I SA/Go 329/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 sierpnia 2012 r. wniosku M.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Przedmiotem skargi M.K. (skarżącego) jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającej o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Żądanie wniosku uzasadnił sytuacją materialną swojej rodziny. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów i oświadczeń przedstawionych na wezwanie sądowe, wynika, że skarżący nie ma oszczędności. Jego jedyny majątek stanowi lokal mieszkalny o powierzchni 64 m. kw. Skarżący jest żonaty i mieszka z żoną oraz dwoma synami (w wieku 13 i 15 lat). Żona skarżącego jest bezrobotna, natomiast on sam pracuje i zarabia 1.500 zł miesięcznie brutto. Jest również przedsiębiorcą, lecz faktycznie od stycznia 2012 roku nie prowadzi działalności gospodarczej. W tak ustalonym stanie faktycznym wniosek skarżącego okazał się konieczny i uzasadnione było uwzględnienie żądania zwolnienia z wpisu od skargi. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba występująca z wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie z całości kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym natomiast obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 p.p.s.a.) i przysługuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądowym i w piśmiennictwie prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie. Przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia (zob. M. Niezgódka - Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wydanie III, Warszawa 2009 r., str. 696 oraz cytowane tam orzeczenia NSA) . Odnosząc powyższe do sytuacji życiowej skarżącego należy stwierdzić, że istotnie stan majątkowy skarżącego nie pozwala mu w całości sfinansować udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zważywszy, że skarżący złożył skargi w łącznie 12 sprawach, trzeba uznać, że poniesienie wpisu nawet w wysokości 100 zł przekracza jego możliwości majątkowe. Uiszczenie takiej kwoty we wszystkich sprawach z udziałem skarżącego mogłoby stanowić uszczerbek finansowy narażający jego i jego rodzinę na niemożność poniesienia podstawowych wydatków. Zważywszy jednak, że jedyną opłatą podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi, orzeczono jak w punkcie 1 postanowienia. Brak było jednak podstaw do uwzględnienia wniosku o ustanowienie adwokata. Należy bowiem zwrócić uwagę, że wszystkie sprawy wszczęte skargami skarżącego są tożsame co do okoliczności natury faktycznej jak i prawnej. Wskazuje na to treść zaskarżonych aktów administracyjnych oraz skarg. W świetle wiedzy wynikającej z doświadczenia życiowego uzasadnia to stwierdzenie, że honorarium adwokackie za reprezentowanie skarżącego we wszystkich tych sprawach nie powinno być wygórowane. Stąd oddalono wniosek w zakresie żądania ustanowienia pełnomocnika z urzędu.