I SA/Go 361/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Asesor WSA Barbara Rennert (spr.) Protokolant Damian Bronowicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2007 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę. W dniu 27 lutego 2007 r. [...] wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...] oddalające zarzuty skarżącej ze względu na uchybienie terminu do ich wniesienia. W sprawie był następujący stan faktyczny: W listopadzie 2006 r. Agencja Rynku Rolnego wniosła do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wszczęcie wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego na podstawie trzech dołączonych do wniosku tytułów wykonawczych o numerach: [...],[...] i [...], które następnie anulowała w związku z błędnie podaną kwotą odsetek, wnosząc o wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...],[...] i [...], które dołączyła do zmodyfikowanego wniosku. W dniu 5 grudnia 2006 r. organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie o zajęciu wierzytelności należnej skarżącej z tytułu zwrotu podatku VAT i skierował je do Urzędu Skarbowego. Zajęcia dokonano na podstawie wszystkich sześciu w/w tytułów wykonawczych. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono skarżącej w dniu 7 grudnia 2006 r. Następnie, w dniu 8 grudnia 2006 r. organ egzekucyjny sporządził i skierował do Urzędu Skarbowego zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia, obejmując nim jedynie tytuły wykonawcze o numerach [...],[...] i [...]. Odpis tego zawiadomienia doręczono skarżącej w dniu 13 grudnia 2006 r. W dniu 15 grudnia 2006 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca poinformowała organ egzekucyjny, iż m. in. nie uznaje zajętej wierzytelności, nie będzie przekazywała żadnych kwot na pokrycie należności, będzie sprzeciwiała się zajęciu należności z tytułu podatku VAT poprzez sprzeciw na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego do organu nadzoru w wyznaczonym 14 – dniowym terminie. Dnia 20 grudnia 2006 r. skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...],[...] i [...] wymienionych w zawiadomieniu o zmianie wysokości zajęcia, wnosząc o umorzenie prowadzonego postępowania i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę prawną zgłoszonych zarzutów wskazała art. 33 pkt 1, 2 6 i 9, art. 35 i art. 59 § 1 pkt 2 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż wierzyciel wystawił sześć dublujących się tytułów wykonawczych i nie mogły one stanowić prawidłowej podstawy wszczęcia postępowania egzekucyjnego, bo nie było wiadomo w oparciu, o które tytuły prowadzone jest to postępowanie. Z tego powodu skarżąca nie była w stanie składać zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania, albowiem nie było wiadomo, od których tytułów ma wnosić zarzuty, a od których nie. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 34 § 4 i art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowił oddalić zarzuty ze względu na uchybienie terminu do ich wniesienia. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, iż termin do wniesienia zarzutów wynosi 7 dni od dnia doręczenia odpisów tytułów wykonawczych, a w przedmiotowej sprawie wszczęcie postępowania nastąpiło w chwili doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności. Skarżąca to zawiadomienie otrzymała 7 grudnia 2006 r., w związku z czym termin do wniesienia zarzutów upłynął 14 grudnia 2006 r. Zostały one jednak złożone 20 grudnia 2006 r., a więc po terminie, a nie złożono wniosku o przywrócenie terminu do ich wniesienia. Z tego powodu zarzuty nie zostały rozpatrzone merytorycznie. Powyższe postanowienie doręczono skarżącej 3 stycznia 2007 r. Skarżąca w zakreślonym terminie złożyła na nie zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazała, iż z zachowaniem 7 – dniowego terminu od daty pierwszego zawiadomienia o zajęciu skierowała do organu egzekucyjnego pismo, w którym stwierdziła, iż nie uznaje zajętej wierzytelności i nie jest zobowiązana w niniejszej sprawie. Pismo to należało potraktować jako zarzuty i ustosunkować się do niego merytorycznie, a jeżeli zawierało braki formalne organ winien wezwać skarżącą do ich uzupełnienia. Uprzedzając to wezwanie skarżąca sama w dniu 20 grudnia 2006 r. skierowała pismo zawierające uzupełnienie braków. Jednocześnie skarżąca wskazała, iż termin do złożenia zarzutów należy liczyć do doręczenia jej zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia, tj. od 13 grudnia 2006 r., gdyż dopiero od tego dnia skarżąca powzięła wiadomość, które ze zdublowanych tytułów faktycznie obowiązują. Przyjęcie stanowiska odmiennego godziłoby w prawo strony do odwołania. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 kpa w zw. z art. 18 i art. 27 § 1 pkt 9 oraz art. 34 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, wskazując iż powołane przez skarżącą w piśmie z dnia 14 grudnia 2006 r. okoliczności bezspornie stanowią przesłanki wymienione przez ustawodawcę w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jako podstawa do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne, a charakter tego pisma wskazuje, że stanowi ono zarzuty na postępowanie egzekucyjne. Organ odwoławczy podkreślił jednak, iż pismo to zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 15 grudnia 2006 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu do wniesienia zarzutów. Niezależnie, na podstawie którego z wniesionych pism organ egzekucyjny dokonał oceny terminowości złożenia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego, w obu przypadkach przedmiotowy środek prawny został wniesiony z uchybieniem 7 – dniowego terminu. Powyższe postanowienie doręczono skarżącej w dniu 29 stycznia 2007 r. , a 27 lutego 2007 r. [...] zaskarżyła je do tut. Sądu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, a także o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Spółdzielnia wskazała, iż zarówno postanowienie organu i jak i II instancji są nieprawidłowe i nie mogą się ostać. Powołując się na przepis art. 134 kpa, skarżąca podniosła, iż w przypadku uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu. Oddalenie danego środka odwoławczego może nastąpić jedynie po jego merytorycznym rozpoznaniu, nigdy zaś z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia. Za środek odwoławczy należy uznać zarzuty zgłoszone przez skarżącą w postępowaniu egzekucyjnym. Rozstrzygnięcie organu o oddaleniu zarzutów było uchybieniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i konsekwencje z takim rozstrzygnięciem związane. Oddaleniu podlega bowiem środek prawny w przypadku jego merytorycznej niezasadności, która winna być zbadana przez organ rozstrzygający w toku przeprowadzonego postępowania. O istotnym wpływie tego uchybienia na wynik postępowania świadczą skutki takiego rozstrzygnięcia z uwagi na treść art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Oddalenie zarzutów skarżącej blokuje jej możliwość powoływania się w przyszłości na te same argumenty zgłoszone w tych zarzutach. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej podniósł argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu, wskazując iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające zastosowanie przepisu art. 134 kpa, bowiem rozstrzygnięcie w oparciu o ten przepis podejmuje wyłącznie organ odwoławczy, stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Natomiast oddalenie zgłoszonych zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia, nie stanowi o zaistnieniu okoliczności, o których mowa w art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji nie ogranicza w żaden sposób prawa skarżącej do ewentualnego zgłoszenia tożsamych zarzutów w innym postępowaniu egzekucyjnym. Sąd zważył: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.), jeżeli przepisy tejże ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Powołana ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji reguluje jednakże kwestię wnoszenia i rozpatrywania zarzutów, jako swoistego środka zaskarżenia, w art. 33 – 35. Z przepisu art. 27 § 1 pkt 9 cyt. ustawy wynika, iż termin do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wynosi 7 dni od doręczenia odpisu tytułu wykonawczego i można je wnosić tylko z przyczyn taksatywnie wymienionych w art. 33 tejże ustawy. W tej sytuacji zgłoszenie zarzutów po terminie powoduje bezskuteczność czynności zobowiązanego, a zgłoszone zarzuty nie podlegają rozpatrzeniu. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż skarżąca zgłosił zarzuty po terminie, nawet przyjmując, iż uczyniła to już pismem z dnia 14 grudnia 2006 r., które w urzędzie pocztowym nadała w dniu 15 grudnia 2006 r., a więc po upływie 7 – dniowego terminu. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez Spółdzielnię w skardze, choć w złożonym wcześniej odwołaniu od postanowienia organu I instancji bezpodstawnie twierdziła, iż zarzuty zgłosiła w terminie. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej zawarty jeszcze w złożonym przez nią odwołaniu, iż termin do zgłoszenia zarzutów rozpoczął bieg dopiero z chwilą kiedy powzięła wiadomość, które ze zdublowanych tytułów obowiązują, tj. z chwilą doręczenia zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia. Odpisy wszystkich sześciu tytułów wykonawczych skarżąca otrzymała w dniu 7 grudnia 2006 r. i od tego momentu rozpoczął bieg termin do zgłoszenia zarzutów. Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że zarzuty nie są tego rodzaju środkiem odwoławczym, do którego należy odpowiednio stosować przepis art. 134 kpa, choć trafnie skarżąca zauważa, iż oddalenie zarzutów sugeruje merytoryczne ich rozpatrzenie. Użycie takiego sformułowania w sentencji postanowienia organu I instancji jest uchybieniem proceduralnym lecz nie mającym jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. Z dalszego sformułowania sentencji tego postanowienia, jak i z jego uzasadnienia jednoznacznie wynika, iż organ egzekucyjny nie rozpatrzył zgłoszonych po terminie zarzutów, a zatem zasadnie organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie, od którego odwołała się Spółdzielnia. Należy także podkreślić, iż Sąd nie dopatrzył się żadnych negatywnych konsekwencji dla skarżącej w związku z użyciem sformułowania o oddaleniu zarzutów, a w szczególności z uwagi na powołany przez nią przepis art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten nakazuje wierzycielowi wydanie postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, m. in. jeżeli zarzut ten był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym. W niniejszej sprawie z postanowień organów obu instancji jednoznacznie wynika, iż zgłoszone przez skarżącą zarzuty nie były rozpatrywane. W tym zakresie Sąd w pełni podzielił stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, iż wydanie przez niego zaskarżonego postanowienia nie ogranicza w żaden sposób prawa skarżącej do ewentualnego zgłoszenia tożsamych zarzutów w innym postępowaniu egzekucyjnym. Zważywszy powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. ( - ) Stefan Kowalczyk ( - ) Dariusz Skupień ( - ) Barbara Rennert