I SA/Go 343/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Asesor WSA Barbara Rennert (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Anna Głowacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2008 r. sprawy ze skargi M.M na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 100 ( sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Go 343/08 U Z A S A D N I E N I E W dniu 12 lutego 2008 r. M.M. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] określającej kwotę długu celnego, kwotę podatku akcyzowego, kwotę podatku od towarów i usług oraz kwotę odsetek od kwoty długu celnego. Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego określił M.M. kwotę wynikającą z długu celnego, kwotę podatku akcyzowego, kwotę podatku od towarów i usług oraz kwotę odsetek od kwoty długu celnego. Mimo dwukrotnego awizowania przesyłki na adres skarżącego (w dniach 27 sierpnia i 3 września 2007 r.), decyzja nie została przez adresata odebrana i w dniu 11 września została zwrócona do Urzędu Celnego . W dniu [...] października 2007 r. skarżący wniósł o doręczenie mu decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. w celu wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż z otrzymanego upomnienia nr [...] wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej wynika, że w dniu [...] sierpnia 2007 r. Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję nr [...], a skarżący nie złożył od niej odwołania ponieważ nie otrzymał jej odpisu. Nadmienił także, iż od sierpnia do połowy października 2007 r. przebywał za granicą. W/w upomnienie doręczono skarżącemu 19 października 2008 r. Pismem z dnia [...] listopada 2007 r. organ I instancji poinformował skarżącego, iż decyzja z dnia [...] sierpnia 2007 r. została mu doręczona w trybie zastępczym na podstawie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej i jednocześnie przesłał mu kserokopię tej decyzji. W dniu [...] listopada 2007 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] sierpnia 2007 r., składając wraz z tym wnioskiem odwołanie. Dyrektor Izby Celnej w dniu [...] stycznia 2008 r. wydał dwa postanowienia o tym samym numerze - [...]. Pierwszym z nich odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi, a nadto wniósł o przywrócenie terminu po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Następnie, wskutek złożonego przez skarżącego odwołania, postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał to postanowienie w mocy (postanowienie to zostało zaskarżone do tut. Sądu i skargę rozpoznano w dniu 23 września 2008 r. - sygn. akt I SA/Go 378/08). Drugim postanowieniem stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...]. Jako podstawę prawną drugiego postanowienia wskazał art. 216 § 1, art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 73 pkt 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne. W uzasadnieniu tegoż postanowienia podniósł, iż odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia stronie decyzji, a decyzja Naczelnika Urzędu Celnego została doręczona skarżącemu w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej w dniu 10 września 2007 r., natomiast odwołanie zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu 21 listopada 2007 r., a więc z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. Powyższe postanowienie w dniu [...] stycznia 2008 r. doręczono skarżącemu, który w dniu 12 lutego 2008 r. złożył na nie skargę, wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie od strony przeciwnej na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: przepisu art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej przez jego błędną interpretację, iż na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony oraz przepisu art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że strona uchybiła określonemu w tym przepisie 7 - dniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając skargę M.M. wskazał, iż od [...] sierpnia do [...] września 2007 r. przebywał za granicą lecz nie miał obowiązku ustanawiania pełnomocnika do doręczeń, ponieważ jego pobyt poza krajem był krótszy niż 2 miesiące. Po otrzymaniu upomnienia z dnia [...]października 2007 r. zorientował się, iż wydana została decyzja, której nie otrzymał i niezwłocznie wniósł o jej doręczenie. Po jej otrzymaniu wniósł odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Wcześniej skarżący otrzymał postanowienie z dnia [...] sierpnia 2007 r., w którym wyznaczono nowy termin zakończenia sprawy do dnia 28 września 2007 r. Skarżący wyjechał wówczas za granicę nie ustanawiając pełnomocnika do doręczeń, ponieważ planował powrót najpóźniej [...] września 2007 r. Tymczasem Naczelnik wydał decyzję w terminie o ponad miesiąc krótszym niż ten jaki był mu wyznaczony i wysłał ją na adres skarżącego. Pomimo to Dyrektor Izby Celnej odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia odwołania, stwierdzając zarazem uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W dalszej części uzasadnienia skarżący polemizuje z decyzją odmawiającą przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wskazując, iż winien jedynie uprawdopodobnić a nie udowodnić brak swojej winy w spóźnionym złożeniu odwołania. Wskazał także, iż nie było podstaw do przyjęcia, że decyzja zostanie wydana jeszcze w sierpniu. Nadto podniósł, iż zachował 7 - dniowy termin do wniesienia odwołania i należy go liczyć od momentu kiedy dowiedział się o wydaniu decyzji. Nie mógł przecież wiedzieć, że decyzja została wydana już [...] sierpnia 2007r., skoro wcześniej żadna przesyłka do niego nie dotarła. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i przytoczył argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Sąd zważył: Skarga okazała się zasadna, choć nie z przyczyn w niej wskazanych. Na wstępie niniejszych rozważań należy wskazać, iż myśl przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), z uwzględnieniem zmian wynikających z prawa celnego. Zgodnie z treścią art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Przepis ten rozpoczyna stadium wstępne postępowania odwoławczego, które toczy się już przed organem odwoławczym po przekazaniu mu odwołania wraz z aktami sprawy przez organ I instancji. W stadium wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie czy złożone przez stronę odwołanie jest dopuszczalne, czy zostało wniesione w terminie oraz czy spełnia wymagania określone w art. 222 Ordynacji podatkowej. Jeżeli w trakcie takiego badania wstępnego organ odwoławczy stwierdzi, iż odwołanie zostało wniesione po upływie terminu do jego złożenia, wówczas wydaje postanowienie, w trybie cyt. wyżej art. 228 § 1 pkt 2, stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Wydanie takiego postanowienia nie zamyka stronie drogi do złożenia podania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, które to podanie zostanie rozpatrzone w oparciu o przepisy art. 162 i 163 Ordynacji podatkowej. Zatem przepis art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie tylko wówczas, gdy strona nie składa wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a organ odwoławczy w trakcie badania złożonego odwołania stwierdzi, iż wniesione ono zostało z uchybieniem terminu przewidzianego dla tej czynności. Odmiennie przedstawia się sytuacja, gdy strona wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wnosząc jednocześnie to odwołanie, a organ odwoławczy rozpoznając ten wniosek w wydanym postanowieniu przyjmuje, iż nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Wówczas wyłączona zostaje możliwość wydania odrębnego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Kwestia ta we wskazany wyżej sposób została rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 czerwca 2007 r. wydanym w sprawie I GSK 1221/06 (publ. Lex) i Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela zaprezentowane w nim stanowisko. W niniejszej sprawie M.M. w dniu [...] listopada 2007 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, dopełniając jednocześnie - zgodnie z przepisem art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej - czynności, dla której był określony termin czyli załączając do wniosku odwołanie. Postanowieniami z dnia [...] stycznia 2007 r. Dyrektor Izby Celnej odmówił przywrócenia terminu, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania oraz stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Wydanie zaskarżonego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania było zbędne, ponieważ już samo postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z powodu przyczyn wskazanych w jego uzasadnieniu stwierdzało, że został przez skarżącego uchybiony termin do wniesienia odwołania. Nie zachodziła zatem konieczność powtórnego stwierdzenia tej okoliczności w osobnym postanowieniu wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zważywszy powyższe, Sąd uznając, iż w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia powołanego wyżej przepisu, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. ( - ) Barbara Rennert ( - ) Dariusz Skupień ( - ) Stefan Kowalczyk