I SA/Go 325/09

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-07-13

Skład orzekający: Jacek Niedzielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody są niewystarczające do pokrycia kosztów postępowania sądowego, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi, biorąc pod uwagę wysokość wpisu w stosunku do kwoty spornej i ogólną sytuację materialną strony?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, w tym od wpisu od skargi, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd powinien ocenić sytuację materialną strony w kontekście wysokości wpisu sądowego w stosunku do kwoty spornej oraz ogólnych wydatków życiowych strony, aby zapewnić realizację konstytucyjnego prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca B.J. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą umorzenia IV raty podatku z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego. Zarządzeniem została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację życiową, przedstawiając dokumenty obrazujące jej sytuację materialną i rodzinną. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie : Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 lipca 2009r. wniosku B.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia IV raty podatku z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r. wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. I SA/Go 325/09 UZASADNIENIE Skarżąca B.J. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] kwietnia 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z [...] lutego 2009 r. odmawiającą skarżącej umorzenia IV raty podatku z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r. w kwocie 54 zł. Zarządzeniem z 23 czerwca 2009 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Pismem z 4 lipca 2009 r. skarżąca wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację życiową. Do wniosku skarżąca załączyła szereg dokumentów obrazujących jej sytuację materialną i rodzinną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 246 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) - zwaną dalej P.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (a taką jest skarżąca). W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny. Prawo pomocy w istocie swej ma stanowić zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Ma bowiem umożliwiać realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Z drugiej jednak strony, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r., FZ 478/04 (niepubl.) podkreślił, że opłaty sądowe, do których także zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art.84 ustawy zasadniczej. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Mając na względzie powyższe rozważania, w oparciu o całokształt złożonych dokumentów, okoliczności sprawy, sytuację materialną i rodzinną wnioskodawczyni Sąd doszedł do przekonania, że strona zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu w kwocie 500 zł. Sąd wziął pod uwagę, iż przedmiotowa sprawa dotyczy odmowy umorzenia raty łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie 54 zł., wpis zaś od skargi wynosi 500 zł. W takiej sytuacji ocena kondycji majątkowej strony powinna opierać się na analizie kosztów postępowania sądowego i aktualnej sytuacji finansowej strony. Skarżąca wykazał, że utrzymuje się emerytury oraz renty męża. Razem dochód brutto na czteroosobową rodzinę (dwóch synów) wynosi 1700 zł. Skarżąca ponosi również koszty związane z utrzymaniem mieszkania, nauki syna itp. Opłaty związane z tym wydatkami stara się ponosić terminowo, choć nie zawsze się to jej udaje, ponieważ nie zawsze wystarcza pieniędzy na wszystkie opłaty. Poniesienie tak znacznego wydatku jakim jest wpis w wysokości 500 zł. w kontekście tego, iż skarżąca wystąpiła do organu o umorzenie należności w wysokości 54 zł. jest całkowicie nieracjonalne. Tym samym, zważywszy na całokształt okoliczności sprawy, oraz z uwagi na niebezpieczeństwo pozbawienia skarżącej i jej najbliższych możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, bądź ograniczenia prawa do kontroli wydanej w jej sprawie decyzji administracyjnej Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P. p. s. a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło