I SA/Go 349/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r. wraz z odsetkami oraz kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. P.W. złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie z 14 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Go 349/17. Do środka odwoławczego załączył formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniósł, że nie posiada dochodów oraz majątku, który mógłby spieniężyć i przeznaczyć na uregulowanie wpisu. Punkty od 6 do 11 formularza PPF (oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach) zostały wypełnione poprzez wpisanie słów "nie dotyczy" lub "brak". Ponieważ treść ww. oświadczeń nie była wystarczająca do ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego, wezwano jego pełnomocnika do przedłożenia dodatkowych dokumentów i informacji: - dokumentów potwierdzających źródło i wysokość dochodów żony skarżącego, - wyciągi ze wszystkich rachunków bankowych skarżącego oraz jego żony obejmujące okres ostatnich 3 miesięcy, - odpis rocznego zeznania podatkowego skarżącego oraz jego żony za rok 2016 oraz 2017 jeżeli zostało sporządzone, - wyliczenia przedstawiającego miesięczne wydatki skarżącego na podstawowe potrzeby oraz wskazanie źródeł ich finansowania. W odpowiedzi pełnomocnik skarżącego poinformował, że żona skarżącego utrzymuje się z zasiłku w wysokości 593,13 €. Z kolei skarżący na podstawowe potrzeby wydaje łącznie od 600 do 800 € miesięcznie. Wydatki te pokrywa z wynagrodzeń uzyskanych z prac sezonowych i dorywczych oraz zasiłku żony. Skarżący nie posiada kont bankowych oraz nie składał zeznań podatkowych. Do pisma, pełnomocnik dołączył wyciąg z belgijskiego konta M.M. (sporządzony w języku niderlandzkim, bez oznaczenia okresu jakiego dotyczy) oraz wyciąg z konta w Banku [...] sporządzonego za okres od [...] stycznia do [...] lutego 2018 r. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje, jeżeli osoba występująca z wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że to po stronie osoby ubiegającej się o zwolnienie od ponoszenia kosztów postępowania leży obowiązek udowodnienia, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy. Sąd czy referendarz sądowy rozpoznający wniosek w tym przedmiocie, nie może w sposób nieograniczony próbować ustalić rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. W niniejszej sprawie to skarżący powinien starać się wykazać, że jego sytuacja majątkowa jest rzeczywiście trudna, uniemożliwiająca poniesienie pełnych kosztów postępowania. Obowiązek ten powinien być dla skarżącego zrozumiały tym bardziej, że korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika. Tymczasem działania strony i jej pełnomocnika ograniczają się jedynie do minimum czynności, dzięki którym można uznać, że odpowiadają na kierowane do nich wezwania. Nadesłany 29 stycznia 2018 r. formularz PPF w żaden sposób nie obrazuje sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego. O ile zrozumiałym jest wpisanie słów "brak" w rubrykach dotyczących posiadanego majątku, to takie samo wypełnienie rubryki 11 – "Zobowiązania i stałe wydatki (np. [...] koszty ponoszone na mieszkanie, opłaty za media, koszty leczenia, rehabilitacji [...]" świadczy o niechęci do przedstawienia swoich rzeczywistych możliwości płatniczych. Ponadto, treść formularza stoi w sprzeczności z późniejszym oświadczeniem pełnomocnika skarżącego. Zgodnie z formularzem PPF skarżący, ani żadna z osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, nie osiąga dochodów. Natomiast z pisma pełnomocnika skarżącego z [...] lutego 2018 r. wynika, że skarżący otrzymuje niesprecyzowane wynagrodzenie z prac sezonowych i dorywczych. Z kolei jego również niesprecyzowane wydatki (w kwocie 600-800 €) pokrywane są także z zasiłku otrzymywanego przez żonę. Zauważyć również należy, że pełnomocnik skarżącego nie nadesłał wszystkich dokumentów, o które został wezwany zarządzeniem z 1 lutego 2018 r. Nie przedstawił ani wyciągów z kont bankowych żony skarżącego za okres 3 miesięcy (wyciąg z Banku [...] dotyczy tylko ostatniego miesiąca, wyciąg z konta belgijskiego nie ma sprecyzowanego zakresu dat), ani odpisu jej zeznania podatkowego. Wysokość jej dochodów potwierdza jedynie kopia niepełnego wyciągu z konta. W treści prawomocnego postanowienia tutejszego Sądu z 12 października 2017r. sygn. akt I SA/Go 349/17 (otrzymanego przez pełnomocnika skarżącego 16 października 2017r.) zawarto uwagę, że sytuacja finansowa osoby fizycznej pozostającej w związku małżeńskim nie może być oceniana w oderwaniu od możliwości płatniczych małżonka, a fakt istnienia pomiędzy małżonkami rozdzielności majątkowej małżeńskiej, a nawet nie prowadzenie przez małżonków wspólnego gospodarstwa domowego i pozostawania w separacji faktycznej nie stanowi okoliczności, w której to małżonka nie może pomóc w uiszczeniu kosztów postępowania. Pomimo tej wiedzy i precyzyjnego wezwania, skarżący nadal w sposób niezwykle oszczędny i niepełny informuje o sytuacji finansowej żony. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że informacje uzyskane od strony skarżącej są niewystarczające do oceny czy spełnia ona przesłanki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Tym samym skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na tę ocenę wpłynęła również okoliczność, że nie jest to pierwsze postępowanie skarżącego w tym przedmiocie, a nadto korzysta on z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, zatem nie mógł mieć trudności ze zrozumieniem treści formularza PPF, wezwania z 2 lutego 2018 r. czy postanowienia Sądu z 12 października 2017 r. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.