I SA/Go 362/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Asesor WSA Barbara Rennert Asesor WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant Damian Bronowicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2007 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2005 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 455 zł (czterysta pięćdziesiąt pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 8 marca 2007 roku skarżąca [...] reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...], utrzymującą w mocy orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]roku nr [...], stwierdzające nieważność decyzji Burmistrza z dnia [...] roku nr [...]. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 22 września 1995 roku [...] nabył od Gminy w użytkowanie wieczyste grunt położony w [...] oraz odrębną własność posadowionych na tym gruncie budynków, oświadczając iż nabycia dokonuje za fundusze dorobkowe (Repertorium A numer [...]).[...] składając w listopadzie 1995 roku wykaz nieruchomości - jako właściciela nieruchomości wskazał jedynie siebie. Małżonkowie [...] umową zawartą w dniu [...] roku (w formie aktu notarialnego - Repertorium A numer [...] rok) wyłączyli wspólność ustawową małżeńską. W rejestrze gruntów jako współużytkownicy wieczyści i współwłaściciele budynków figurują [...] i żona [...]. Decyzją z dnia [...] roku nr [...]. Burmistrz ustalił [...] wymiar podatku od nieruchomości położonej w [...] za okres od 01.01.2005 roku do 31.12.2005 roku w kwocie 6.573,40zł. Zwrotne potwierdzenie odbioru zaadresowano na oboje małżonków. Rozstrzygniecie odebrał [...]. Następnie, Burmistrz decyzją z dnia [...] roku [...] działając w trybie art.254 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa [ tekst jednolity z 2005 roku Dz. U. Nr8 poz.60] zmienił [...] wymiar podatku od nieruchomości za okres 01.01.2005 roku do 30.09.2005 roku. W motywach uzasadnienia podał, iż zmiany w podatku od nieruchomości dokonano na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i złożonego wykazu nieruchomości. Dnia [...] czerwca 2006 roku pismem nr [...] Burmistrz zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności powyższych rozstrzygnięć, wskazując iż zostały one wydane w sposób odmienny od stanu faktycznego, albowiem oboje małżonkowie są współwłaścicielami nieruchomości, a decyzja wymierzająca podatek została wydana jedynie na [...]. Postanowieniem z [...] roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] roku nr [...]. Odpis postanowienia organ zaadresował do obojga małżonków, albowiem wynika to z informacji zawartej w końcowej jego części – a mianowicie z "Otrzymują". Niemniej jednak nie dołączono do akt zwrotnego potwierdzenia odbioru w/w pisma. Dnia 3 sierpnia 2006 roku radca prawny [...] poinformowała Samorządowe Kolegium Odwoławcze o przystąpieniu do sprawy jako pełnomocnik [...]. Na tą okoliczność przedłożyła stosowne umocowanie udzielone jej przez Skarżącą. Informację o wyznaczeniu Stronie 7–dniowego terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym skierowano jedynie do pełnomocnika skarżącej i do Burmistrza. Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza z dnia [...] roku nr [...], wskazując, że jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Opodatkowana nieruchomość stanowi współwłasność małżonków [...], a decyzja wymiarowa została wydana jedynie na jednego ze współwłaścicieli. Jest ona decyzją ostateczną i została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. wbrew obowiązkowi określonemu w art.3 ust.4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W odwołaniu z dnia 23 października 2006 roku pełnomocnik Strony wniósł o uchylenie w/w orzeczenia i umorzenie postępowania podnosząc, iż Skarżąca w ogóle nie wiedziała, że jest współwłaścicielem nieruchomości, gdyż jej mąż stając do umowy posłużył się jej dowodem osobistym i bez jej zgody zawarł tę umowę. Podkreślił, iż zaskarżona decyzja w swych skutkach powoduje nałożenie podatku od nieruchomości także na Skarżącą. Z akt administracyjnych wynika, że odwołanie zostało złożone 27 października 2006 roku – to jest niemalże po miesiącu od wydania decyzji przez SKO. Niewiadomo natomiast, czy uczyniono to osobiście, czy też zostało ono przesłane drogą pocztową. Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując, iż decyzja, której nieważność stwierdzono została wydana na jednego ze współwłaścicieli, a zatem z rażącym naruszeniem prawa. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż decyzję tę doręczono Skarżącej w dniu 7 lutego 2007 roku (do rąk jej pełnomocnika), zaś w dniu 8 marca 2007 roku zaskarżyła ją ona do tutejszego Sądu, podnosząc zarzut naruszenia art.247 § 1 pkt 3, § 2 i 3 w zw. z art. 233 §1 pkt1 Ordynacji podatkowej w zw. z art.3 ust.4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych wobec braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Jednocześnie wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji ją poprzedzającej i zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, iż podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w odwołaniu, wyjaśniając iż Skarżąca w ogóle nie wiedziała, że Gmina sprzedała nieruchomość również na jej rzecz i że jest ona jej współwłaścicielem. W czasie zawarcia umowy pozostawała z mężem w małżeńskim ustroju wspólnoty majątkowej i pracownicy gminy winni domagać się od [...] stosownego pełnomocnictwa lub zgody skarżącej na zawarcie takiej umowy, albowiem przekraczała ona zakres zwykłego zarządu majtkiem wspólnym. Skarżąca z nieruchomości nie korzystała, nie prowadziła działalności gospodarczej i obciążenie jej podatkiem od nieruchomości wg stawek jak za prowadzenie działalności gospodarczej byłoby całkowicie bezpodstawne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, jak i przed Sądem wniosło o jej oddalenie, powołując argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna, choć nie z powodów w niej podniesionych. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż kwestionowane przez Skarżącą rozstrzygnięcie dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji wymierzającej podatek od nieruchomości [...]. Zgodnie z art.133 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 137, poz. 926 z późn. zm.) stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art.110-117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Z przytoczonego wyżej przepisu jednoznacznie wynika, iż stroną postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wymierzającej podatek od nieruchomości winien być [...], którego decyzja wymiarowa dotyczyła. Nie tylko zwyczajne postępowanie podatkowe jest postępowaniem, o którym mówi przepis art.133 § 1 Ordynacji podatkowej. Jest nim także postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji podatkowej, a więc postępowanie, które jest nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji ostatecznych uregulowanym w rozdziale 18 działu IV Ordynacji podatkowej. Skoro [...] był stroną postępowania wymiarowego i podatek od nieruchomości został jedynie jemu wymierzony, to obowiązkiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego było potraktowanie go także jako strony postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wymierzającej mu ten podatek. Nie można uznać, iż skierowanie jednego odpisu postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności do obojga małżonków oznacza wszczęcie postępowania także z udziałem [...]. Tym bardziej, iż brak zwrotnego potwierdzenia odbioru uniemożliwia stwierdzenie, czy w istocie postanowienie to, zostało wysłane do każdego z małżonków osobno i każdemu z nich doręczone, czy też w jednym egzemplarzu - łącznie do obojga. Poza tym niewiadomo też komu je doręczono. Jedynie z faktu przystąpienia do postępowania pełnomocnika Skarżącej można wywieść wniosek, iż postanowienie doręczono [...]. Odpis postanowienia o wszczęciu postępowania winien być doręczony osobno każdemu z małżonków, ponieważ każdy z nich winien być odrębną stroną tego postępowania. Należy także wskazać, iż dalej postępowanie było prowadzone już z całkowitym pominięciem [...], ponieważ wszelkie pisma – to jest zawiadomienie o terminie do zapoznania się z zebranym materiałem, oraz decyzje organów obu instancji - były skierowywane jedynie do rąk pełnomocnika Skarżącej. Ponadto, brak zwrotnych potwierdzeń odbioru uniemożliwia sprawdzenie, czy doręczano je również [...]. Niemniej jednak z treści informacji zawartych w końcowych odcinkach w/w pism - to jest z tzw. "Otrzymują" ewidentnie wynika, iż skierowywano, je wyłącznie do kancelarii prawnej reprezentującej Skarżącą i do Burmistrza. W tej sytuacji Sąd uznał, iż [...] nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania wskazaną w art.240 §1 pkt4 ustawy Ordynacja podatkowa. Naruszenia prawa przez organ wydający zaskarżoną decyzję dające podstawę do wznowienia postępowania sąd rozpoznający skargę, zgodnie z treścią przepisu art.145 §1 pkt1 b p.p.s.a., ma obowiązek badać z urzędu. Stwierdzenie takiego naruszenia powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził naruszenie prawa stanowiące przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art.240 §1 pkt4 ustawy – Ordynacja podatkowa, a wobec takiego stwierdzenia zobligowany był do uchylenia decyzji organów obu instancji. Na zakończenie skład orzekający w sprawie pragnie również zaznaczyć, iż z okazanych sądowi akt administracyjnych wyraźnie wynika, że Burmistrz ustalił [...] wymiar podatku od nieruchomości za okres od 01.01.2005 roku do 31.12.2005 roku decyzją z dnia [...] roku o numerze [...]. To jest właściwe oznaczenie tego rozstrzygnięcia i wyłącznie nim powinno posługiwać się Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarówno w swoich pismach wydawanych w toku postępowania jak też końcowych rozstrzygnięciach. Tymczasem błędy w tym zakresie pojawiły i w postanowieniu SKO z [...] roku nr [...] wszczynającym postępowanie, i w informacji o wyznaczeniu Stronie 7–dniowego terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym, jak też w obu decyzjach: z 28 września 2006 roku i z 5 lutego 2007 roku. Ponadto, należy także zauważyć, iż z akt administracyjnych nie wynika, ani kiedy została doręczona decyzja organu I instancji, ani czy wniesione od niej (niemalże po miesiącu od daty wystawienia decyzji) odwołanie zostało złożone osobiście, czy też nadane za pośrednictwem urzędu pocztowego. Braki te uniemożliwiają Sądowi stwierdzenie, czy odwołanie od w/w decyzji zostało złożone w terminie. Reasumując, z uwagi na powyższe rozważania Sąd na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art.145 §1 pkt1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a. (-)Alina Rzepecka (-)Dariusz Skupień (-)Barbara Rennert