I SA/Go 362/13

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-08-27

Skład orzekający: Joanna Wierchowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej, oparty wyłącznie na trudnej sytuacji materialnej skarżącego i braku środków do życia, spełnia przesłanki "niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków" w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji, uznając, że trudna sytuacja materialna skarżącego i brak środków do życia, choć mogą uzasadniać przyznanie prawa pomocy, nie spełniają samodzielnie przesłanek "niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków" wymaganych do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd wskazał, że świadczenie pieniężne jest z natury odwracalne, a potencjalna bezskuteczność egzekucji z powodu braku majątku nie uzasadnia wstrzymania wykonania decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca E.P. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej orzekającą o jej solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. w podatku dochodowym od osób fizycznych. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując, że jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki, takie jak utrata skromnego majątku ruchomego i brak środków do podstawowej egzystencji z uwagi na brak dochodów. Sąd rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Wierchowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 sierpnia 2013r. wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. E.P. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku dochodowym od osób fizycznych. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając przedmiotowy wniosek skarżąca wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki na co wskazują załączone dokumenty dotyczące jej sytuacji majątkowej. Skarżąca nie osiąga bowiem żadnych dochodów. Potencjalna egzekucja należności podatkowych doprowadzi do następstw trudnych do odwrócenia, gdyż skromny majątek ruchomy może zostać zlicytowany, a na jego przywrócenie skarżąca nie ma środków finansowych. Ponadto spowoduje nieodwracalną szkodę w postaci braku środków do podstawowej egzystencji Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z regulacją art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z kolei stosownie do § 3 tego przepisu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji (art. 61 § 6 P.p.s.a.). Wskazać należy, że rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd związany jest zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Są nimi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych od odwrócenia skutków. Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy od stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę w jej wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy więc nawet samo powtórzenie treści przepisu, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. Ocena czy w danej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej przez stronę we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten powinien być wnikliwie uzasadniony. A zawarta w nim argumentacja powinna być spójna, poparta faktami i odnoszącymi się do nich dowodami uzasadniającymi wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak spełniającego powyższe warunki uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. W rozpoznawanej sprawie skarżąca uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje nieodwracalne skutki, gdyż pozbawi ją skromnego majątku ruchomego, który z uwagi na brak dochodów nie będzie mógł zostać przywrócony. Nadto podniosła, że spowoduje nieodwracalną szkodę poprzez pozbawienie środków potrzebnych do podstawowej egzystencji. Wynika więc z powyższego, że skarżąca przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej upatruje de facto w trudnej sytuacji materialnej, która choć nie jest przez Sąd kwestionowana, co potwierdza postanowienie referendarza z dnia 29 lipca 2013r. zwalniające skarżącą z kosztów sądowych, to nie przemawia za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji. Podkreślenia bowiem wymaga, że inne są przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a inne przyznania prawa pomocy. Tak więc przyznanie w sprawie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, nie oznacza automatycznie zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o jakich stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Gdyby bowiem tak było to w każdej sprawie w której strona została zwolniona od kosztów sądowych, dochodziłoby do wstrzymania zaskarżonej decyzji. Ponadto, przedstawiona we wniosku o prawo pomocy trudna sytuacja materialna skarżącej (jedyny dochód to stażowe w kwocie 988zł ) - na którą się powołuje również we wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu - sprzeciwia się uznaniu, że istnieje prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania nieodwracalnych skutków. Ewentualne bowiem postępowanie egzekucyjne podjęte celem wyegzekwowania wynikającego z zaskarżonej decyzji zobowiązania podatkowego, w kontekście braku środków finansowych, okazałoby się bezskuteczne. Zatem już sam fakt braku dochodu i majątku wskazywany we wniosku o przyznanie prawa pomocy wręcz sprzeciwia się uznaniu, iż w sprawie istnieją przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej, gdyż poddaje w wątpliwość możliwość wszczęcia postępowanie egzekucyjnego. Należy także podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowej instytucji, jaką jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11, Centralna Baza Orzeczeń NSA na stronie internetowej cbois.nsa.gov.pl). Ponadto rodzaj obowiązku objętego tą decyzją nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. Zatem w sytuacji uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło