I SA/Go 343/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2020 r. wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T.G. na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. T.G. wniósł skargę na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] listopada 2019 r.nr [...] określającą skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. w kwocie 2.495.261,00 zł. W skardze tej, na podstawie na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a." skarżący wniósł o wstrzymanie przez organ w całości wykonania zaskarżonej decyzji, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżanej decyzji w całości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim. W motywach uzasadnienia tego wniosku skarżący podniósł, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczył, że dla niego zapłata daniny w wysokości 2.435.714,00 zł będzie w zasadzie niemożliwa. Zaś w razie wykonania decyzji znajdzie się w krytycznie trudnej sytuacji finansowej, która może zagrozić podstawie egzystencji jego i jego rodziny. Skarżący zaznaczył, że od 2013 r. pozostaje w związku małżeńskim z J.G. Posiadają dwoje dzieci - syna J. urodzonego w 2014 r. oraz syna W. urodzonego w 2016 r. Wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, przy czym od początku istnienia małżeństwa obowiązuje rozdzielność majątkowa małżonków. Skarżący aktualnie jedynym żywicielem rodziny. W 2019 r. uzyskał dochód (po opodatkowaniu i odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne w wysokości ok 56 050 zł, na co składa się ok. 22 500 zł z tytułu zatrudnienia w P. na stanowisku diagnosty samochodowego (wynagrodzenie 2500 zł brutto) oraz 33 550 zł tytułem udziału w spółce P. Spółka Jawna (udział 25%). J.G. zatrudniona jest na umowie o pracę jako specjalista ds. technicznych w Przedsiębiorstwie "P." sp. z o.o., z wynagrodzeniem 2700 zł brutto. Obecnie jednak nie pracuje, ponieważ jest na urlopie wychowawczym. W 2019r. osiągnęła dochód 20 zł. Rodzina otrzymuje natomiast świadczenie wychowawcze na dwoje dzieci (500+) w wysokości 1000 zł miesięcznie. Oznacza to, że dochód na członka rodziny wynosi około 1168 zł miesięcznie, jest więc niewiele wyższy od minimum socjalnego w IV kwartale 2019 r. ogłaszane przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, które wynosiło 972,55 zł. Przy uwzględnieniu świadczenia 500+ dochód ten wynosi około 1420 zł miesięcznie na członka rodziny. Skarżący zaznaczył, że koszty utrzymania jego rodziny wynoszą miesięcznie około: 4000 zł, na co składają się m.in.: koszty ponoszone na dom i opłaty za media w wysokości około 1800 zł miesięcznie (w tym opłaty za wodę - 250 zł, gaz - 560 zł, prąd - 650 zł, internet – 50 zł, telewizję - 100 zł, odpady - 180 zł); opłaty za przedszkole - 200 zł; ubezpieczenia majątku (1170 zł) oraz podatek od nieruchomości (866 zł); łącznie około 2030 zł rocznie; wyżywienie, zakup ubrań i środków czystości dla rodziny i inne - 1800-2000zł miesięcznie. Wskazał również, że majątek jego i jego małżonki obejmuje: oszczędności w wysokości łącznej 14 600 zł (z czego ok. 1 115 zł na kontach skarżącego, a około 13 500 zł na kontach jego żony), nieruchomości gruntowej o pow. 0.1353 hektara zabudowanej domem jednorodzinnym oraz budynkiem gospodarczym zlokalizowanym w [...], o wartości: rynkowej ok. 500 000 zł; (wartość odtworzeniowa obu budynków to 720 000 zł i na taką sumę ubezpieczeniową są one ubezpieczone) - małżonkowie posiadają po 50% nieruchomości; samochodu [...] rocznik 2007 r. o wartości 5000 zł; Udziałów w spółce P. Spółka Jawna KRS: [...] o wartości księgowej 662 684,85 zł (jest to 25% z wartości księgowej (kapitału własnego) spółki wynikającej z bilansu sporządzonego na [...] grudnia 2019 r.) Skarżący zaznaczył przy tym, że on i jego małżonka nie posiadają innych oszczędności, rzeczy ruchomych, nieruchomości, ani żadnych innych składników majątkowych. Stwierdził, że jego majątek wskazuje, iż nie jest on w stanie zapłacić podatku objętego zaskarżoną decyzją w wysokości około 2,5 miliona złotych ani z oszczędności zgromadzonych wraz z małżonką, ani z bieżących dochodów z pracy oraz udziałów w spółce. Podkreślił, że już niewielkie potrącenie dochodów spowoduje znaczny spadek stopy życiowej członków jego rodziny. Oznacza to, że egzekucja zostanie skierowana na samochód oraz dom skarżącego, w którym ten zamieszkuje razem ze swoją rodziną. Niewątpliwie jego sprzedaż spowoduje u skarżącego znaczną szkodę, a także spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Wynika to faktu, że rynek handlu nieruchomościami w [...] jest bardzo mały, a więc trudno będzie sprzedać tę nieruchomość skutecznie za cenę rynkową (aktualnie w całym mieście na portalu [...] oferowane są jedynie 4 domy). Oznacza to, że ewentualny zwrot przez organy podatkowe wyegzekwowanej kwoty z duża dozą prawdopodobieństwa nie będzie ekwiwalentny z wartością rynkową nieruchomości. Po drugie sprzedaż domu spowoduje, że skarżący straci wraz z rodziną miejsce zamieszkania. Po trzecie zaś wartość rynkowa domu jest niższa, niż cena odtworzeniowa domu, a więc niższa niż wysokość środków jakie zostały przeznaczone na jego projekt, wybudowanie i wykończenie. W ocenie skarżącego należy prognozować, że egzekucja z ruchomości i nieruchomości nie wystarczy do uregulowania należności, której dotyczy podatek, a w takim wypadku istnieje ryzyko skierowania egzekucji na jego udziały w spółce jawnej. To zaś, przy zastosowaniu art. 62 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 505 z późn. zm.) może doprowadzić do wypowiedzenia umowy spółki, a w konsekwencji nawet jej likwidacji, a więc nieodwracalnej utraty przez skarżącego stałego źródła większości swoich dochodów w postaci udziału w zysku tej spółki. Bez względu na to, czy spółka przetrwa, a zostanie z niej wyłączony jedynie skarżący, czy też zostanie ona zlikwidowana, to w przypadku korzystnego wyroku Sądu przywrócenie obecnej sytuacji będzie najprawdopodobniej w ogóle niemożliwe. Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 P.p.s.a.). Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (art. 61 § 6 pkt 1 P.p.s.a.) albo uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (art. 61 § 6 pkt 2 P.p.s.a.). Wskazać należy, że rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd związany jest zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Są nimi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody - nie każdej, a jedynie znacznej - oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych od odwrócenia skutków. Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienie WSA w Łodzi z dnia 17 kwietnia 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 253/15 oraz powołane tam orzecznictwo i literatura; wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku Sąd nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego (por. postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14). W rozpoznawanej sprawie skarżący domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji podniósł, że wykonanie tej decyzji może doprowadzić do wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków bowiem zapłata daniny w wysokości 2.435.714 zł będzie dla niego w zasadzie niemożliwa. Zaś w razie wykonania decyzji znajdzie się w krytycznie trudnej sytuacji finansowej, która może zagrozić podstawie egzystencji jego i jego rodziny. Na potwierdzenie tej tezy skarżący zobrazował sytuację finansową swojej rodziny. Wyjaśnił, że z uwagi na to, że jego małżonka przebywa obecnie na urlopie wychowawczym i nie osiąga dochodu z tytułu umowy o pracę, jest on jedynym żywicielem rodziny. Wskazał, w 2019 r. uzyskał dochód (po opodatkowaniu i odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne) w wysokości ok 56 050 zł. Nadto rodzina otrzymuje świadczenie 500+ na dwoje dzieci. Skarżący zaznaczył, że majątek jego i jego małżonki, prócz nieruchomości, w której mieszkają, samochodu i udziałów skarżącego w spółce, obejmuje: oszczędności w wysokości łącznej 14 600 zł (z czego ok. 1 115 zł na kontach skarżącego, a około 13 500 zł na kontach jego żony). Potwierdzać mają to m.in. wyciągi z kont bankowych, tj. [...] za okres od czerwca do lipca 2020 r. Z analizy tych dokumentów wnika, że w ww. okresie na konta skarżącego i jego małżonki wpłynęły środki z niewiadomego źródła (wpłata gotówki wpłatomatem lin wplata gotówkowa) 18 lipca 2020 r. - 2000 zł i 29 lipca 2020 r. - 1000 zł na konto J.G., 15 lipca 2020 r. -1200 zł i 10 sierpnia 2020 r. - 5000 zł na konto J.G., w dniu 25 lipca 2020 r. - 2000 zł na konto skarżącego w [...]. Małżonka skarżącego w tym czasie przebywała na urlopie wychowawczym (co wynika z załączonych przez wnioskodawcę dowodów) i nie uzyskiwała w tym czasie dochodów. Nie mogły to być środki z tzw. świadczenia "500+", gdyż te wpływały bezpośrednio na rachunek bankowy, tak jak i środki z tytułu wynagrodzenia T.G. Środki te nie pochodziły również z konta oszczędnościowego J.G. - co wynika również z analizy załączonych wyciągów bankowych ani z kont skarżącego. Nadto, na co zwrócił uwagę także Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego skarżący w 2019 r. uzyskał z tytułu umowy o pracę przychód w wysokości 29.999 zł brutto (rocznie), co po potrąceniach dało kwotę ok. 1.800 zł miesięcznie (netto). Z kolei z działalności gospodarczej (PIT/ B i PIT 36L) uzyskał przychód w kwocie brutto ok. 50.153 zł, który po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne (ok. 8.737 zł), podatku i ubezpieczenia zdrowotnego stanowiły kwotę ok. 33.550 zł, tj. ok. 2.800 zł miesięcznie. Jak wynika z zeznania PIT -36L na przestrzeni 2019 r. strona dokonywała jednocześnie wpłat zaliczek na podatek dochodowy w kwocie: 4.014 zł miesięcznie - łącznie 48.165 zł, co nie znajduje pokryci w posiadanych dochodach. W ocenie sądu powyższe okoliczności poddają w wątpliwość twierdzenia skarżącego o jego aktualnej sytuacji finansowej a tym samym uniemożliwia ocenę rzeczywistego wpływu ewentualnego wykonania skarżonej decyzji na majątek skarżącego i jego rodziny. Już tylko z tego względu stwierdzić przyjąć, że skarżący nie wykazał aby w sprawie zachodziła realna możliwość zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Niewątpliwie zaskarżona decyzja określa bardzo wysoką kwotę zobowiązania podatkowego. Jednakże, nie uzasadnia to samo z siebie wstrzymania jej wykonania bowiem każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11). Skarżący domagając się zastosowania ochrony tymczasowej wskazuje, że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji egzekucja zostanie skierowania na dom skarżącego, w którym ten zamieszkuje razem ze swoją rodziną. Zaś jego sprzedaż spowoduje trudne do odwrócenia skutki, bowiem trudno będzie sprzedać tę nieruchomość skutecznie za cenę rynkową a ewentualny zwrot przez organy podatkowe wyegzekwowanej kwoty z duża dozą prawdopodobieństwa nie będzie ekwiwalentny z wartością rynkową nieruchomości. Wobec powyższego wyjaśnić należy, że bez wątpienia sprzedaż nieruchomości w drodze licytacji może spowodować trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Niemniej jednak na tym etapie postępowania - wbrew temu co podnosi skarżący - nie jest pewne, czy dojdzie egzekucji z nieruchomości skarżącego. Natomiast sama tylko możliwość dokonania w przyszłości egzekucji z nieruchomości nie uzasadnia jeszcze udzielenia ochrony tymczasowej. Podobnie rzecz się ma w przypadku ryzyka skierowania egzekucji na udziały skarżącego w spółce jawnej. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.