I SA/Go 361/16
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-12-15
Skład orzekający: Anna Juszczyk – Wiśniewska, Jacek Niedzielski, Krystyna Skowrońska- Pastuszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka S.C. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu, mimo istnienia rozbieżności w dokumentacji i twierdzeń strony o nabyciu pojazdu na terytorium Polski od innej osoby niż wskazana w umowie sprzedaży?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 122, 123, 180 § 1, 188 oraz 191 Ordynacji podatkowej, odmawiając przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka S.C. w sprawie ustalenia rzeczywistego nabywcy i sprzedawcy samochodu oraz okoliczności jego przemieszczenia do kraju. Niewyjaśnienie tych kwestii uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i zastosowanie prawa materialnego, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca M.G. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Organy podatkowe ustaliły, że skarżąca nabyła samochód w Niemczech i przemieściła go do Polski, naliczając podatek akcyzowy. Skarżąca kwestionowała tę kwalifikację, twierdząc, że nabyła samochód ciężarowy na terytorium Polski od S.C., a dokumenty niemieckie i umowa sprzedaży są wadliwe lub sfałszowane. Organy odmówiły przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków, w tym S.C., co stało się podstawą skargi do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w całości i zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwoty 5.403 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Krystyna Skowrońska- Pastuszko Protokolant st. sekr. sąd. Anna Głowacka po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego 1. Uchyla zaskarżoną decyzję w całości. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę 5.403 złote (pięć tysięcy czterysta trzy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Skarżąca, M.G., wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...] czerwca 2016 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] marca 2016 r. określającą Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym w październiku 2011 r. samochodu osobowego marki [...] w kwocie 20.083,00 zł.
Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że Skarżąca dokonała, na terenie Niemiec, zakupu samochodu osobowego marki [...] o pojemności 2993 cm³, rok produkcji 2008 r., na podstawie umowy z dnia [...] października 2011 r. Następnie pojazd został przemieszczony do Polski i zarejestrowany w dniu [...] listopada 2011 r. bez złożenia deklaracji AKC-U i uiszczenia podatku akcyzowego.
Pismami z dnia [...] maja 2014 r. oraz z v lipca 2014 r. organ podatkowy wezwał skarżącą do złożenia deklaracji uproszczonej AKC-U lub wyjaśnienie przyczyn jej nie złożenia oraz udzielenie informacji dotyczących nabycia pojazdu.
W piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. Skarżąca wyjaśniła m. in., że nabyła samochód na terytorium Niemiec, jako samochód ciężarowy z jednym, pojedynczym rzędem foteli dla kierowcy i jednego pasażera oraz przestrzenią ładunkową odgrodzoną przegrodą uniemożliwiającą przemieszczanie się towaru. Samochód był wyposażony w części towarowej w uchwyty mocujące celem zabezpieczenia towaru. W niemieckich dokumentach rejestracyjnych pojazd był określony jako ciężarowy.
Na podstawie tych dokumentów Skarżąca zarejestrował samochód jako ciężarowy, zwolniony z obowiązku zapłaty podatku akcyzowego.
Z informacji uzyskanej przez organ podatkowy z B wynika, że sporny pojazd został wyprodukowany na podstawie homologacji osobowej, czyli osobowy (terenowy), ilość miejsc siedzących 5, w dwóch rzędach siedzeń z 5 miejscami kotwienia foteli i 5 pasami bezpieczeństwa. Liczba drzwi 4, rodzaj nadwozia – kombi, całkowicie przeszklone. Brak przegrody.
Postanowieniem z [...] października 2015 r. organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości podstawy opodatkowania oraz zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym powstałym w związku z nabyciem spornego pojazdu. Jednocześnie organ dopuścił jako dowód w sprawie dokumenty zgromadzone w trakcie czynności sprawdzających oraz wezwał Skarżącą do podania daty przemieszczenia do kraju spornego pojazdu.
Odpowiadając na wezwanie Skarżąca stwierdziła, że pojazd nabyła wraz z mężem w dniu [...] października 2011 r. od S.C.. W związku z tym nie może określić, kiedy samochód został przemieszczony na terytorium kraju. Do pisma Skarżąca załączyła postanowienie w przedmiocie dowodów rzeczowych z [...] sierpnia 2012 r., z którego wynika, że sporny pojazd został zwrócony skarżącej jako właścicielce, ponieważ w toku prowadzonych przez CBŚ czynności zabezpieczających, powołany biegły stwierdził, że pojazd nie posiada przerobionych numerów identyfikacyjnych i jest w pełni legalny. Natomiast w zakresie dokumentacji stanowiącej podstawę rejestracji na terenie Polski: tzw. mały brief – Teil I widnieją rozbieżności w zakresie numeru tego dokumentu – zgodnie z ustaleniami w niemieckim urzędzie komunikacji, nadrukowano numer: [...] a nie numer [...], co oznacza, że dokument stanowiący podstawę rejestracji w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego jest fałszywy lub sfałszowany. Tak samo dane widniejące na umowie kupna-sprzedaży: w [...] nie było zameldowanej osoby o danych: A.K., w [...] nie ma również ulicy [...].
W dniu [...] grudnia 2015 r. dokonano oględzin spornego pojazdu. Z czynności tych sporządzono protokół oraz dokumentację zdjęciową.
Izba Celna przesłała w dniu 12 stycznia 2016 r. pismo, z którego wynika, że sporny pojazd był zarejestrowany w Niemczech od [...].02.2008 r. do [...].03.2011 r., jako pojazd terenowy do przewozu osób, typ - limuzyna kombi z 5 miejscami do siedzenia. W dniu 22.03 2011 r. złożono wniosek o wydanie tablic rejestracyjnych wywozowych. Pojazd został zarejestrowany jako ciężarowy, skrzynia zamknięta. Właścicielem pojazdu był M.K..
Pełnomocnik Skarżącej pismem z [...] lutego 2016r. wniósł m.in. o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków; A.K., S.C. oraz A.G. na okoliczność, iż sporny samochód został nabyty przez stronę w dniu [...] października 2011 r. od S.C., po wcześniejszym wprowadzenia tego pojazdu na teren Polski przez S.C. a nie przez Skarżącą.
Postanowieniem z [...] marca 2016 r. organ pierwszej instancji odmówił przeprowadzenia wnioskowanych przez Skarżącą dowodów. Uzasadniając swoje stanowisko stwierdził, że przesłuchanie A.K. nie ma znaczenia dla wyjaśnienia sprawy, ponieważ z dokumentów zgromadzonych w toku postepowania wynika, że choć jest on wskazany jako sprzedawca na umowie sprzedaży z [...].10.2011 r., to jednak nie był zameldowany w [...]. Nadto w [...] nie ma ulicy wskazanej w umowie.
W zakresie przesłuchania S.C. organ stwierdził, że z umowy sprzedaży wynika, iż skarżąca nabyła samochód od A.K. a nie od S.C.. Skarżąca nie przedstawiła jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałoby, że nabyła samochód od S.C.. W ocenie organu z dokumentów zebranych w sprawie jednoznacznie wynika, że transakcja zakupu pojazdu nastąpiła w [...].
Decyzją z [...] marca 2016 r. Organ pierwszej instancji określił skarżącej wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym w wysokości 20.083,00 zł.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że na podstawie zebranego materiału dowodowego sporny pojazd należy zakwalifikować jako samochód osobowy – ponieważ wyczerpuje cechy określone w Taryfie celnej, pojazdu zaliczanych do pozycji CN 8703. Okolicznościami przemawiającymi za taką klasyfikacją były w ocenie organu takie dowody, jak: pismo B, z którego wynika, że pojazd został wyprodukowany z homologacją jako osobowy, niemieckie dokumenty rejestracyjne, z których wynika, że pierwsza rejestracja dokonana była jako samochód osobowy, a dopiero póżniej zmieniono przeznaczenie na samochód ciężarowy. Jednak mimo zmiany wnętrza samochodu nie dokonano zmian konstrukcyjnych samochodu, ponieważ numer homologacji pozostał taki jak dla samochodu osobowego. Zmiany te nie były również trwałe ponieważ po przemieszczeniu samochodu do kraju w dniu [...] grudnia 2011 r. dokonano prac polegających na wymianie kratki i zamontowaniu foteli tylnych i pasów bezpieczeństwa a samochód został zarejestrowany jako osobowy, 5 miejscowy. Również dokonane oględziny potwierdziły w ocenie organu, że jest to samochód przeznaczony zasadniczo do przewozu osób – CN 8703.
Dalej organ podatkowy stwierdził, że z dokumentów zebranych w sprawie wynika jednoznacznie, że transakcja zakupu samochodu została zawarta przez Skarżącą na terenie Niemiec, a następnie pojazd został przemieszczony do kraju i tutaj zarejestrowany. Organ nie kwestionował, że Skarżąca mogła odebrać pojazd w [...] od S.C., jednak z umowy sprzedaży wynika jednoznacznie, iż nie był on sprzedawcą.
Organ podkreślił, że zgodnie z brzmieniem art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym, obowiązek podatkowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym powstaje z dniem przemieszczenia samochodu osobowego na terytorium kraju – jeżeli nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jako właściciel nastąpiło przed przemieszczeniem samochodu na terytorium kraju. W przypadku, o którym mowa w tym przepisie, zgodnie z art. 102 ust 2 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym jeżeli przemieszczenie samochodu osobowego z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju dokonał inny podmiot niż podmiot, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jako właściciel, podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka osobowa nie mająca osobowości prawnej, która nabyła prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel.
Od decyzji organu pierwszej instancji Skarżąca wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie art. 121, art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 181 w zw. z art. 180 § 1 oraz art. 188 Ordynacji podatkowej oraz art. 200 § 1 w zw. z art. 123 Ordynacji podatkowej. Zarzucono również naruszenie art. 100 ust. 4, art. 106 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym oraz art. 72 ust. 6a ustawy prawo o ruchu drogowym.
Wskazując na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez stronę w piśmie z [...] lutego 2016 r. Uzasadniając swoje stanowisko Skarżąca stwierdziła m.in., że w swoim oświadczeniu wskazał, iż nabyła pojazd od S.C. już na terenie Polski w [...], a co za tym idzie ktoś inny musiał dokonać wprowadzenia pojazdu na teren Polski.
Pismem z dnia [...] maja 2015 r. Skarżąca ponownie wniosła o przesłuchanie w charakterze światka m.in. S.C.. Organ drugiej instancji postanowieniem z [...] czerwca 2016 r. odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.
Decyzją z [...] sierpnia 2016 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając argumentację tegoż organu.
Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę od powyższej decyzji, w której zarzuciła naruszenie norm postępowania podatkowego, a w szczególności: - art.121 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, poprzez wykorzystanie pełnego zaufania podatnika do organu administracji podatkowej i nieprzeprowadzenia dowodów zawnioskowanego przez podatnika (przesłuchanie świadków, zwrócenie się do Prokuratury apelacyjnej w Szczecinie), a niezbędnego do zgromadzenia wszechstronnego i rzetelnego materiału dowodowego, tym bardziej, że między dowodem w postaci umowy kupna pojazdu, a oświadczeniami strony istnieje rozbieżność, jak również z materiału dowodowego wynika, że niemieckie dokumenty rejestracyjne pojazdu zostały sfałszowane, a dane osoby wskazanej w umowie z dnia [...].10.2010 r. są nieprawdziwe, co skutkuje nieważnością tej umowy i brakiem skutecznego nabycia pojazdu przez podatnika i uzasadnia konieczność przeprowadzenia dowodów dotyczących nabycia pojazdu przez podatnika na terenie Polski od S.C.;
- art. 122 w związku z art. 187 § 1, a nadto art. 181 w związku z art. 180 § 1 oraz art. 188 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niepodjęcie czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a mianowicie nie przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez podatnik w piśmie z dnia [...].02.2016 r. oraz w piśmie z dnia [...].05.2016r.;
- art. 200 § 1 w związku z art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niezastosowanie i niewyznaczenie stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w sytuacji, gdy zawiadomienie w tym przedmiocie pochodziło z dnia [...].02.2016 r. i po jego otrzymaniu podatnik w dniu 18.02.2016 r. złożył wnioski dowodowe, a organ I instancji po wydaniu postanowienia z dnia [...].03.2016 r. o oddaleniu tych wniosków dowodowych nie wyznaczył podatnikowi terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego zebranego w prawie, wydając od razu decyzję;
- art.191 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów w szczególności poprzez ich nieuzasadnioną interpretację na niekorzyść skarżącej.
Nadto zarzucono decyzji obrazę prawa materialnego, a w szczególności:
- art. 100 ust 4 o podatku akcyzowym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że pojazd będący przedmiotem niniejszego postępowania jest samochodem osobowym, a nie ciężarowym;
- art. 72 ust. 6a ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy z definicji legalnej zawartej w niniejszym akcie prawnym wynika, że pojazd będący przedmiotem niniejszego postępowania jest samochodem ciężarowym, a nie osobowym;
- art. 106 ust. 2 o podatku akcyzowym, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że podatnik dokonał nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu w sytuacji, gdy ten podnosił, że pojazd nabył faktycznie na terenie kraju od S.C., a co za tym idzie kto inny dokonał jego przemieszczenia na teren kraju i jest obowiązany do zapłaty podatku akcyzowego, tym bardziej, jak wynika z ustaleń Prokuratury Apelacyjnej niemieckie dokumenty rejestracyjne pojazdu byty sfałszowane, jak również dane zbywcy wskazanego w umowie z dnia [...].10.2010 r. są fałszywe, a wnioski dowodowe podatnika zmierzające do wykazania tych okoliczności zostały przez organ I instancji oddalone;
- błędną wykładnię Reguły nr I Ogólnych Reguł Interpretacyjnych Nomenklatury Scalonej Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1031/2008z 19 września 2008 r. zmieniającego załącznik nr I do Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej;
- niewłaściwe zastosowanie komentarza do poz. 8703 oraz poz.8704 Not Wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich z 30 maja 2008 r.(2008/C 133/01) w związku z Przedmową do tychże Not Wyjaśniających poprzez nie uwzględnienie przy ich stosowaniu treści komentarza do poz.8703 oraz poz.8704 Not Wyjaśniających do Systemu Zharmonizowanego (HS) wprowadzonego Obwieszczeniem Ministra Finansów z 1 czerwca 2006 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej oraz poprzez przyjęcie błędnych kryteriów klasyfikacyjnych przedmiotowych pojazdów.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, jak również o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając swoje stanowisko Skarżąca podniosła okoliczności oraz argumentację wskazane w toku postepowania przed organami podatkowymi.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej P.p.s.a., sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, pkt 2 P.p.s.a.).
Wskazać przy tym należy, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy określony zarzut nie został w skardze podniesiony.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należało uznać, że skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.
Przypomnieć należy, że przedmiotem postępowania była decyzja Dyrektora Izby Celnej z [...] czerwca 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] marca 2016 r., którą określono Skarżącej wysokość podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym w kwocie 107.975,00 zł oraz wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym w kwocie 20.083,00 zł, powstałego w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu marki [...].
Zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm.), opodatkowaniu akcyzą podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym a podatnikami akcyzy od samochodów osobowych są między innymi podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego. Natomiast zgodnie z art. 100 ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym samochodami osobowymi są pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne objęte pozycją CN 8703 przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, inne niż objęte pozycją 8702, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi, z wyłączeniem skuterów śnieżnych o kodzie CN 8703 10 11, pojazdów typu meleks o kodzie CN 8703 10 18 oraz pojazdów typu quad o kodzie CN 8703 10 18.
Stosownie do art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym obowiązek podatkowy powstaje z dniem przemieszczenia pojazdu na terytorium kraju, jeżeli nabycie prawa rozporządzania takim samochodem jak właściciel nastąpiło przed jego przemieszczeniem na terytorium kraju. Podatnikiem jest w takim przypadku osoba, która dokonała nabycia wewnątrzwspólnotowego. Jeżeli nie można określić dnia, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu danej czynności podlegającej opodatkowaniu, o której mowa w art. 100 ust. 1 lub ust. 2, to zgodnie z art. 101 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym za datę jego powstania uznaje się dzień, w którym uprawniony organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej stwierdził dokonanie czynności podlegającej opodatkowaniu. Stosownie do art. 106 ust. 2 i ust. 3 ustawy, podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych są obowiązane po przywozie pojazdu na terytorium kraju, bez wezwania organu podatkowego złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 14 dni, licząc od dnia powstania obowiązku podatkowego oraz dokonać zapłaty akcyzy nie później niż w terminie 30 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, nie później jednak niż w dniu rejestracji tego pojazdu w kraju.
W ocenie organów podatkowych Skarżąca nabyła, na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w Niemczech w dnia [...] października 2011 r. samochód osobowy, który następnie został przemieszczony i zarejestrowany w kraju. W ocenie Skarżącej nabyła ona samochód ciężarowy, który był zwolniony od podatku akcyzowego. Nadto podnosiła, że sporny samochód nabyła od S.C. w miejscowości [...] i to on dokonał nabycia wewnątrzwspólnotowego a nie Skarżąca. W ocenie organ twierdzenia Skarżącej pozostają w sprzeczności ze zgromadzonymi w postępowaniu dowodami, w szczególności umową sprzedaży, dokumentami rejestracyjnymi samochodu. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzenia organu uznać należy za przedwczesne i sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym, czym naruszono art. 191 Ordynacji podatkowej.
W aktach postępowania znajduje się umowa sprzedaży z [...] października 2011 r., która zawarta został w [...] pomiędzy Skarżącą a A.K.. Jednakże z postanowienia w przedmiocie dowodów rzeczowych z [...] sierpnia 2012 r., wynika, że sporny pojazd został zwrócony skarżącej jako właścicielce, ponieważ w toku prowadzonych przez CBŚ czynności zabezpieczających, powołany biegły stwierdził, że pojazd nie posiada przerobionych numerów identyfikacyjnych i jest w pełni legalny. Natomiast w zakresie dokumentacji stanowiącej podstawę rejestracji na terenie Polski: tzw. mały brief – Teil I stwierdzono, że widnieją rozbieżności w zakresie numeru tego dokumentu – zgodnie z ustaleniami w niemieckim urzędzie komunikacji, nadrukowano numer: [...] a nie numer [...], co oznacza, że dokument stanowiący podstawę rejestracji w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego jest fałszywy lub sfałszowany. Tak samo dane widniejące na umowie kupna-sprzedaży: w [...] nie było zameldowanej osoby o danych: A.K., w [...] nie ma również ulicy [...].
Z jednej strony organy podatkowe przyznają rację Skarżącej, że wskazane dane zawarte w umowie okazały się nieprawdziwe (dane sprzedawcy), natomiast twierdzą, iż nie jest sporne, że umowa została zawarta przez Skarżącą w [...], która następnie dokonała przemieszczenia pojazdu do kraju. Organom podatkowym umknęło, że w aktach postępowania znajduje się Zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z [...] października 2011 r. (k. 8 akt administracyjnych), z którego jednoznacznie wynika, że badanie spornego pojazdu zostało przeprowadzone właśnie w dniu [...] października 2011 r. w [...], czyli przed datą zawarcia umowy sprzedaży. Przeczy to twierdzeniu organów, że przemieszczenie samochodu nastąpiło po zawarciu umowy sprzedaży. Przeczy to również twierdzeniu organów, że umowa została zawarta w [...] w dniu v października 2011 r.
W ocenie Sądu okoliczność ta wymaga wyjaśnienia. Skarżąca twierdziła bowiem w toku postępowania, jak również podniosła taki zarzut w skardze, że samochód nabyła w Polsce, w miejscowości [...] od S.C.. Organy podatkowe konsekwentnie odmawiały skarżącej przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka S.C. właśnie na okoliczność nabycia spornego pojazdu. W ocenie Sądu odmowa przeprowadzenia dowodu w tym zakresie była bezpodstawna. Organy odmawiając przeprowadzenia dowodu w tym zakresie stwierdziły, że S.C. nie był stroną umowy sprzedaży z dnia [...] października 2011 r. Jednocześnie organy posiadały wiedzę, że wskazany w treści umowy jako sprzedający A.K. nie mógł być strona umowy z przyczyn wskazanych powyżej. Wynika to również z pisma Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2016 r., z którego wynika, że sporny pojazd był zarejestrowany w Niemczech od [...].02.2008 r. do [...].03.2011 r., jako pojazd terenowy do przewozu osób, typ - limuzyna kombi z 5 miejscami do siedzenia; w dniu [...].03 2011r. złożono wniosek o wydanie tablic rejestracyjnych wywozowych. Pojazd został zarejestrowany jako ciężarowy, skrzynia zamknięta. Właścicielem pojazdu był M.K..
W ocenie Sądu organy podatkowe naruszyły w toku postepowania art. 122, art. 123, art. 180 § 1, art. 188 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej.
Przypomnieć należy, że stosownie do art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędny działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ze wskazanym przepisem koresponduje przepis art. 180 Ordynacji podatkowej zgodnie, z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Celem postępowania podatkowego jest wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia merytorycznego w indywidualnej sprawie. Rozstrzygnięcie takie jest możliwe wtedy, gdy organ podatkowy - zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej - podejmie wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ustalenie stanu faktycznego wymaga zebrania informacji o faktach. Weryfikacja tych informacji następuje zazwyczaj przez przeprowadzenie dowodu. Proces ustalania istnienia lub nieistnienia faktów stanowi proces dowodzenia, który w ujęciu normatywnym stanowi postępowanie dowodowe. Ordynacja podatkowa realizuje koncepcję otwartego postępowania dowodowego. Zgodnie z art. 180 § 1 jako dowód należy dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przepis ten wyklucza stosowanie formalnej teorii dowodów polegającej na twierdzeniu, że daną okoliczność można udowodnić wyłącznie ściśle określonymi środkami dowodowymi bądź też przez tworzenie nowych reguł korzystania ze środków dowodowych (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 marca 1989 r., II SA 961/88, ONSA 1989, nr 1, poz. 33). Przez możliwość przyczynienia się do wyjaśnienia sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo, a nie pewność wpłynięcia określonego dowodu na rzeczywiste (obiektywne) ustalenie stanu faktycznego (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 stycznia 2009 r., III SA/Gd 324/08, LEX nr 485886).
Przepisy ordynacji podatkowej nie definiują pojęcia dowodu. W literaturze prawniczej dotyczącej prawa procesowego jest ono używane wieloznacznie. Dowód może być ujmowany jako przedmiot dowodzenia, czyli fakt lub okoliczność podlegające udowodnieniu, lub jako źródło dowodowe, przez które należy rozumieć osobę lub rzecz, od której lub na podstawie której organy podatkowe uzyskują informacje mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Dowód może być rozumiany jako środek dowodowy. Środek dowodowy to określony przez prawo sposób, w jaki organy podatkowe uzyskują wiadomości od źródła dowodowego. Dowód jest także rozumiany jako wynik dowodzenia, efekt prowadzonego postępowania dowodowego przez organ podatkowy. Przez dowód, zgodnie z art. 180 § 1, należy rozumieć środek dowodowy, który w określonych sytuacjach może być równocześnie źródłem dowodowym, np. dokument (treść dokumentu lub sam dokument) czy dowód rzeczowy (protokół oględzin dowodu rzeczowego lub sam dowód załączony do akt sprawy).
Podkreślić należy, że Ordynacja podatkowa przyjmuje zasadę równej mocy środków dowodowych - bez względu na ich charakter. Taką samą moc ma więc zarówno księga podatkowa, jak i zeznanie świadka, oryginał dowodu księgowego i jego poświadczona kserokopia.
Jednocześnie stosownie do art. 188 Ordynacji podatkowej, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Żądanie przeprowadzenia dowodu jest jednym z elementów urzeczywistniających wyrażoną w art. 123 Ordynacji podatkowej zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym. Artykuł 188 wskazuje także na potrzebę rozłożenia ciężaru dowodu również na stronę postępowania przez jej aktywny udział w postępowaniu dowodowym. Do realizacji uprawnienia strony do żądania przeprowadzenia dowodu niezbędne jest wystąpienie dwóch przesłanek. Przedmiotem dowodu musi być okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a więc dotycząca przedmiotu sprawy, i mająca znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie obie przesłanki zostały spełnione, co wynika z wcześniejszych rozważań Sądu. Organy podatkowe powinny zatem ustalić z kim Skarżąca zawarła umowę sprzedaży spornego samochodu, kto dokonał przemieszczenia pojazdu na teren kraju i w związku z tym kto jest podatnikiem podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu? W tym celu niezbędne będzie dokonanie przesłuchanie w charakterze świadka S.C. ewentualnie innych osób, które mogą posiadać wiedzę na temat tej transakcji, a następnie dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej.
Rolą zatem organów podatkowych, dokonujących ponownego rozpatrzenia spray, będzie zastosowanie się do dokonanej przez Sąd oceny prawnej oraz wskazań wynikających bezpośrednio z treści uzasadnienia wyroku.
Wobec stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów postepowania przedwczesne byłoby dokonywanie oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego. Tylko bowiem prawidłowe i pełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy umożliwi dokonanie oceny prawidłowości zastosowania w sprawie prawa materialnego.
Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
-----------------------
410000-IPCR. 532.59.59.2016. JCR
16
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło