treść art. 54 § 1 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ wskazał, że niesprecyzowanie żądania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania może skutkować rozpatrzeniem wniosku niezgodnie z wola Strony.
L.K. pismem wskazała, że złożony wniosek w dniu 2 stycznia 2017 r. stanowi skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego i egzekutora.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu [...] lutego 2017 r. wydał postanowienie nr [...], którym orzekł o oddaleniu skargi na czynności egzekucyjne.
Nie godząc się z rozstrzygnięciem organu egzekucyjnego, Zobowiązani wnieśli zażalenie, w którym podnieśli iż czynności egzekucyjne były dla nich bardzo uciążliwym środkiem egzekucyjnym, zwłaszcza z uwagi na fakt, że są osobami niepełnosprawnymi, a w konsekwencji pozbawiły możliwości ochrony zdrowia - rehabilitacji oraz zakupu lekarstw i środków opatrunkowych. Żalący dodali, że organ mimo posiadanych informacji o ich innych zobowiązaniach finansowych, konieczności utrzymywania dwojga dzieci, uczących się poza miejscem zamieszkania, pozbawił Zobowiązanych minimum egzystencji - 800 zł na osobę. Nie wziął również pod uwagę dobra rodziny i pomocy osobom niepełnosprawnymi, a ponadto wyegzekwował kwotę większą o 169,18 zł, którą zwrócił w dniu [...] marca 2017 r., bez odsetek.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienie organ wskazał, że ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego w świetle przepisów regulujących sposób i formę dokonywania zaskarżonej czynności. Nie podlegają natomiast rozpatrzeniu w świetle art. 54 powołanej ustawy zarzuty, dotyczące podstaw prowadzonego postępowania egzekucyjnego czy innych działań organu, nie stanowiących czynności egzekucyjnej, w rozumieniu ww. przepisów ustawy. Ponadto w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne merytorycznej ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej, które zostały wniesione w 14-dniowym, terminie, ustawowo przewidzianym na skorzystanie z ww. środka zaskarżenia.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że zaskarżone czynności egzekucyjne, zmierzające do zaspokojenia Wierzyciela z praw majątkowych, stanowiących wynagrodzenie za pracę oraz świadczenie rentowe, zostały dokonane zgodnie z wymogami określonymi w cytowanych powyżej przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosując ww. środki egzekucyjne organ egzekucyjny dopełnił wymogu jednoczesnego zawiadomienia Zobowiązanych o zajęciu ww. praw majątkowych, co wynika z zapisów, znajdujących się w aktach sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru.
Z akt sprawy wynika, że odpisy zawiadomień nr [...] i nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych doręczono Zobowiązanym za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 27 grudnia 2016 r.
Ponadto zawiadomienia o zajęciu ww. praw majątkowych zostały sporządzone według wzorów określonych w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1339) i zawierają wszystkie wymagane wezwania oraz pouczenia, o których mowa w art. 72 i art. 79 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wobec powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, iż zajęcie egzekucyjne wynagrodzenia za pracę L.K., jak i świadczenia rentowego, otrzymywanego przez W.K., dokonane ww. zawiadomieniami z dnia [...] grudnia 2016 r., nastąpiło zgodnie z trybem określonym, odpowiednio w przepisach art. 72 oraz 79 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Odnosząc się do argumentacji Skarżących organ wyjaśnił, że zarzuty dotyczące zbytniej uciążliwości zastosowanych środków egzekucyjnych nie podlegają ocenie w niniejszym postępowaniu. Skarga na czynności organu egzekucyjnego, może być bowiem wnoszona wyłącznie na czynności o charakterze wykonawczym, a jej celem jest wyeliminowanie uchybień występujących podczas realizacji określonej czynności egzekucyjnej. W ramach skargi na czynność egzekucyjną można więc podnosić jedynie zarzuty odnoszące się do prawidłowości jej przeprowadzenia w świetle obowiązujących norm prawnych.
W ocenie organu środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, określony w art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Służy kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych, zmierzających do bezpośredniego wyegzekwowania należności. W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ocenie podlega wyłącznie dokonana przez organ egzekucyjny czynność egzekucyjna.
Podkreślenia wymaga również, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia. Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacją, gdy dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek.
Z postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nie zgodzili się Skarżący i wnieśli skargę. W skardze Strona skarżąca zarzuca dokonanie kwestionowanych czynności egzekucyjnych z naruszeniem art. 32 ustawy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w związku z realizacją tych czynności przed doręczeniem Skarżącym odpisów ww. tytułów wykonawczych. Skarżący zaznaczają, że odpisy tytułów wykonawczych, wystawionych w dniu [...] grudnia 2016r. otrzymali w dniu 27 grudnia 2016 r., natomiast zajęcia egzekucyjne nastąpiły już w dniu [...] grudnia 2016 r. Zarzucając zbytnią uciążliwość zastosowanych środków egzekucyjnych, Skarżący wskazują, że przed otrzymaniem upomnienia,
z uwagi na trudną sytuację finansową i zdrowotną, wystąpili do Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzenie zaległości podatkowych, a do Dyrektora Izby Skarbowej o dokonanie korekty nowych zeznań podatkowych. Skarżący podnieśli również, że zobowiązanie podatkowe za 2010 r. uległo przedawnieniu w 2017 r. Wskazują również, że zwrot nadwyżki potrąconej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności - Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nastąpił w marcu 2017 r., w związku z czym wnoszą "o zwrot kwot z odsetkami". Ponadto Skarżący podnieśli, że postępowanie przed organem odwoławczym trwało 2 miesiące, co w ich ocenie stanowi naruszenie zasad ogólnych postępowania.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2017 r. Strona wskazała, że nie otrzymała zawiadomienia organu z dnia [...] kwietnia 2017 r. dotyczącego przedłużenia terminu do załatwienia sprawy. Wskazała, że w skrzynce odbiorczej nie było żadnej informacji o korespondencji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z innych względów niż w niej wskazane.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej zwana P.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie zostało podjęte z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik.
Podkreślić należy, że w przypadku wszczęcia postępowania z wniosku strony wynikające z niego żądanie wyznacza zakres sprawy podlegającej rozpoznaniu przez organ, bowiem z chwilą wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek, dla organu administracji powstają określone obowiązki w tym, m.in. obowiązek, dokładnego ustalenia treści żądania strony.
Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej K.p.a.) zasada prawdy obiektywnej. Wynika z niej obowiązek ustalenia treści żądania strony w przypadku wszczęcia postępowania administracyjnego na jej wniosek. Żądanie to wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, a jego treść pozwala na wyznaczenie stosownej normy prawa materialnego lub normy prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania dowodowego. Organ winien więc z urzędu podjąć czynności zmierzające do wyjaśnienia treści rzeczywistego żądania wnioskodawcy, w przypadku gdy budzi ono jakiekolwiek wątpliwości (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005 r. s. 68 -69). Obowiązek taki wynika ponadto z zawartej w art. 9 K.p.a. zasady udzielania stronom przez organ informacji faktycznej i prawnej.
W każdym przypadku, gdy powstaje wątpliwość, co do treści żądania zawartego w podaniu, organ powinien wezwać stronę do sprecyzowania wniesionego podania, czyniąc jednocześnie zadość obowiązkowi wyrażonemu w art. 9 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Jaki charakter ma mieć ostateczne pismo decyduje strona, ale w razie wątpliwości w tym zakresie obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie informacji o jej sytuacji procesowej, przysługujących jej środkach obrony jej praw oraz uwarunkowaniach ich złożenia, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Obowiązek ten dotyczy pism, które zredagowane zostały w sposób niezręczny, niezrozumiały, niepozwalający na ustalenie rzeczywistej woli strony, kiedy z okoliczności sprawy wynika, że strona nie rozeznaje się w sposób precyzyjny w zakresie przysługujących jej uprawnień (por. wyroki NSA: z dnia 9 sierpnia 2006 r., sygn. I OSK 1134/05, II OSK 510/07, II OSK 771/07).
Organ nie może również wykorzystywać błędu strony lub jej nieporadności, nie umożliwiając jej wyjaśnienia budzących się w sprawie wątpliwości, lecz zobligowany jest do podjęcia wszystkich niezbędnych czynności służących dokładnemu wyjaśnieniu stanu faktycznego oraz załatwieniu sprawy, mając na względzie nie tylko interes społeczny, ale nader wszystko, w kontekście zasad pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej oraz zasady czuwania przez ten organ nad interesem strony - słuszny interes odwołującego się obywatela.
W ocenie Sądu organ w toku postępowania naruszył powołane zasady.
Z okoliczności sprawy wynika, że Strona nie rozeznawała się w sposób precyzyjny
w zakresie przysługujących jej uprawnień, nie działa przez fachowego pełnomocnika. W trakcie postępowania egzekucyjnego strona złożyła wniosek wskazując w jego treści, że jest to "skarga na uciążliwość postępowania". W treści wniosku Strona wskazała, że zajęcie wynagrodzenia za pracę oraz świadczenia emerytalnego jest "bardzo uciążliwym środkiem egzekucyjnym" jak i wskazała z jakich przyczyn. Wniosek ten został złożony 6 dnia od doręczenia Skarżącym tytułu wykonawczego.
Z uwagi na nieprecyzyjnie sformułowany wniosek Skarżących, organ podjął próbę ustalenia istoty żądania strony. W wezwaniu z dnia [...] stycznia 2017 r. organ wezwał "do sprecyzowania czy złożony w dniu 02.01.2017 r. wniosek nazwany skargą na uciążliwość postępowania stanowi skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego". Dalej wskazał na treść art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a.) Nie wskazał jednak na możliwość prowadzenia postępowania w zakresie zarzutów – art. 33 u.p.e.a..
Istotne jest to, że etap postępowania na którym Strona złożyła wniosek mógł dotyczyć również zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. O takiej możliwości zaklasyfikowania żądania, organ nie poinformował. Ma to o tyle znaczenie, że treść wniosku można było zarówno potraktować jako skargę złożoną w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. na dokonaną czynność egzekucyjną, jak i złożenie w trybie art. 33 u.p.e.a. zarzutu którego podstawą było zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.).
Należy wskazać, że termin do zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym wynosi 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego (skargę na czynność egzekucyjną w terminie 14 dni od zawiadomienia o tej czynności). W niniejszej sprawie doręczenie tytułu wykonawczego nastąpiło w dniu 27 grudnia 2016 r. natomiast strona wniosek złożyła w dniu 2 stycznia 2017 r., a tym samym zmieściła się w terminie do złożenia zarzutów (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.).
Jak już wcześniej wskazano złożone przez stronę żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania. Zasadniczym obowiązkiem organu administracji jest właściwe ustalenie treści wniosku (podania) strony zwracającej się do niego o wydanie decyzji. Jeśli zatem treść pisma nasuwa jakiekolwiek wątpliwości, gdy strona formułuje swoje żądanie w sposób nieprecyzyjny, niezrozumiały czy nieporadny, obowiązkiem organu, jest zwrócenie się do wnioskodawcy, aby ten sprecyzował swoje żądania. W rozpoznawanej sprawie pomimo podjęcia przez organ działań w celu ustalenia treści wniosku, organ obowiązek ten wykonał w niewystarczającym stopniu. W ocenie Sądu, organ nie przekazał stronie w pełnym zakresie informacji o jej sytuacji procesowej i przysługujących jej środkach obrony jej praw. Jako niedopuszczalną należy uznać sytuację w której organ wskazuje tylko jedną możliwość zaklasyfikowania wniosku w sytuacji w której strona w ramach obrony swoich praw mogła skorzystać również z innego trybu. Brak prawidłowego, a w zasadzie wyczerpującego poinformowania o przysługujących na tym etapie środkach ochrony, mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznanie skargi na czynność egzekucyjną oraz zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią inne środki ochrony dłużnika, również zakres postępowania w ramach tych instytucji jest odmienny.
Wskazać należy również, że organ w zaskarżonym postanowieniu wprost wskazuje, że w ramach skargi na czynności bada jedynie działania zmierzające
do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Dalej stwierdził,
że w postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji bada się jedynie te czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie
do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora
w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe ponoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów
na podstawi art. 33 u.p.e.a. Inaczej mówiąc, organ wskazał, że argumentacja strony sprowadza się do zarzutu uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego,
co mogło być przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu dotyczącym zarzutów. Postępowanie to mogło zostać wszczęte tylko w terminie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego, a skoro prowadzone było postępowanie w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a.to zarzuty te nie mogły zostać rozpatrzone.
Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego nie otrzymania przez Skarżących od organu zawiadomienia z dnia [...] kwietnia 2017 r., wskazać należy że w aktach administracyjnych sprawy (k-126) znajduje się przesyłka adresowana do Strony, dwukrotnie awizowana. Na ZPO widnieje zapis, że informacje o przesyłce (awizo) umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Ponadto z koperty jak
i ZPO wynika, że próba doręczenia przesyłki nastąpiła 26 kwietnia 2017 r., a awizo powtórne 04 maja 2017 r. Zwrot pisma do adresata nastąpił 11 maja 2017 r. Oznacza to, że Strona fizycznie przedmiotowej przesyłki nie otrzymała (bo przesyłka wróciła do organu). Zgodnie z treścią art. 44 § 1 w razie niemożności doręczenia pisma
w sposób wskazany w art. 42 i 43operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§2 art. 44Kpa). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie
o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3 art. 44 Kpa). Doręczenie uważa się za dokonane
z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się
w aktach sprawy. W niniejszej sprawie wszystkie przesłanki skutecznego doręczenia pisma określone w powołanym przepisie zostały spełnione, organ więc uprawniony był do przyjęcia domniemania doręczenia przesyłki wynikającego z powołanego przepisu.
Ponownie rozpatrując sprawę organ winien zatem udzielić stronie stosownych wyjaśnień i wskazówek w zakresie jej sytuacji procesowej istniejącej na dzień złożenia wniosku tj. 2 stycznia 2017 r. Obowiązkiem organu będzie zwrócenie się do wnioskodawców z zapytaniem czy pismo wniesione w dniu 2 stycznia 2017 r. jest skargą na czynności egzekucyjne, stanowi zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym czy też stanowi jedno i drugie.
W ocenie Sądu na tym etapie postępowania nie ma wystarczających podstaw do przyjęcia o jakiego rodzaju środka zaskarżania Strona chciała skorzystać. Z tych przyczyn Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało
z naruszeniem art. 7, art. 8 oraz art. 9 Kpa, a to powoduje konieczność jego uchylenia na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło