I SA/Go 342/11

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-06-08

Skład orzekający: Jacek Niedzielski, Stefan Kowalczyk, Alina Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba trzecia, będąca byłym prezesem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, może ponosić solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku akcyzowego, jeśli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości, albo że niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jej winy, lub wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo wykazały istnienie pozytywnych przesłanek odpowiedzialności solidarnej byłego prezesa zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki. Skarżąca nie wykazała skutecznie przesłanek egzoneracyjnych, takich jak zgłoszenie wniosku o upadłość we właściwym czasie, brak winy w niezgłoszeniu wniosku, ani nie wskazała mienia spółki, z którego egzekucja byłaby możliwa. W związku z tym, skarga została oddalona.
Stan faktyczny
Skarżąca J.A., była prezes zarządu spółki z o.o. "A", zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego orzekającą o jej solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku akcyzowym za grudzień 2004 r. i styczeń 2005 r. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, wskazując m.in. na złożenie rezygnacji z funkcji prezesa w lipcu 2005 r. Organy podatkowe wykazały bezskuteczność egzekucji wobec spółki oraz fakt pełnienia przez skarżącą funkcji prezesa w okresie powstania zobowiązań podatkowych.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J.A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki w podatku akcyzowym za grudzień 2004 r. oraz za styczeń 2005 r. oddala skargę. J.A. (zw. też dalej Skarżąca, Strona) złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej (zw. dalej Dyrektor IC) z dnia [...] lutego 2011r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego (zw. dalej Naczelnik UC) z dnia [...] listopada 2010r. nr [...] dot. [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku akcyzowego za grudzień 2004r. oraz styczeń 2005r. Rozstrzygnięcia organów zapadły w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] maja 2010r. Naczelnik Urzędu Celnego decyzją nr [...] orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej osób trzecich J.A. jako prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "A" za zaległości podatkowe w/w Spółki w podatku akcyzowym za: -grudzień 2004 r. w wysokości 67.889 zł; -styczeń 2005 r. w wysokości 156.350 zł. Na skutek złożonego przez Stronę odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] uchylił w całości w/w decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania w znacznej części. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik UC decyzją z dnia [...] listopada 2010r. nr [...] dot. [...] orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej osób trzecich J.A., prezesa zarządu Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "A" za zaległości podatkowe w/w Spółki w kwocie 224.239 zł w podatku akcyzowym za miesiące: grudzień 2004 r. oraz styczeń 2005 r. określone decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...]. W/w decyzji organ ten, postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r., nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Na powyższą decyzję Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego M.K., z zachowaniem ustawowego terminu, złożyła odwołanie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zarzuciła naruszenie przepisów prawa proceduralnego: art.121 §1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organu, art.122 Ordynacji podatkowej poprzez niezbadanie dokładnego stanu faktycznego sprawy, art.187 § 1 cyt. wyżej ustawy poprzez nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, a w szczególności deklaracji VAT-7 składanych w imieniu spółki, art.233 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez nie uchylenie w całości decyzji i nie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, mimo potrzeby przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie, a także naruszenie prawa materialnego: art. 116 § 1 i 2 cyt. wyżej ustawy poprzez uznanie, iż skarżąca J.A. ponosi odpowiedzialność solidarną za podatkowe zobowiązania spółki "A" sp. z o.o. W uzasadnieniu wskazała, że dnia [...] lipca 2005 r. złożyła rezygnację z funkcji prezesa. Na potwierdzenie powyższego przedłożyło pismo z tej samej daty o rezygnacji oraz umowę kupna sprzedaży udziałów przez nią na rzecz P.N. także datowaną na [...] lipca 2005r. Decyzją z dnia [...] lutego 2011r. Dyrektor IC utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podzielając w pełni stanowisko organu pierwszej instancji, a zarzuty zawarte w odwołaniu uznał za bezzasadne. Jego zdaniem, wydanie decyzji nastąpiło w oparciu o materiał dowodowy zupełny, wnikliwie zebrany i rozpatrzony przez organ pierwszej instancji, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W motywach rozstrzygnięcia Dyrektor IC stwierdził ponadto, że organ podatkowy pierwszej instancji w sposób nie budzący wątpliwości wykazał istnienie wszystkich przesłanek pozytywnych, o których mowa w art.116 §1 Ordynacji podatkowej. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych. Przedstawiła zarzuty tożsame do tych podnoszonych na etapie postępowania odwoławczego W odpowiedzi na skargę Dyrektor IC, przytaczając argumenty jak w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew jej wywodom zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Na wstępie wskazać należy, że podniesione w skardze zarzuty dotyczą zarówno prawa procesowego, jak i materialnego. Punktem wyjścia dla uznania wskazanej decyzji za zgodną z prawem było przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego sprawy, który organy obu instancji w wyczerpujący sposób wyjaśniły i przedstawiły w uzasadnieniach wydanych decyzji. Należy uznać, iż został on ustalony w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu podatkowym, z zachowaniem reguł ogólnych wynikających z art.120 i następnych ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) zw. dalej Ordynacja podatkowa oraz zasad dotyczących przeprowadzania dowodów i uprawnień stron w postępowaniu jurysdykcyjnym zgodnie z art.180 i następnymi cyt. wyżej ustawy. Podkreślić należy, że organ pierwszej instancji w trakcie prowadzenia postępowania podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego, dopuścił szereg dowodów, w tym z dokumentacji firmy, i to zarówno dotyczącej jej powołania i funkcjonowania, jak i dokumentów księgowych, których przeprowadzenie pozwoliło na dokonanie wyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie objętym istotą sporu w niniejszej sprawie. Jednocześnie, na każdy etapie postępowania zapewniono stronie możliwość składania wniosków dowodowych i wypowiedzenia się co do już przeprowadzonych. Co istotne, podjęta przez organy ocena dowodów w żadnym razie nie była oceną dowolną, lecz oparto ją na całokształcie zgromadzonego i udowodnionego w stosunku do strony materiału dowodowego. Na gruncie niniejszej sprawy spór sprowadza się głównie do odpowiedzi na pytanie, czy uzasadnionym było zastosowanie wobec Skarżącej – prezesa zarządu w/w spółki z ograniczoną odpowiedzialnością instytucji przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe tej spółki z tytułu podatku akcyzowego? Mając na względzie powyższe, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że ogólna reguła odpowiedzialności osób trzecich została sformułowana w art.107 Ordynacji podatkowej. Przepis ten w §1 i §2 pkt 1 - 4 wskazuje on na zakres i kategorie należności, za które odpowiedzialność ponosi osoba trzecia (m.in. członek zarządu) . Z jego treści wynika, że osoby trzecie odpowiadają za zaległości podatkowe całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem, jak również za podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów, odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek i za koszty postępowania egzekucyjnego. Odpowiedzialność osób trzecich jest więc instytucją prawną wiążącą skutki istnienia zobowiązania podatkowego z podmiotem innym niż podatnik (w pewnym zakresie także płatnik i inkasent). Nie ulega zatem wątpliwości, iż wyżej przytoczona regulacja ma charakter wyjątkowy. Osoby trzecie ponoszą odpowiedzialność za cudzy dług, jednakże odpowiedzialność ta wynikać może wyłącznie z mocy konkretnego przepisu ustawy, a do kręgu tych osób należą wyłącznie podmioty wymienione w art.110 - 117 Ordynacji podatkowej, przy czym katalog osób trzecich ponoszących odpowiedzialność z tytułu cudzych zaległości podatkowych ma charakter zamknięty. Nadmienić przy tym należy, iż orzeczenie o odpowiedzialności osób trzecich nie uwalnia dłużnika od tej odpowiedzialności, tylko poszerza krąg podmiotów, od których organ podatkowy może dochodzić zaspokojenia. Zatem odpowiedzialność osób trzecich w Ordynacji podatkowej ma charakter posiłkowy w stosunku do odpowiedzialności podatnika (płatnika i inkasenta). Stwierdzenie, że określony podmiot spełnia ustawowe przesłanki odpowiedzialności danej kategorii osób trzecich, zobowiązuje organ podatkowy do wydania decyzji o jej odpowiedzialności. Nie istnieje zatem prawna możliwość odstąpienia od wydania tego rodzaju decyzji. Przedmiotowa decyzja może zostać wydana dopiero wtedy, gdy organ podatkowy będzie posiadał uzasadnione podstawy do przyjęcia, iż pierwotny dłużnik (podatnik, płatnik, inkasent) nie wywiązał się z ciążącego na nim zobowiązania, a wysokość tego zobowiązania musi wynikać z decyzji właściwego organu. Oznacza to zatem, że wysokość zaległości podatkowych, za które odpowiadać ma osoba trzecia, wynika z wcześniejszej decyzji organu podatkowego, wydanej we właściwym postępowaniu w stosunku do podatnika, niekiedy także płatnika lub inkasenta. Tak szeroko zakreślona odpowiedzialność osoby trzeciej ulega jednak pewnym ograniczeniom w stosunku do członków zarządu spółki z o. o., - co wynika z dyspozycji art.116 §1 i §2 Ordynacji podatkowej. To właśnie ta norma stanowiła między innymi podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Stosownie do wskazanej regulacji, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają, solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się w całości lub w części bezskuteczna chyba, że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Przepis §2 art.116 stanowi natomiast, że odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Stosownie do brzmienia §4 w/w przepisy stosuje się również do byłego członka zarządu. W konstrukcji powołanego przepisu z jednej strony zawarto obowiązki, do których wypełnienia zobowiązany jest organ i od których spełnienia uzależnione jest orzekanie o odpowiedzialności osób trzecich, tj.: 1/ wykazanie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, oraz 2/ bezskuteczność egzekucji skierowanej do majątku spółki. Z drugiej strony, ściśle określono w nim tzw. przesłanki egzoneracyjne, które uwalniają członka zarządu z udziałem którego prowadzone jest postępowanie od odpowiedzialności, o ile uprzednio wykaże on ich wystąpienie. Zalicza się do nich: wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości spółki lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też, że wskazał on mienie spółki, z którego egzekucja jest możliwa. Ciężar przedłożenia dowodów potwierdzających istnienie tych przesłanek spoczywa na stronie, na organie zaś ich ocena. Świadczą o tym takie sformułowania odnoszące się do członków zarządu, jak: "nie wykazał", "nie wskazuje". Zatem, to członek zarządu winien wykazać aktywność w kierunku wskazania dowodów potwierdzających istnienie jednej (lub obu) okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, powstałe w czasie, kiedy wchodził w skład jej zarządu. Jednocześnie należy podkreślić, iż przepisy ordynacji podatkowej nie przewidują tzw. negatywnych przesłanek odpowiedzialności osób trzecich, ani też prawa tej osoby do ubiegania się o ograniczenie jej odpowiedzialności ze względu na zasady współżycia społecznego lub ważne względy społeczno gospodarcze. Stwierdzenie, że określony podmiot spełnia ustawowe przesłanki odpowiedzialności danej kategorii osób trzecich, zobowiązuje organy podatkowe do wydania decyzji o jej odpowiedzialności. Nie ma prawnej możliwości odstąpienia od wydania tego rodzaju decyzji. Prowadząc postępowanie w trybie art.116 Ordynacji podatkowej organ podatkowy powinien w pierwszej kolejności zbadać istnienie przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, a dopiero w przypadku ich stwierdzenia rozważyć, czy strona postępowania w sposób wiarygodny przedstawiła okoliczności egzoneracyjne. W przypadku braku którejkolwiek z przesłanej pozytywnych nie ma konieczności rozważania istnienia przesłanek negatywnych, i odwrotnie, zaistnienie którejkolwiek z przesłanek negatywnych automatycznie wyłącza odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że zebrany materiał dowodowy potwierdza, iż w toku prowadzonego postępowania organy dowiodły w sposób prawidłowy i nie budzący wątpliwości istnienie przesłanek pozytywnych przeniesienia odpowiedzialności, o których mowa w art.116 Ordynacji podatkowej. Należy zatem stwierdzić, że wykazały fakt pełnienia przez Skarżącą obowiązków prezesa zarządu Spółki z o.o. "A" w okresie w jakim upływał termin płatności zobowiązań podatkowych z tytułu podatku akcyzowego określonych decyzją Dyrektora UKS z dnia [...] lipca 2005r. nr [...], tj. dnia [...] stycznia i [...] lutego 2005r. Potwierdzeniem tego są chociażby zapisy Krajowego Rejestru Sądowego [...], prowadzonego przez Sąd Rejonowy, Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, czy złożone deklaracje dla podatku od towarów i usług VAT-7 m.in. za miesiąc grudzień 2004r. (data wypełnienia: [...] styczeń 2005r.) oraz za miesiąc styczeń 2005 r. (data wypełnienia: [...] luty 2005 r.) oraz za kolejne miesiące, tj. od lutego do maja 2005r., złożone korekty w/w deklaracji VAT-7 za miesiące luty, marzec i kwiecień 2005r. jak również złożone zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za rok podatkowy od 1 stycznia 2004r. do 31 grudnia 2004r. (data wypełnienia: [...] luty 2005 r.), które sygnowała skarżąca. Trafnie też organy podatkowe obu instancji wskazały na liczne działania podejmowane przez Skarżącą a świadczące niewątpliwie o pełnieniu przez nią funkcji prezesa zarządu w w/w okresie, między innymi: - w dniu [...] kwietnia 2004r., jako jedyny wspólnik "A" sp. z o.o., stawiła się przez notariuszem J.D. - w celu dokonania zmiany umowy spółki, której m.in. §9 otrzymał brzmienie "Powołuje się jednoosobowy zarząd w osobie J.A.A., który sporządził na tę okoliczność protokół zawarty w akcie notarialnym repertorium A nr [...]", - w dniu [...] sierpnia 2005r., jako prezes zarządu sp. z o.o. "A", kieruje pismo do Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego stanowiące odpowiedź na wezwanie tego Sądu, -w dniu [...] września 2005r., jako prezes zarządu sp. z o.o. "A", kieruje pismo do Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy KRS o wydanie odpisu aktualnego ze starego rejestru przedsiębiorców, który niezbędny jest do uaktualnienia umowy spółki z udziałem notariusza i który osobiście odebrała w dniu 9 września 2005r., -w dniu [...] września 2005r., jako jedyny wspólnik "A" sp. z o.o., stawiła się przed notariuszem M.K. - w celu dokonania zmiany umowy spółki, której m.in. §9 otrzymał brzmienie "Powołuje się jednoosobowy Zarząd w osobie J.A.A., oświadczając jednocześnie, że reprezentuje cały kapitał zakładowy Spółki". Notariusz na tę okoliczność sporządził protokół zawarty w akcie notarialnym repertorium A nr [...], a w tym samym dniu, przed tym samym notariuszem Skarżąca oświadczyła, że obejmuje w kapitale zakładowym Sp. z o.o. "A" 10 udziałów po 5.000 złotych każdy na łączną kwotę 50.000 złotych, na tę okoliczność notariusz sporządził akt notarialny repertorium A Nr [...], - w postanowieniu Sądu Rejonowego, Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] z dnia [...] października 2005r. zawarto zapis w dziale 2 - podrubryka 1 "A.J.A. - prezes zarządu", - w KRS nr [...] dotyczący Sp. z o.o. "A" - stan na dzień [...] listopada 2005r., [...] lutego 2006r. oraz [...] kwietnia 2010r. w dziale 2 - podrubryka 1 widnieje zapis "A.J.A. - prezes zarządu". W ocenie Sądu, wymienione powyżej okoliczności ewidentnie dowodzą istnienia przedmiotowej przesłanki pozytywnej . Odnosząc się natomiast do twierdzenia Skarżącej, iż z dniem [...] lipca 2005r. złożyła rezygnację z pełnienia funkcji Prezesa zarządu "A" sp. z o.o., z czego w konsekwencji wywodzi, że nie powinna odpowiadać za zaległości podatkowe za grudzień 2004r. i styczeń 2005r., należy stwierdzić, że jest ono bezzasadne, albowiem, jak bezspornie wykazano, w okresie, w którym upływał termin płatności spornych zobowiązań podatkowych, Strona była Prezesem Zarządu Spółki z o.o. "A". Co istotne, również sama skarżąca faktu tego nie kwestionuje. Na kanwie analizowanej sprawy wypada zwrócić uwagę na jeszcze jeden, nader istotny aspekt - na konsekwencje wynikające z treści art.17 ust.1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz.1186 ze zm.). Zgodnie z brzmieniem tej normy prawnej domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Z systemu domniemania prawdziwości wpisu w rejestrze, wynikają pewne rygory i domniemania prawne, służące zapewnieniu pewności i bezpieczeństwa obrotu, a składające się na domniemanie wiary publicznej rejestru. Organ administracji zatem nie może wywodzić, że organy spółki są nieprawidłowo powołane, dopóki nie zostanie wzruszona prawdziwość wpisu w rejestrze. W tym zakresie osobę trzecią wiąże domniemanie zawarte w art.17 ust.1 ustawy o KRS i wbrew wpisowi nie może ona wykazywać, że wpis do rejestru nie był prawdziwy (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2008r. sygn. akt III CZP 124/08). Odnosząc powyższe do stanu sprawy, trzeba przypomnieć, że w KRS nr [...] dotyczącym Sp. z o.o. "A" - stan na dzień [...] listopada 2005r., [...] lutego 2006r. oraz [...] kwietnia 2010r. w dziale 2 - podrubryka 1 zapisano: "A.J.A. - prezes zarządu". Przechodząc do drugiej przesłanki pozytywnej, tj. ustalenia bezskuteczności egzekucji z majątku spółki trzeba wskazać, że w świetle art.116 §1 Ordynacji podatkowej ma ona również podstawowe znaczenie dla odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Zgodnie z uchwałą NSA z dnia 8 grudnia 2008r. sygn. akt II FPS 6/08 stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego, zaś stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. W piśmie z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Dyrektor IC w sposób wyczerpujący przedstawił podejmowane w tym zakresie wobec Spółki "A" działania i wynikające stąd wnioski. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie ustalono majątku, z którego można by prowadzić egzekucję: Spółka "A" nie prowadziła działalności pod wskazanymi adresami, poszukiwania majątku ruchomego, a także nieruchomego nie przyniosły żadnych rezultatów; w/w Spółka nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości ani nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów. Próba zajęcia rachunków bankowych, z uwagi na brak informacji o posiadanych przez firmę rachunkach, również okazała się nieskuteczna. Ponadto, Urząd Skarbowy pismem z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] poinformował, że nie może przekazać nadpłaty na poczet zajęcia ponieważ w/w Spółka nie posiada nadwyżki podatku naliczonego nad należnym VAT oraz poinformował o zbiegu sądowym. Ponadto, w dniu [...] lutego 2009 r. przed Sądem Rejonowym dokonano wyjawienia majątku dłużnika, z którego wynika, że nie posiada on żadnego majątku, wobec którego można prowadzić postępowanie egzekucyjne. Dotychczasowe rozważania prowadzą do wniosku, iż organy podatkowe w sposób prawidłowy wykazały istnienie w stosunku do Skarżącej pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "A". W kwestiach zaś pozostałych, należy wyjaśnić, że ustawodawca, wprowadzając przesłankę braku zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości, powiązał konstrukcję odpowiedzialności ukształtowaną w omawianym przepisie art.116 Ordynacji podatkowej z przepisami ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.). Zgodnie z art.21 w/w ustawy dłużnik był obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Należy przy tym wskazać na orzecznictwo sądowoadministracyjne, z którego wynika, iż dla wyłączenia odpowiedzialności członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jak i spółki akcyjnej nie ma znaczenia, gdyż nie wynika to z art.116 §1 Ordynacji podatkowej, kto zgłosił żądanie ogłoszenia upadłości, byleby tylko uczynił to w terminie (I SA/Gd 45/07). W niniejszej sprawie, zarówno prezes zarządu Spółki z o. o. "A" J.A. - mając świadomość ustaleń w/w kontroli, na co bezwzględnie wskazuje zapis zawarty w pkt 4 lit.b umowy zbycia udziałów sporządzonej w dniu [...] lipca 2005r. i podpisanej przed notariuszem J.M.P. rep. A nr [...]), jak i pełnomocnik w/w Spółki P.N. - znając sytuację finansową reprezentowanego podmiotu, w dniu 4 lipca 2005r. kiedy to odebrał decyzję Dyrektora UKS określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym powzięli wiedzę, iż zobowiązanie to jest wyższe aniżeli wynikające z prowadzonej przez nich księgowości i w konsekwencji uprawnieni, jak i zobowiązani zostali do zgłoszenia wniosku o upadłość lub otwarcie postępowania układowego. Tymczasem, jak trafnie ustalono w toku prowadzonego postępowania podatkowego, Skarżąca , jak i umocowany przez nią pełnomocnik – P.N. mimo, że mieli wpływ na podjęcie działań zmierzających do ogłoszenia upadłości Spółki "A", wykazali się bezczynnością. Trudno bowiem uznać za wiarygodną i prawnie skuteczną rezygnację Strony z funkcji Prezesa zarządu Spółki "A" z dnia [...] lipca 2005r. skoro wykazano, że nadal taką funkcję pełniła i w/w Spółkę reprezentowała np. w dniach [...] sierpnia 2005r. i [...] września 2005r. skierowała pisma do Sądu Rejonowego posługując się pieczęcią "PREZES ZARZĄDU", a w dniu [...] września 2005r. osobiście stawiła się przed notariuszem powołując jednoosobowy zarząd spółki z o.o. "A" w swojej osobie i oświadczając, że reprezentuje cały kapitał zakładowy Spółki, a więc w dalszym ciągu sprawuje mandat Spółki z o.o. "A". Co więcej, sama Skarżąca nie kwestionuje dokonanych przez siebie czynności po dniu [...] lipca 2005r. podnosząc jedynie, że mogły one wynikać z niewiedzy. W odniesieniu do powyższego, Sąd podkreśla, że w żaden sposób tego strona nie udowodniła, a ponadto w ślad za organem odwoławczym uznaje takie stanowisko Strony za niedopuszczalne wskazując, że decydując się na prowadzenie działalności gospodarczej w jakiejkolwiek formie podatnik przyjmuje na siebie ryzyko jej prowadzenia. Sąd wskazuje ponadto, że o tym, że Skarżąca posiadała wiedzę o sytuacji finansowej Spółki "A" świadczy również fakt składania przez nią comiesięcznych deklaracji VAT-7, a także ich późniejszych korekt. Co zaś się tyczy zarzutu Skarżącej, iż nie wszystkie podpisy zawarte na tych deklaracjach należą do niej, Sąd podkreśla, że wypełniając deklaracje w podatku od towarów i usług za kolejne okresy rozliczeniowe podatnik musi się odnieść do poprzednich okresów rozliczeniowych; również składając korektę wraz z pismem wyjaśniającym w zakresie przyczyny ich składania także trzeba mieć wiedzę o danych zawartych w deklaracjach pierwotnych. Dlatego też trafnie wskazał organ podatkowy, że Skarżąca miała dostęp do tych dokumentów i wiedzę o danych w nich zawartych, a na poparcie swych twierdzeń w toku prowadzonego postępowania podatkowego nie przedstawiła żadnego materialnego i wiarygodnego dowodu, a ponadto nie złożyła ona doniesienia o popełnieniu przestępstwa. Zatem, w świetle powyższego zasadnie przyjęły organy podatkowe, że Skarżąca, pomimo znajomości sytuacji finansowej Spółki "A", nie dokonała we właściwym czasie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego i co więcej, że zarówno prezes zarządu, jak i umocowany pełnomocnik nie wykazali, że niezgłoszenie takiego wniosku nie nastąpiło z ich winy. W ocenie Sądu, również kolejna z przesłanej egzoneracyjnych, jaką jest wskazanie składników majątkowych spółki, z których egzekucja jest możliwa, mimo, że ciężar jej wykazania spoczywa na członku zarządu, w stosunku do którego postępowanie to jest prowadzone, nie została w żaden sposób w toku prowadzonego postępowania wykazana. Akta sprawy w sposób jednoznaczny wskazują, iż to organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne podjął wszelkie możliwe do przeprowadzenia czynności, których celem było ustalenie mienia Spółki "A", zaś Skarżąca nie naprowadziła organu na żadne konkretne dowody, które pozwalałyby ustalić dodatkowy majątek Spółki "A", z którego mogłoby dojść do zaspokojenia zaległości podatkowych tej Spółki. W kwestii zarzuty zignorowania przez organy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] czerwca 2010r. Sąd podziela stanowisko organu zaprezentowane zarówno w rozstrzygnięciu z dnia [...] lutego 2011r. jak i w odpowiedzi na skargę. Nadto należy dodać, że zebrany w sprawie i wnikliwie rozpoznany materiał dowodowy w pełni usprawiedliwiał zastosowanie przez organy podatkowe w stosunku do Skarżącej instytucję uregulowaną w art.116 Ordynacji podatkowej, zaś ona sama, pomimo spoczywającego na niej ciężaru, nie przedstawiła żadnego materialnego i wystarczającego dowodu uwalniającego ją od tej odpowiedzialności. W ocenie Sądu, zasadnie zatem organ odwoławczy uznał, że w niniejszym postępowaniu nie zachodziła przesłanka wynikająca z art.233 §2 Ordynacji podatkowej nakazująca uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ w celu przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Kierując się tym samym przedstawionymi względami, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja znajduje dostateczne podstawy w prawie materialnym, zaś jej wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom proceduralnym. Powyższe czyni skargę nieuzasadnioną i spowodowało konieczność jej oddalenia na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sędzia WSA Sędzia WSA Sędzia WSA Alina Rzepecka Jacek Niedzielski Stefan Kowalczyk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło