I SA/Go 342/12
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-06-20
Skład orzekający: Jacek Niedzielski, Mirosław Trzecki, Grażyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma obowiązek przyjęcia zabezpieczenia wykonania decyzji podatkowej, jeśli zostało ono zaoferowane w jednej z form przewidzianych w art. 33d Ordynacji podatkowej, czy też może odmówić jego przyjęcia, oceniając, czy leży ono w interesie Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie ma bezwzględnego obowiązku przyjęcia zabezpieczenia wykonania decyzji podatkowej, nawet jeśli zostało ono zaoferowane w jednej z form wskazanych w art. 33d Ordynacji podatkowej. Organ jest zobowiązany do oceny, czy przyjęcie zabezpieczenia leży w interesie Skarbu Państwa, biorąc pod uwagę cel instytucji zabezpieczenia, którym jest ochrona praw wierzyciela. Odmowa przyjęcia zabezpieczenia jest dopuszczalna, jeśli organ uzna, że może to skutkować naruszeniem interesu Skarbu Państwa, np. poprzez przedawnienie zobowiązania podatkowego.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyjęcie zabezpieczenia wykonania decyzji podatkowych w formie depozytu gotówkowego i wstrzymanie wykonania tych decyzji. Organy podatkowe kolejno odmawiały przyjęcia zabezpieczenia i wstrzymania wykonania, wskazując m.in. na ryzyko przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz na ochronę interesu Skarbu Państwa. Po uchyleniu przez WSA pierwszych postanowień, organ ponownie odmówił, powielając argumentację. WSA pierwotnie uchylił postanowienia organów, uznając naruszenie przepisów. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na nieprawidłową wykładnię przepisów i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi I.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia zabezpieczenia wykonania decyzji i wstrzymania wykonania decyzji oddala skargę.
I SA/Go 342/12
U Z A S A D N I E N I E
Skarżąca, I.W., wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2010 nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia zabezpieczenia oraz odmowy wstrzymania wykonania decyzji.
Rozstrzygnięcia organów zapadły na podstawie następującego stanu faktycznego sprawy.
W dniu 30 września 2008 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego wpłynął wniosek skarżącej o przyjęcie zabezpieczenia w formie depozytu gotówkowego. Skarżąca wskazała we wniosku, że w związku z wydanymi decyzjami z dnia [...] września 2008 r. określającymi zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2002 i 2003 oraz w podatku od towarów i usług za 2003 r. na podstawie art. 33d ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm., dalej O.p.) w oparciu o przepis art. 33f O.p. wnosi o przyjęcie zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych określonych w wymienionych decyzjach Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, w formie depozytu gotówkowego. W dniu [...] września 2008 r. skarżąca wpłaciła na konto depozytowe organu kwotę 281.159,30 zł.
Naczelnik Urzędu Skarbowego przekazał wskazany wniosek w dniu 9 października 2008 r. Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej, który przesłał go następnie w dniu 10 października 2008 r. do Dyrektora Izby Skarbowej wyjaśniając, że w 2 października 2008 r. do Urzędu Kontroli Skarbowej wpłynął wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji, przy jednoczesnym przyjęciu zabezpieczania. Wniosek ten został załatwiony odmownie z powodu braku wniosku o przyjęcie zabezpieczenia. Wyjaśnił również, że strona odwołała się od decyzji, w związku z wydaniem których zostały złożone wnioski, a odwołanie łącznie z aktami sprawy zostało przekazane Dyrektorowi Izby Skarbowej w dniu 9 października 2008r.
Dyrektor Izby Skarbowej w dniu [...] listopada 2008 r. wydał postanowienie, w którym odmówił przyjęcia zabezpieczenia oraz odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] września 2008 r. w przedmiocie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych 2002 r.
Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] listopada 2008 r.
Na skutek złożonej przez podatniczkę skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił oba postanowienia, nakazując organowi podatkowemu przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustalenie zakresu żądania strony z wniosku do Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2008r. o przyjęcie zabezpieczenia w formie depozytu gotówkowego, tzn. czy jest to wniosek złożony w trybie art. 33 Ordynacji podatkowej, czy też art. 224a O.p. ? W pierwszej sytuacji Sąd nakazał uwzględnić okoliczność, że w zakresie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok wobec skarżącej została wydana decyzja określająca to zobowiązanie. Natomiast w sytuacji, gdy wniosek dotyczy wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora UKS z [...] września 2008r. w trybie art. 224a O.p. – organ zobowiązany został do uwzględnienia okoliczności, że wniosek dotyczący wstrzymania wykonania wyżej wymienionej decyzji Dyrektora UKS w tym trybie wpłynął do tego organu w dniu 2 października 2008 r., a organ dokonał jego rozpatrzenia w dniu [...] października 2008 r. przez wydanie postanowienia, na które skarżąca złożyła zażalenie.
W dniu 15 października 2009 r. skarżąca poinformowała Dyrektora Izby Skarbowej, że jej wniosek o przyjęcie zabezpieczenia w formie depozytu gotówkowego składany był w trybie art. 224a O.p., a następnie 3 listopada 2009 r. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji przy jednoczesnym przyjęciu zabezpieczenia wykonania decyzji w formie depozytu gotówkowego.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przyjęcia zabezpieczenia oraz odmówił wstrzymania wykonania decyzji, wskazując w podstawie prawnej art. 224a § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 33d - 33g O.p. Organ wskazał, że nie ma obowiązku przyjęcia zabezpieczenia proponowanego przez stronę i wstrzymania na jej wniosek wykonania decyzji. Zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. przedawnia się z upływem 2008r., a przyjęcie depozytu gotówkowego nie zostało wymienione w katalogu przesłanek powodujących zawieszenie biegu terminu przedawnienia, bądź jego przerwanie, co sprawia, że przychylenie się do wniosku skarżącej może doprowadzić do przedawnienia z końcem 2008 r. zobowiązania podatkowego wynikającego z zaskarżonej decyzji.
Dyrektor wskazał, że organy podatkowe zobligowane są do dbałości o interes publiczny, a oceniać wyłącznie należy, czy nie naruszyły one słusznego, gwarantowanego przepisami interesu prywatnego. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy. Zasadą bowiem jest natychmiastowa wykonalność decyzji ostatecznych i nie uznaje się tego za rozwiązanie naruszające interesy i gwarancje strony. Z zachowania skarżącej organ wyciągnął wniosek, że posiada ona wolne środki finansowe, których przekazanie na rachunek organu podatkowego stanowi najmniej uciążliwą dla działalności gospodarczej strony formę zabezpieczenia wykonania zobowiązania. Wyciągnął także wniosek, że skarżąca posiada wolne środki finansowe na dobrowolną zapłatę należności podatkowych, ale wybrała nie zapłatę lecz wniesienie depozytu. Dobrowolna zapłata doprowadziłaby do wygaśnięcia zobowiązania, a gdyby kontrola sądowa wykazała jej błędy – skarżąca otrzymałaby zwrot nadpłaconej kwoty wraz z odsetkami. Dobrowolna zapłata oznaczałaby również uniknięcie ewentualnych kosztów przymusowej egzekucji, a skarżąca wybierając wniesienie depozytu dąży do przedawnienia zobowiązania, aby go nie uiścić w żadnej wysokości.
W związku z powyższym, aby chronić interes publiczny, organ odmówił przyjęcia zabezpieczenia, a co za tym idzie – odmówił także wstrzymania wykonania decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpoznaniu zażalenia podatniczki utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 oraz art. 224a § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 33d – 33g O.p. W uzasadnieniu postanowienia w całości powielił argumenty zawarte w postanowieniu z dnia [...] listopada 2009 r.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze skarżąca zarzuciła naruszenie art. 224 a § 1 pkt 1 w zw. z art. 33 d i art. 121 § 1 O.p.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej powielił argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 26 maja 2010 r. sygn. akt I SA/Go 414/10 uchylił zaskarżone postanowienia oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] września 2008 r.
Uzasadniając wyrok Sąd wskazał, że z art. 33 d – 33 g O.p. nie wynika, aby organ podatkowy miał obowiązek, bądź w ogóle mógł badać, rozpatrując wniosek o przyjęcie zabezpieczenia, czy występuje obawa przedawnienia się zobowiązań. Zdaniem Sądu, z obowiązku odpowiedniego stosowania art. 33 d – 33 g O.p. wynika, że przyjęcie zabezpieczenia wykonania decyzji w trybie art. 224a uzależnione jest od formy i wysokości zaoferowanego przez stronę zabezpieczenia. Jeżeli złożone jest ono w jednej z sześciu form dopuszczonych w art. 33d, to organ podatkowy winien je przyjąć. Jeżeli zaś złożone zabezpieczenie nie spełnia wymogów z art. 33d i ewentualnie art. 33e, podatnik winien liczyć się z odmową jego przyjęcia.
Sąd uznał, że doszło do naruszenia art. 121 § 1 O.p. Tak bowiem należało ocenić wnioski Dyrektora Izby Skarbowej, że skarżąca posiada wolne środki finansowe na dobrowolną zapłatę zaległości podatkowych, ale wybrała nie zapłatę podatku lecz wniesienie depozytu. Takie działanie skarżącej organ ocenił negatywnie, zarzucając wprost, iż celowo wybrała taki sposób postępowania, by doprowadzić do przedawnienia zobowiązania podatkowego i w efekcie nie uiścić tego zobowiązania w żadnej wysokości. W ocenie tej organ całkowicie pominął, że skarżąca skorzystała jedynie z przyznanych jej przez ustawodawcę uprawnień i dokonała wyboru, który był w jej ocenie dla niej korzystny.
Sąd wskazał ponadto, że organ podatkowy podkreślał, że dobrowolna zapłata podatku oznaczałaby uniknięcie ewentualnych kosztów przymusowej egzekucji, jednocześnie zapominając przy tych rozważaniach dodać, iż złożone zabezpieczenie zostało w całości zajęte na poczet zaległości w zobowiązaniu podatkowym, a tym samym skarżąca kosztami przymusowej egzekucji została już obciążona i to nie w sytuacji kiedy uchylała się od wykonania ciążących na niej zobowiązań podatkowych lecz w sytuacji, gdy zabezpieczyła ich wykonania składając depozyt gotówkowy. Sąd uznał, że nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) jest sytuacja, w której organy administracji publicznej tak kierują postępowaniem, które w swoim założeniu ma stworzyć stronie (po spełnieniu jedynego warunku w postaci zaoferowania właściwego zabezpieczenia) określone gwarancje tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania decyzji do czasu zakończenia sporu z organami podatkowymi, że przez odmowę przyjęcia zabezpieczenia, niezgodnie z prawem, bo w trakcie niezakończonego postępowania w tym przedmiocie, zadysponują środkami wpłaconymi jako depozyt gotówkowy (tylko na użytek postępowania o wstrzymanie wykonania), stwarzając sobie w ten sposób warunki umożliwiające przeprowadzenie egzekucji należności objętych decyzją, której dotyczył wniosek o wstrzymanie wykonania. W ten sposób został stworzony całkowicie pozbawiony podstaw proceder, polegający na tym, że zaoferowane przez skarżącą zabezpieczenie w formie depozytu gotówkowego, które było elementem koniecznym do przyznania jej tymczasowej ochrony prawnej w postaci wstrzymania wykonania decyzji, dla organu, przez umiejętne manipulowanie postępowaniem w sprawie wstrzymania wykonania decyzji, stało się okazją umożliwiającą wykonanie przedmiotowej decyzji w drodze przymusowej egzekucji. Takie postępowanie Sąd ocenił jako naruszające art. 224a § 1 pkt 1 w zw. z art. 33d, jak również art. 121 § 1 O.p. i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
W wyniku wniesienia przez skarżącą skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt II FSK 1976/10 uchylił w całości zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim.
NSA uznał, że wykładnia przepisów dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest nieprawidłowa.
W pierwszej kolejności NSA podkreślił, że art. 33g O.p. używa określenia "w sprawie". Oznacza to, że organ o przyjęciu zabezpieczenia i o odmowie jego przyjęcia orzeka w formie postanowienia. Nie oznacza to natomiast, że przyjęcie oferowanego zabezpieczenia, spośród wskazanych w art. 33d O.p. jest obowiązkiem organu podatkowego. W takim razie stanowiłoby to czynność materialno-techniczną, a racjonalny ustawodawca w art. 33g O.p. nakazałby wydawanie postanowień o "odmowie przyjęcia zabezpieczenia", a nie "w sprawie jego przyjęcia". Ponadto NSA wskazał, że zupełnie inna jest rola i funkcja postępowania jurysdykcyjnego zmierzającego do określenia obowiązków podatnika w porównaniu do postępowania egzekucyjnego i postępowania zabezpieczającego. W przypadku postępowania egzekucyjnego chodzi o wyegzekwowanie obowiązków, wynikających z decyzji podlegających wykonaniu. W tym postępowaniu egzekucyjnym, przy pewnej ochronie praw zobowiązanego, dominuje jednak interes wierzyciela. Podobna sytuacja zachodzi w ramach postępowania zabezpieczającego. Instytucja przyjęcia na wniosek strony zabezpieczenia, jak sama nazwa wskazuje, miała na celu zabezpieczenie wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji organu podatkowego. NSA podkreślił, że ratio legis tego unormowania jest zagwarantowanie wierzycielowi - Skarbowi Państwa, iż obowiązek określony w decyzji zostanie przez podatnika zrealizowany. Ustawodawca preferuje w tych rozwiązaniach interes Skarbu Państwa. Jedyną korzyścią dla podatnika jest to, że zgodnie z art. 224a O.p. organ podatkowy, po przyjęciu zabezpieczenia, mógł wstrzymać wykonanie decyzji do wysokości zabezpieczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że biorąc pod uwagę cel oraz funkcje instytucji przyjęcia dobrowolnego zabezpieczenia, nie można przepisu art. 33g O.p. interpretować tak, że organ podatkowy, zobowiązany do ochrony interesów wierzyciela - Skarbu Państwa, związany jest wnioskiem podatnika. Zatem w przypadku zaoferowania zabezpieczenia w jednej z form wskazanych w art. 33d O.p., organ nie ma obowiązku wydawania postanowienia o przyjęciu zabezpieczenia. NSA podkreślił, że w każdej sytuacji organ podatkowy zobowiązany jest do oceny, czy przyjęcie zabezpieczenia w danej sytuacji faktycznej i prawnej leży w interesie Skarbu Państwa. Wierzyciel nie może być zmuszany do przyjmowania zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji w sytuacji, gdy uważa, że czynność ta nie leży w jego interesie. Zabezpieczenie wykonania decyzji ma zagwarantować ochronę praw wierzyciela. Interpretacja zaś spornych przepisów, zaprezentowana przez Sąd pierwszej instancji mogłaby doprowadzić, że faktycznie do wykonania decyzji może nie dojść.
Końcowo NSA stwierdził, że w niniejszej sprawie organ podatkowy uznał, że przyjęcie zabezpieczenia skutkować by mogło upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego i to dało podstawę do odmowy przyjęcie zabezpieczenia w imię ochrony interesów Skarbu Państwa.
Z tych też powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp., wskazując, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji zobowiązany będzie do uwzględnienia przedstawionej przez NSA wykładni przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew jej wywodom zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustrojów sądów powszechnych (Dz. U nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość miedzy organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i miedzy tymi organami a organami administracji rządowej ( § 1).
Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 ). Oznacza to, że w badaniu w postępowaniu sądowo-administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Dodać również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwaną dalej P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd z urzędu bada, czy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności.
Podkreślić również należy, że podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest, eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.
Z kolei zgodnie z regulacją art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Powyższy przepis wyznacza kierunek postępowania Sądu pierwszej instancji, który nie posiada już, na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu Sądu wyższej instancji wykładni prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny (por: H. Knysiak-Molczyk (w:) H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005). W niniejszej sprawie żadna z powyższych okoliczności nie wystąpiła, zatem Sąd rozpoznający przedmiotową sprawie związany jest wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt II FSK 1976/10.
Odnosząc powyższe uwagi do przekazanej przez NSA do ponownego rozpoznania sprawy stwierdzić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny dokonał wykładni przepisów prawa, którą Sąd orzekający jest związany.
Podkreślić należy, że spór jaki zaistniał między stronami dotyczy, czy organ podatkowy rozstrzygając wniosek o przyjęcie zabezpieczenia ma ograniczone możliwości odmownego jego załatwienia, bowiem w przypadku złożenia przez podatnika zabezpieczenia w jednej z form przewidzianych w art. 33d O.p., organ podatkowy jest zobowiązany do przyjęcia zabezpieczenia i wydania w tym przedmiocie stosownego postanowienia.
NSA w wyroku z 4 kwietnia 2012 r. wskazał, że art. 33g O.p. używa określenia "w sprawie". Oznacza to, że organ o przyjęciu zabezpieczenia i o odmowie jego przyjęcia orzeka w formie postanowienia. Nie oznacza to natomiast, że przyjęcie oferowanego zabezpieczenia, spośród wskazanych w art. 33d O.p. jest obowiązkiem organu podatkowego. W takim razie stanowiłoby to czynność materialno-techniczną, a racjonalny ustawodawca w art. 33g O.p. nakazałby wydawanie postanowień o "odmowie przyjęcia zabezpieczenia", a nie "w sprawie jego przyjęcia". Ponadto NSA zwrócił uwagę, "że zupełnie inna jest rola i funkcja postępowania jurysdykcyjnego zmierzającego do określenia obowiązków podatnika w porównaniu do postępowania egzekucyjnego i postępowania zabezpieczającego. W przypadku postępowania egzekucyjnego chodzi o wyegzekwowanie obowiązków, wynikających z decyzji podlegających wykonaniu. W tym postępowaniu egzekucyjnym, przy pewnej ochronie praw zobowiązanego, dominuje jednak interes wierzyciela. Podobna sytuacja zachodzi w ramach postępowania zabezpieczającego. Instytucja przyjęcia na wniosek strony zabezpieczenia, jak sama nazwa wskazuje, miała na celu zabezpieczenie wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji organu podatkowego. Zatem ratio legis tego unormowania jest zagwarantowanie wierzycielowi - Skarbowi Państwa, że obowiązek określony w decyzji zostanie przez podatnika zrealizowany. Ustawodawca więc preferuje w tych rozwiązaniach interes Skarbu Państwa. Jedyną korzyścią dla podatnika jest to, że zgodnie z art. 224a O.p. organ podatkowy, po przyjęciu zabezpieczenia, mógł wstrzymać wykonanie decyzji do wysokości zabezpieczenia. Dalej NSA stwierdził, że biorąc pod uwagę cel oraz funkcje instytucji przyjęcia dobrowolnego zabezpieczenia, nie można przepisu art. 33g O.p. interpretować tak, że organ podatkowy, zobowiązany do ochrony interesów wierzyciela - Skarbu Państwa, związany jest wnioskiem podatnika". NSA podkreślił, że "w przypadku zaoferowania zabezpieczenia w jednej z form wskazanych w art. 33d O.p., organ nie ma obowiązku wydawania postanowienia o przyjęciu zabezpieczenia. W każdej sytuacji bowiem organ podatkowy zobowiązany jest do oceny, czy przyjęcie zabezpieczenia w danej sytuacji faktycznej i prawnej leży w interesie Skarbu Państwa. Wierzyciel nie może być przecież zmuszany do przyjmowania zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji w sytuacji, gdy uważa, że czynność ta nie leży w jego interesie. Jak wskazano wyżej zabezpieczenie wykonania decyzji ma zagwarantować ochronę praw wierzyciela".
W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd organ podatkowy uznał, że przyjęcie zabezpieczenia skutkować by mogło upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego i to dało podstawę do odmowy przyjęcie zabezpieczenia w imię ochrony interesów Skarbu Państwa. Takie stanowisko organu podatkowego uznać należy, w świetle przedstawionej powyżej argumentacji za prawidłowe i należycie uzasadnione.
Organ podatkowy, uwzględniając stan faktyczny sprawy w szczególności zbliżający się termin przedawnienia zobowiązania miał więc prawo odmówić przyjęcia zaoferowanego zabezpieczenia, co w konsekwencji spowodowało odmowę wstrzymania wykonania decyzji.
Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
/-/ M. Trzecki /-/ J. Niedzielski /-/ G. Staniszewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło