I SA/Go 358/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk- Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Anna Głowacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Z.Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oddala skargę. I SA/Go 358/09 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] września 2008 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego Z.Z. – członka zarządu J Sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki, jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych. Rozstrzygnięcia organów podatkowych zapadły na podstawie następującego stanu faktycznego. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z [...] czerwca 2008r., wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności podatkowej Z.Z. - członka zarządu ,.J" Sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-4 za miesiące 2/2003, 4/2003, 8-12/2003, 9/2004, 1-3/2005, 5-8/2005 wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. Pismem z [...] czerwca 2008 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o umorzenie wszczętego postępowania. Organ I instancji pismem z [...] lipca 2008r. wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dowodów na okoliczność istnienia przesłanek egzoneracyjnych. Odpowiadając na wezwanie - pismem z dnia [...] lipca 2008 r. skarżący przedstawił obszerne wyjaśnienia we wskazanym przez organ I instancji zakresie. Postanowieniem z [...] sierpnia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wyznaczył skarżącemu siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Decyzją z [...] września 2008 r. organ I instancji orzekł o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako członka zarządu J sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-4 za miesiące 2/2003, 4/2003, 8-12/2003, 9/2004, 1-3/2005, 5-8/2005 w łącznej kwocie należności głównej 3.481,50 zł wraz z odsetkami na dzień wydania decyzji w wysokości 1.929,00 zł i kosztami egzekucyjnymi w wysokości 0,89 zł. Skarżący nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu I instancji i wniósł od nie go odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ odwoławczy decyzją z [...] maja 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając jego stanowisko w sprawie. Rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, wstrzymanie jej wykonania, zwolnienie z kosztów postępowania oraz wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieni skargi skarżący podkreślił, że będąc Prezesem Spółki J w 2005r. poważnie się rozchorowałem, co skutkowało długotrwałym zwolnieniem lekarskim i późniejszą rentą. Zdiagnozowano u niego naczynio-pochodne uszkodzenie mózgu, co praktycznie wykluczyło możliwość sprawnego działania w sferze zarządzania podmiotami gospodarczymi. Postawą skierowania skarżącego na rentę była opinia psychiatry, psychologa i wyniki rezonansu magnetycznego mózgu. Skarżący podkreślił, że kopia diagnozy lekarskiej znajduje się w aktach sprawy. Powyższe schorzenie uniemożliwiło skarżącemu prawidłową ocenę sytuacji w podmiocie, którym zarządzał. Skarżący wskazał, że wielokrotnie występował do Zarządu Spółki MH S.A. ( jedynego udziałowca Spółki J) o podwyższenie kapitału spółki i aktywny udział w naprawie jej sytuacji finansowej. Niestety bez efektu. Zarząd MH sprzedał bez wiedzy skarżącego udziały spółki J S.J.. O fakcie sprzedaży udziałów skarżący dowiedział się z niemal półrocznym opóźnieniem. Skarżący podkreślił, że od przejścia na rentę w 2006 r., co trwa do chwili obecnej, nie wiązała go z właścicielami Spółki żadna umowa o pracę ani kontrakt - trwa to do dnia dzisiejszego. Tym samym wykonuje czynności zarządu społecznie i w bardzo ograniczonym chorobą zakresie. Walne Zgromadzenie Udziałowców udzielało mu każdorazowo absolutorium i zaaprobowało dalszą działalność Spółki. Nie zaproponowano mu zmiany w zarządzie i przekazania zarządu nad Spółką innej osobie. Wskazał również, że nowy właściciel udziałów zaakceptował podniesienie udziałów spółki do wartości 50.000 zł co potwierdził na Warnym Zgromadzeniu Udziałowców stosowną uchwałą. Niestety do chwili obecnej powziętej uchwały nie wykonał. Skarżący stwierdził również, że w ciągu miesiąca zwoła Walne Zebranie Udziałowców w celu określenia ostatecznej daty podniesienia wartości kapitału, dalszej działalności Spółki oraz uzupełnienia i ewentualnych zmian w jej Zarządzie. Zadeklarował, że po wniesieniu udziałów zapłacony zostanie podatek w pełnej wysokości. Wskazał również, że aktualnie analizuję kwoty należności wobec Spółki, także ze strony właścicieli jej udziałów i będzie te kwoty odzyskiwać celem spłaty zobowiązań Spółki. Jednakże sytuacja kiedy o próbie odzyskania należności powiadomił Urząd Skarbowy prosząc pisemnie o wstrzymanie działań egzekucyjnych do czasu zakończenia negocjacji ich kwoty przed wystawieniem faktury VAT -Urząd zajął w całości przyszłą należność stawiając spółkę w przegranej pozycji. Wskazał również, że przedmiotem zajęcia Urzędu Skarbowego był pawilon handlowy. W związku z brakiem chętnych do zakupu obiektu Urząd Skarbowy wycofał zajęcie. W ocenie skarżącego było to działanie przedwczesne. Wartość tego obiektu przewyższa wysokość zobowiązania Spółki z tytułu podatku PIT-4. Zdaniem skarżącego obiekt nie został zbyty ponieważ nie ogłoszono jego sprzedaży w formie dającej szansę na pozyskanie nabywców. Na terenie przyległym do placu znajdują się drogi i place (polbruk ) będące własnością spółki, ale do chwili obecnej mimo powiadomienia Urząd ich nie zajął i nie próbował zbycia celem zaspokojenia zobowiązań. Nowy właściciel udziałów Spółki deklaruje działania mające na celu jej sanację finansową . Sprawa ta jest nadal na etapie przygotowań, a jej sfinalizowanie pozwoli na zapłacenie zobowiązań Spółki. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 16 lutego 2010 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o odroczenie rozprawy, z uwagi na fakt, że na dzień [...] lutego 2010 r. zostało zwołane walne zgromadzenie wspólników. Na zgromadzeniu ma zostać podniesiony kapitał zakładowy, który od razu zostanie przeznaczony na spłatę zadłużenia. Skarżący wniósł o odroczenie rozprawy z uwagi na brak możliwości wcześniejszego kontaktu z pełnomocnikiem. Skarżący oświadczył, że wyznaczony pełnomocnik nie miał czasu wcześniej się z nim skontaktować, dopiero na godzinę przed rozprawą doszło do spotkania z aplikantką. Z pełnomocnikiem nie spotkał się ani razu. Sąd oddalił wniosek o odroczenie rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało oddalić jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustrojów sądów powszechnych (Dz. U nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość miedzy organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i miedzy tymi organami a organami administracji rządowej ( § 1 ). Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 ). Oznacza to, że w badaniu w postępowaniu sądowo-administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Dodać również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwaną dalej P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd z urzędu bada, czy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Dokonana w tak zakreślonych ramach kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem pozwala na przyjęcie, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej jest zgodna z prawem. Materialnoprawna podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi w szczególności art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2008r. Stosownie do wskazanego przepisu za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się w całości lub w części bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w; znacznej części. Zgodnie z § 2 odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w § 1 obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Orzekając zatem o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki organ podatkowy jest obowiązany wykazać okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzona zaległość podatkową spółki, oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, natomiast ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu. Analiza rozstrzygnięć organów podatkowych prowadzi do wniosku, że organy wykazały w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący pełnił obowiązki członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w zaległość podatkową. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez skarżącego na żadnym etapie postępowania oraz nie została podniesiona w skardze. Kolejną z przesłanek, o której mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej i której wykazanie spoczywało na organach podatkowych dotyczyła nieskuteczności egzekucji z majątku Spółki. I w tym zakresie ustalenia organów podatkowych uznać należy za prawidłowe i mające oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Podkreślić w tym miejscu należy, że stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu ( por. wyrok NSA z 8 grudnia 2008 r. , sygn. akt III FSP 6/08 – System Informacji Prawniczej Lex 30/2009 ). Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie również wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego, korzystając z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie uzyskania informacji od podmiotów mogących posiadać dane dotyczące majątku ruchomego lub nieruchomego, którego właścicielem mogłaby być spółka wykazał, że pod wskazanym adresem spółka nie prowadzi dochodowej działalności gospodarczej oraz nie posiada majątku, z którego możliwe byłoby prowadzenie egzekucji administracyjnej. Fakt ten potwierdzają zgromadzone przez organ egzekucyjny materiały dowodowe, w tym m.in.: - pismo Starostwa Powiatowego z dnia [...] października 2007r. w sprawie niefigurowania J Sp. z o.o. w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel współwłaściciel i użytkownik wieczysty, - pismo Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2007r. w sprawie informacji o braku zarejestrowanych pojazdów na Spółkę, - protokoły o stanie majątkowym zobowiązanej spółki z dnia [...] grudnia 2005r., [...] marca 2006r. oraz [...] czerwca 2006r, potwierdzające fakt zawieszenia działalności gospodarczej oraz brak składników majątkowych pod wskazanym adresem w [...], - protokoły o stanie majątkowym zobowiązanej z dnia [...] lipca 2005r., [...] sierpnia 2005r., [...] listopada 2005r., [...] grudnia 2005r., [...] maja 2007r., [...] maja 2008r. oraz [...] maja 2008r. potwierdzające fakt braku dochodów pomimo prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie usług jako podwykonawca robót budowy dróg i autostrad oraz wynajmu sprzętu budowlanego, - protokół o stanie majątkowym zobowiązanej z dnia [...] maja 2007r. potwierdzający fakt wznowienia działalności gospodarczej oraz zgodnego z oświadczeniem Z.Z. -Prezesa Zarządu J Sp. z o.o. zawierania umów i kontaktów na roboty budowlane, - pisma Wieloosobowego stanowiska ds. egzekucji administracyjnej Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2007r., [...] czerwca 2008r. oraz [...] marca 2009r. dotyczące przebiegu prowadzonego postępowania egzekucyjnego wraz z aktami. Również dokonując zajęcia rachunków bankowych spółki ( Bank [...], Bank [...],Bank [...], Bank [...] oraz Bank [...]) organ egzekucyjny ustalił, że z powodu braku środków pieniężnych, potwierdzonych odpowiednimi pismami w tym m.in. Bank [...] SA Centrum Obsługi nr [...] z dnia [...] lipca 2004r. oraz Banku [...] S. A, Centrum Usług Oddziałowych nr [...] z dnia [...] października 2005r. realizacja zajęcia egzekucyjnego jest niemożliwa, Z treści pisma wynika ponadto, że do rachunku wystąpił zbieg egzekucji administracyjnej. Z dokonanego przez skarżącego w dniu i [...] stycznia 2006 r. zestawienia majątku wynikało, że spółka posiada pawilon biurowy oraz maszyny budowlane. Jak ustalił jednak organ egzekucyjny będąca w posiadaniu spółki ładowarka weszła w skład masy upadłości MH SA. Natomiast koparka Z - wg oświadczenia Z.Z. - została przewłaszczona z naruszeniem prawa Ujawniony majątek ruchomy należący do spółki w postaci: koparko-ładowarki [...], pilarki spalinowej, urządzenia myjącego [...] oraz kosiarki spalinowej, został oszacowany przez biegłego rzeczoznawcę a następnie, w trybie I licytacji publicznej, w dniu [...] lipca 2008r. - sprzedany. Uzyskana ze sprzedaży kwota 23.989,76 zł została zarachowana w całości na koszty egzekucyjne. Natomiast zajęta w dniu [...] września 2006 r., ruchomość w postaci pawilonu, oszacowana na kwotę 4.000,00 zł. została zwrócona dłużnikowi. Ponieważ zarówno ogłoszony na dzień [...] października 2007 r. przetarg ofert jak i ogłoszona na dzień [...] marca 2008r. sprzedaż w trybie licytacji publicznej - nie doszły do skutku. Pawilonu nie sprzedano również z wolnej ręki. Tym samym zarzut skarżącego, że rezygnacja ze sprzedaży pawilonu uznać należy za niezasadny. Powodem rezygnacji ze sprzedaży pawilonu był bowiem brak zainteresowanych osób w jego nabyciu. Podkreślić również należy, że organ I instancji ustalił, iż na dzień [...] marca 2009r. stan zaległości J Sp. z o.o. wynosi 955.627,75 zł (należność główna - 422.027,26 zł, odsetki -499.151,52 zł, koszty egzekucyjne - 33.659,37 zł oraz koszty upomnienia - 789,60 zł), w tym zaległość wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego na łączną kwotę 366.885,30 zł. Spółka nie dysponuje majątkiem, z którego istniała możliwość prowadzenia skutecznej egzekucji. Tym samym uznać należy, że organy podatkowe wykazały bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce. W zakresie wykazania przez skarżącego przesłanek egzoneracyjnych, czyli uwalniających go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, stwierdzić należy, że skarżący ich nie wykazał, na żadnym etapie postępowania. Nie można uznać za wykazanie takiej przesłanki, podnoszonej przez skarżącego, okoliczności jego choroby, ponieważ nie wykazał on, aby ta okoliczność pozostawała w jakimkolwiek związku z ewentualnym zgłoszeniem przez niego wniosku o ogłoszenie upadłości spółki lub wszczęciem postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości lub, że choroba była przyczyną niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcia postępowania zapobiegającego upadłości. Przeciwnie z pism skarżącego wynika, że podejmuje on działania zmierzające w jego przekonaniu do sanacji spółki, a nie do ogłoszenia jej upadłości. Skarżący nie wskazał również mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę. /-/ J. Niedzielski /-/ A. Juszczyk-Wiśniewska /-/ B. Rennert