I SA/Go 325/14

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-07-29

Skład orzekający: Anna Juszczyk-Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej, oparty jedynie na trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego oraz jego przekonaniu o wadliwości decyzji, spełnia przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków)?
Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji, uznając, że sama trudna sytuacja materialna i rodzinna skarżącego, bez wykazania konkretnego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie stanowi wystarczającej przesłanki do zastosowania instytucji ochrony tymczasowej. Przekonanie strony o merytorycznej niesłuszności decyzji również nie jest wystarczające, a możliwość zwrotu nadpłaconych kwot lub skorzystania z ulg podatkowych czyni skutki finansowe odwracalnymi.
Stan faktyczny
Skarżąca B.K. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Jednocześnie złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji, powołując się na ciężką sytuację materialną i rodzinną (samotne wychowywanie dwójki dzieci, niskie dochody, brak majątku). Sąd rozpoznał ponowny wniosek po wcześniejszym odmówieniu wstrzymania wykonania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 lipca 2014 r. wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ze skargi B.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia odmówić wstrzymania wykonania decyzji. B.K., wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, jednocześnie złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] listopada 2013 r. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2014 r. Sąd postanowił odmówić wstrzymania ww. decyzji. W dniu 3 lipca 2014 r. skarżąca złożyła ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji podkreślając, że z powodu swej choroby nie przedstawiła w sposób merytoryczny sytuacji rodzinnej i materialnej, co było powodem nieprzychylenia się do jej prośby. Uzasadniając ponowny wniosek wskazała na ciężką i trudną sytuację materialną swojej rodziny. Podniosła, że jest rozwiedziona i samotnie wychowuje dwójkę dzieci (20 i 11 lat), zamieszkuje w budownictwie KTBS-u, a jej zarobki to 1300 zł oraz alimenty na dzieci w wysokości 900 zł. Na jej majątek obecnie składa się samochód osobowy marki [...] oraz podstawowe wyposażenie mieszkania. Dodała, że z uwagi na brak zabezpieczenia, wykluczone jest zaciągnięcie kredytu bankowego. Wskazała ponadto, że sprawa jaką jest obciążona wynika z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jej byłego męża mimo, że osobiście z firmą nie miała nic wspólnego. Do wniosku dołączyła kserokopię zeznania podatkowego PIT-37 za 2013 r. oraz zaświadczenie z Komunalnego Towarzystwa Budownictwa Społecznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuję: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zw. dalej "P.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji (art. 61 § 6 P.p.s.a.). Postanowienie o przyznaniu tzw. ochrony tymczasowej stanowi zatem odstępstwo od generalnej reguły, że zaskarżone decyzje podlegają wykonaniu i w związku z tym jego wydanie jest dopuszczalne wyłącznie po spełnieniu wskazanych powyżej przesłanek. Przesłanka odnosząca się do wyrządzenia znacznej szkody oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w uzasadnieniu złożonego wniosku. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania zastosowania instytucji ochrony tymczasowej. To bowiem na wnioskodawcy spoczywa w pierwszej kolejności obowiązek uzasadnienia wniosku. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku lub uzasadnienie go w sposób lakoniczny, uniemożliwia sądowi ocenę, czy przesłanki te w sprawie zachodzą. Obowiązkiem sądu jest wprawdzie wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, lub robi to lakonicznie lub niezwykle ogólnikowo, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Przechodząc do rozpoznania złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji podnieść przede wszystkim należy, że w jego uzasadnieniu skarżąca powoływała się na trudną i ciężką sytuację materialną i rodzinną, wykazując niskie osiągane dochody, samotne rodzicielstwo czy brak majątku, który mogłaby spieniężyć. Dodała też, że mieszka wraz dziećmi w mieszkaniu Budownictwa Społecznego, na co przedłożyła stosowne zaświadczenie. Zgadzając się ze skarżącą co do oceny jej sytuacji, wskazać jednak należy, że nie jest to przesłanka motywująca wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Ogólne opisanie kondycji finansowej i majątkowej bez jej rzetelnego i wyczerpującego udokumentowania, czy subiektywne obawy skarżącej dotyczące konsekwencji finansowych wykonania decyzji wymiarowej na obecnym etapie postępowania są czysto teoretyczne, w żadnym razie nie spełniają funkcji uzasadnienia wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu. W konsekwencji uznać należy, że skarżąca nie wykazała możliwości zajścia choćby jednej z dwóch przesłanek wstrzymania wykonania aktu, w szczególności istnienia faktycznego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Również przekonanie strony o zasadności podniesionych w skardze zarzutów, nie jest wystarczającym argumentem aby pozytywnie rozpoznać złożony wniosek. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 9 września 2004 r. (FZ 358/04), który Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, przeświadczenie strony o tym, że decyzja jest merytorycznie niesłuszna i narusza prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 P.p.s.a. Na koniec dodać też należy, że każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego. Rodzaj obowiązku objętego tą decyzją nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje bowiem możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Ponadto skarżąca może skorzystać z przewidzianej w Ordynacji podatkowej instytucji odroczenia lub rozłożenia na raty zaległości podatkowej, umorzenia jej w całości lub części wskazując właśnie na ważny interes podatnika lub interes publiczny (art. 67a § 1 Ordynacja podatkowa). Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. post. NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11). Wprawdzie nie można wykluczyć, że w konkretnych sytuacjach na skutek egzekucji mogą wystąpić okoliczności, które będą groziły powstaniem szkody znacznych rozmiarów lub innych skutków, które trudno odwrócić, jednak takich okoliczności - jak już wspomniano wyżej - we wniosku nie wykazano. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło