I SA/Go 333/10

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-06-16

Skład orzekający: Jan Grzęda, Dariusz Skupień, Joanna Wierchowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może sprostować oczywistą omyłkę w decyzji, polegającą na zastąpieniu danych jednej decyzji danymi innej decyzji, w sytuacji gdy taka zmiana nie jest oczywistym błędem słownym i wykracza poza zakres sprostowania?
Ratio decidendi
Instytucja sprostowania oczywistej omyłki w drodze postanowienia, przewidziana w art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej, nie służy do "porządkowania kolejności" przedkładanych dokumentów ani do zastępowania danych jednej decyzji danymi innej decyzji, jeśli taka zmiana nie jest oczywistym błędem słownym. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, uznając, że dokonane sprostowanie nie spełniało wymogu "oczywistości" błędu.
Stan faktyczny
Strona K.S. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o sprostowaniu oczywistej omyłki w decyzji podatkowej. Naczelnik Urzędu Skarbowego wykreślił fragment uzasadnienia decyzji dotyczący jednej decyzji i zastąpił go danymi innej decyzji. Strona zarzuciła, że nie jest to oczywista omyłka, a próba sfałszowania protokołu z przesłuchania. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, uznając sprostowanie za "porządkujące kolejność" przedłożonych dokumentów. WSA uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Głowacka po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi K.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej pomyłki w treści decyzji 1. Uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...]r. nr [...]. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. K.S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego określił K.S. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. na kwotę 2091 zł. Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. K.S. na podstawie art. 215 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – zwana dalej Ordynacją podatkową, zażądała sprostowania błędów rachunkowych, oczywistych omyłek oraz wyjaśnienia kwestii sfałszowania protokołu przesłuchania K.S. w charakterze strony z dnia [...] października 2009 r. zawartego w uzasadnieniu w/w decyzji. W odpowiedzi na pismo Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał skarżącą do sprecyzowania o jakie konkretnie błędy rachunkowe i oczywiste omyłki chodzi oraz wskazania na czym polegało sfałszowanie protokołu z przesłuchania strony z dnia [...] października 2009r. Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. K.S. poinformowała, iż błędy rachunkowe, oczywiste omyłki oraz opis sfałszowania protokołu z przesłuchania z dnia [...] października 2009 r. zostały opisane w odwołaniu od w/w decyzji. Od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. K.S. wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną interpretację, błędy rachunkowe i oczywiste omyłki, a także fałszerstwo dokumentów w uzasadnieniu decyzji. W związku z powyższym wniosła o uchylenie w/w decyzji w całości i umorzenie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego sprostował oczywistą omyłkę w decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] wykreślając w uzasadnieniu decyzji na stronie 4 wierszu 41-47 treść: "decyzję nr [...] z dnia [...].01.2007 r. wydaną przez Starostę, który zmienił decyzję Starosty z dnia [...].11.2003 r. nr [...] w sprawie wydania pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej "nadbudowę na domku jednorodzinnym z poddaszem nieużytkowym oraz zadaszenie nad istniejącym tarasem na działce nr [...]" wydaną K. i J.S., w zakresie projektu budowlanego dotyczącego zmiany funkcji poddasza na poddasze mieszkalne" i zastępując ją treścią "decyzję nr [...] z dnia [...].09.2003 r. wydana przez Prezydenta Miasta z wniosku Państwa K. i J.S. zam ul. [...] na warunkach zabudowy polegającej na nadbudowie dachu stromego nad istniejącym budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, na działce ewid. [...]". W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, iż decyzję Starosty z dnia [...].01.2007 r. nr [...] K.S. przedłożyła w związku z przeprowadzanymi czynnościami sprawdzającymi dotyczącymi zeznań PIT-37 za lata 2004-2005 do protokołu nr [...] i nr [...] spisanego w dniu [...] września 2009r. natomiast decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2003 r. nr [...] K.S. przedłożyła do protokołu przesłuchania Strony z dnia [...] października 2009 r. dot. określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. Na wyżej wskazane postanowienie skarżąca złożyła zażalenie z dnia [...] stycznia 2010 r., podnosząc, że postanowienie nie prostuje oczywistej omyłki, tylko jest próbą sfałszowania protokołu z przesłuchania z dnia [...] października 2009 r. W opinii skarżącej Urząd Skarbowy, na podstawie przedłożonych przez nią dokumentów, tworzy nowe uzasadnienie nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, a jedynie komplikujące jej charakter, czego dowodem jest zastąpienie w treści decyzji nr [...] decyzji Starostwa z dnia [...].01.2007 r. nr [...] decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...].09.2003 r. nr [...], pomimo tego, że przedmiotem przesłuchania z dnia [...].10.2009 r. była decyzja Starostwa z dnia [...].11.2003 r. nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ II instancji i wskazał, że pod pojęciem oczywistej omyłki należy rozumieć taki błąd słowny, który nie budzi najmniejszej wątpliwości. Usunięcie wiersza 41-47 ze strony 4 i zastąpienie go w postanowieniu treścią "decyzję nr [...] z dnia [...].09.2003 r. wydaną przez Prezydenta Miasta ..." nie odnosiło się do przebiegu przesłuchania Pani S. z dnia [...].10.2010 r. i nie zmieniało jego opisu w uzasadnieniu decyzji, a miało jedynie charakter porządkujący kolejność w jakiej zostały przedłożone: – decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...].09.2003 r. nr [...], – decyzja Starosty z dnia [...].11.2003 r. nr [...] i zmieniająca ją decyzja Starosty z dnia [...].01.2007 r. nr [...]. Ponadto uznał, że organ I instancji nie dopuścił się sfałszowania protokołu z dnia [...] października 2009 r. z przesłuchania w charakterze strony żony skarżącego K.S.. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia K.S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. W uzasadnieniu podniosła, że podtrzymuje zarzuty zawarte w zażaleniu z dnia [...] stycznia 2010 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]. W udzielonej odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał dotychczasową argumentację, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednocześnie związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Istota sporu odnosi się do kwestii czy organy podatkowe w sposób prawidłowy zastosowały regulację z art. 215 § 1Ordynacji podatkowej zgodnie z którą, organ podatkowy może z urzędu lub na wniosek strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. Zatem art. 215 § 1 daje możliwość sprostowania błędów rachunkowych oraz oczywistych omyłek powstałych w wydanej decyzji. Nie określa jednak, podobnie jak inne przepisy Ordynacji podatkowej, pojęć "błąd rachunkowy" i "oczywista omyłka". Przyjmuje się, że błędem rachunkowym w rozumieniu art. 215 jest omyłka w działaniu matematycznym, którą wprowadzono do decyzji. Natomiast oczywistymi omyłkami są w szczególności różnego rodzaju drobne błędy pisarskie, przeoczenia, zły dobór słów (tak. A.Kobat w Komentarzu do Ordynacji podatkowej, S.Babiarz, B.Dauter, B.Gruszczyński, R.Hauser, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, LexisNexis Warszawa 2010 str.858). Taki sposób rozumienia "oczywistej omyłki" przedstawił również organ odwoławczy, który w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził, że "pod pojęciem oczywistej omyłki należy rozumieć taki błąd słowny, który nie budzi najmniejszej wątpliwości. Do oczywistych omyłek zalicza się różnego rodzaju błędy pisarskie, komputerowe itp." Zatem nawet dla organu odwoławczego "oczywistą omyłką" jest błąd słowny, który nie budzi najmniejszej wątpliwości. Z takim poglądem należy się zgodzić. Jednak wbrew temu w rozpoznawanej sprawie, dokonano sprostowania omyłki, która nie posiadała ustawowego wymogu "oczywistości". Do "oczywistej omyłki" nie można bowiem zaliczyć wykreślenia danych dotyczących określonej decyzji i wpisania w to miejsce danych dotyczących innej decyzji. Nawet gdyby uznać, że wystąpiła omyłka, to z pewnością nie była ona "oczywista". Uzasadnienie sprostowanej decyzji nie wskazuje co, zdaniem organu, jest okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia a co jedynie opisem dokonanych czynności. Jednakże oba elementy wchodzą w skład uzasadnienia faktycznego, które nie może zostać sprostowane w zakresie istnienia lub nie istnienia zrelacjonowanych w nim zdarzeń - niezależnie od ich znaczenia dla sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej ponadto uznał, że dokonane przez organ I instancji sprostowanie, nie odniosło się do przebiegu przesłuchania z dnia [...].10.2010 r. i nie zmieniało jego opisu w uzasadnieniu decyzji, a miało jedynie charakter porządkujący kolejność w jakiej zostały przedłożone, decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...].09.2003 r. nr [...] oraz decyzja Starosty z dnia [...].02.2003 r. nr [...] i zmieniająca ją decyzja Starosty z dnia [...].01.2007 r. nr [...]. W związku z tym stwierdzić należy, że instytucja sprostowania z art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej, nie służy do "porządkowania kolejności" przedkładanych w toku postępowania dokumentów. Organ odwoławczy prawidłowo dalej stwierdził, że "zarzuty zażalenia Podatnika dotyczące błędnego wskazania w decyzji organu I instancji daty przedłożenia dokumentów przez panią S. na wezwanie organu z dnia [...].08.2009 r. oraz nieprawidłowego wskazania daty pisma nr [...] wykraczają poza zakres niniejszego postępowania i zostaną rozpatrzone w postępowaniu odwoławczym". Taki sam pogląd organ odwoławczy winien zaprezentować odnosząc się do wniesionego w piśmie z dnia [...] grudnia 2009 r. żądania dotyczącego "wyjaśnienia sfałszowania protokołu z przesłuchania strony z dnia [...] października 2009 r., zawartego w uzasadnieniu decyzji". Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. należało uchylić zaskarżone postanowienie. Działając na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd uchylił także postanowienie organu I instancji, gdyż jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Ponownie rozpoznając wniosek skarżącego organu uwzględni wyżej przedstawiony pogląd. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 100 zł. (-) J. Wierchowicz (-) J. Grzęda (-) D. Skupień

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło