I SA/Go 367/12

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-09-06

Skład orzekający: Stefan Kowalczyk, Anna Juszczyk – Wiśniewska, Jacek Niedzielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja kasacyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, narusza przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 233 § 2, poprzez wyrażenie oceny prawnej w kwestii zastosowania przepisu prawa materialnego (art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) w sposób przesądzający o merytorycznym załatwieniu sprawy?
Ratio decidendi
Decyzja kasacyjna organu odwoławczego, która uchyla decyzję organu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia, może zawierać wskazania dotyczące okoliczności faktycznych, które należy zbadać. Jednakże, organ odwoławczy nie może przesądzać w kwestiach, które nie zostały dostatecznie wyjaśnione faktycznie. W przypadku, gdy stan faktyczny w zakresie utrzymania i konserwacji zabytku został wyjaśniony w sposób wystarczający, a organy prawidłowo odmówiły zastosowania zwolnienia podatkowego z powodu niespełnienia tego warunku, nie narusza to samodzielności organu pierwszej instancji ani prawa strony do kontroli instancyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący A.M.K. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Burmistrza Miasta w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2011 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organy ustaliły, że skarżący i J.P. nabyli nieruchomość zabytkową, ale nie zgłosili do opodatkowania budynków, powołując się na wpis do rejestru zabytków. Organ podatkowy powziął wątpliwość co do prawidłowości informacji podatkowej, gdyż podatnicy nie przedłożyli zaświadczenia od konserwatora zabytków o utrzymywaniu i konserwowaniu nieruchomości zgodnie z przepisami. Wojewódzki Konserwator Zabytków stwierdził, że obiekty nie są utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami, co potwierdziły liczne zalecenia i decyzje nakazujące wykonanie prac.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant sekretarz sądowy Grzegorz Oracz po rozpoznaniu w dniu 6 września 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011r. oddala skargę. A.M.K., zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] uchylającą w całości decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2011 i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organy w sprawie ustaliły następujący stan faktyczny. A.M.K. i J.P. wspólnie nabyli w 2005 r. nieruchomość położoną w [...] (działki o nr [...]) stanowiącą kompleks pałacowo-zamkowy zabytkowy. W dniu 24 października 2006 r. podatnicy, złożyli informację w sprawie podatku od nieruchomości. Zgłosili do opodatkowania grunty znajdujące się pod wyżej wymienionym kompleksem. Natomiast nie zgłosili do opodatkowania budynków, uzasadniając to faktem wpisania ich do rejestru zabytków. Na podstawie przedłożonych przez podatników informacji organ podatkowy dokonał wymiaru podatku od nieruchomości za przedmiotową nieruchomość za lata 2006-2010. W 2011 roku organ podatkowy powziął wątpliwość co do prawidłowości złożonej przez podatników informacji w sprawie podatku od nieruchomości w zakresie braku wykazania do opodatkowania budynków, a w szczególności czy budynki stanowiące kompleks pałacowo-zamkowy utrzymywane są przez podatników zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków, albowiem zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm. o podatkach i opłatach lokalnych – powoływanej dalej jako u.p.o.l.) zwalnia się z podatku od nieruchomości grunty, budynki, budynki lub ich części wpisane indywidualnie do rejestru zabytków pod warunkiem utrzymywania i konserwowania zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Po dokonanych czynnościach sprawdzających, organ podatkowy stwierdził, że podatnicy nie przedłożyli zaświadczenia od właściwego konserwatora zabytków stwierdzajacego, że nieruchomość będąca w ich posiadaniu jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Podatnicy przedstawili jedynie dokumenty o wpisaniu nieruchomości - budynków pałacu i zamku do rejestru zabytków. Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. organ podatkowy wezwał skarżącego oraz J.P. do przedłożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości za 2011r. oraz zaświadczenia od konserwatora zabytków o utrzymywaniu i konserwowaniu nieruchomości zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Postanowieniem z dnia [...] marca 2011r. nr [...] Burmistrz Miasta, na podstawie art. 165 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. – powoływanej dalej jako O.p.), wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r., za nieruchomość położoną w [...]. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. (data wpływu do organu 4 kwietnia 2011 r.) podatnicy przedłożyli informacje w sprawie podatku, jednak nie zostały one wypełnione zgodnie z przepisami. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. organ podatkowy wezwał skarżącego i J.P. do skorygowania podanych informacji i przedłożenia zaświadczenia. Z kolei pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Burmistrz Miasta zwrócił się do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków o udzielenie informacji na temat nieruchomości położonej w [...], w szczególności, czy nieruchomość ta jest indywidualnie wpisana do rejestru zabytków i czy w latach 2006-2011 wydawane było podatnikom zaświadczenie o utrzymywaniu i konserwowaniu nieruchomości zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Wojewódzki Konserwator Zabytków stwierdził, że w latach 2006 - 2011 r. nie wydawał podatnikom zaświadczeń dotyczących utrzymywania i konserwowania przedmiotowej nieruchomości zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Nadto wskazał, że wydał: - zalecenie pokontrolne z dnia [...] listopada 2006 r. dotyczące wykonania prac zabezpieczających obejmujących wykonanie remontu pokrycia dachu, naprawy i uzupełnienia uszkodzonych rynien i rur spustowych, wykonania opierzeń, remontu i wzmocnienia drewnianej konstrukcji więźby dachowej, remontu i zabezpieczenia gzymsów, - decyzję z dnia [...] grudnia 2007 r. nakazującą właścicielom zamku wstrzymanie wykonywanych bez pozwolenia robót budowlanych, - decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r. nakazującą właścicielom przeprowadzenie robót budowlanych niezbędnych ze względu na zagrożenie zniszczeniem zamku i pałacu we wskazanym zakresie. Wojewódzki Konserwator Zabytków wyjaśnił, że w latach 2007-2008 na zamku wymieniono pokrycie dachowe wraz z opierzeniami i założono rynny. Nie podjęto natomiast prac przy dachu i gzymsach oraz nie założono rur spustowych i nie naprawiono gzymsów wieńczących elewacje zamku, przy czym w tym zakresie prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Z uwagi na zły stan zachowania zamku, niezrealizowane zalecenia pokontrolne oraz nakazy Wojewódzki Konserwator Zabytków stwierdził, że obiekty te nie są utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Jednocześnie potwierdził i dołączył stosowne decyzje o indywidualnym wpisaniu zespołu zamkowo - pałacowego do rejestru zabytków. Pismem z dnia [...] czerwca 2011r. Burmistrz Miasta zwrócił się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o stwierdzenie: czy obiekty kompleksu pałacowo-zamkowego położone w [...], pomimo uszkodzeń, pozostają nadal obiektami budowlanymi. W odpowiedzi na powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. wskazał, że w oparciu o art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 243, poz. 1623 z 2010 r.) zarówno Zamek, jak i Pałac wypełniają definicję dotyczącą budynku, zatem należy uznać, że w obecnym stanie prawnym są obiektami budowlanymi. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. Burmistrz Miasta wyznaczył termin oględzin przedmiotowych nieruchomości na dzień [...] lipca 2012 r. Z uwagi na pisemne zawiadomienia podatników o niemożności stawienia się w wyznaczonym terminie, organ podatkowy postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. wyznaczył nowy termin oględzin na dzień [...] września 2011 r. Podatnicy nie stawili się w wyznaczonym terminie, w związku z czym przedstawiciele organu podatkowego dokonali oględzin samodzielnie, sporządzając na tę okoliczność notatkę służbową. Postanowieniem z dnia [...] września 2011r. wyznaczono stronie siedmiodniowy termin w zakresie wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego. Jednakże podatnicy nie skorzystali z tego prawa. Decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...], Burmistrz Miasta, na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 7 u.p.o.l., Uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] października 2009 r. Nr XXXV/193/09 oraz art. 21 § 1 pkt 2, art. 63 § 1, art. 207, art. 216, art. 139 § 1 i art. 140 § 1 O.p. ustalił skarżącemu oraz J.P. podatek od nieruchomości za rok 2011 w wysokości 48.742,95 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I Instancji przedstawił przebieg postępowania podatkowego w sprawie. Od decyzji tej A.M.K. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucającej jej naruszenie art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. w związku z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. poprzez: - niepełne zbadanie stanu faktycznego w przedmiocie utrzymania i konserwacji budynków kompleksu pałacowo-zamkowego w dacie ich nabycia oraz posiadania przez stronę; - dokonanie ustaleń faktycznych przez Organ w oparciu o niepełny i całkowicie wybiórczo weryfikowany materiał dowodowy; - nadmierne i nieuzasadnione ograniczenie możliwości zastosowania zwolnienia z podatku od nieruchomości określonego w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. do gruntów i budynków podatnika; - oparcie ustaleń w zakresie powierzchni użytkowej budynków kompleksu pałacowo-zamkowego na operacie szacunkowym sporządzonym dla innych celów niż wymiar podatku od nieruchomości, a zatem na dokumencie abstrahującym od definicji powierzchni użytkowej przyjętej w art. 1 a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Jednocześnie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi podatkowemu I instancji do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Kolegium, zebrany materiał dowodowy pozwala na ocenę stanu budynku w spornym roku podatkowym. Wskazano, że z ustaleń konserwatora zabytków dotyczących okresu 2006-2010, wynika, iż zły stan zachowania zamku i pałacu, opisany w protokołach z kontroli przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, znajdujący odzwierciedlenie w piśmie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2011 r., nie uległ poprawie. Organ II instancji stwierdził, że ustalenia organu podatkowego, przy braku jakichkolwiek przeciwdowodów przywołanych przez samych podatników, w pełni pozwalały na przyjęcie, że w spornym roku podatkowym, nie miało zastosowania ustawowe zwolnienie od podatku z art.7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. W ocenie Kolegium zaskarżoną decyzję należało jednak uchylić z uwagi na nieprawidłowe przyjęcie do opodatkowania powierzchni użytkowej przedmiotowych nieruchomości bowiem okoliczność ta ma istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy, a wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego A.M.K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w części dotyczącej uzasadnienia rozstrzygnięcia, zarzucając jej naruszenie: - art. 233 § 2 O.p. poprzez wyrażenie przez Kolegium w treści decyzji oceny prawnej w kwestii zastosowania przepisu prawa materialnego art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., pomimo braku prawnych podstaw do formułowania takiej oceny w decyzji o charakterze kasacyjnym, w zakresie dotyczącym bezpośrednio przedmiotu postępowania, w sposób przesądzający o merytorycznym załatwieniu sprawy przy jej ponownym rozpatrywaniu przez organ I instancji; - art. 127 O.p. poprzez pozbawienie skarżącego realnej możliwości kontroli instancyjnej decyzji wydanej przez organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wynikające ze skrępowania organu I instancji oceną prawną sformułowaną w decyzji; - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 121, 122, 187 i 191 O.p. poprzez niepełne zbadanie stanu faktycznego w przedmiocie utrzymania i konserwacji budynków kompleksu pałacowo-zamkowego w dacie ich nabycia oraz posiadania przez stronę. Dokonanie ustaleń faktycznych przez organ w oparciu o niepełny i całkowicie wybiórczo weryfikowany materiał dowodowy, a także niedostateczne (brak) poinformowanie strony o okolicznościach dla sprawy istotnych i zakresie niezbędnego współdziałania strony w ustaleniu stanu faktycznego sprawy; - naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że utrzymanie i konserwacja zabytku zgodnie z przepisami o ochronie zabytków nie wymaga dokonywania oceny działań podatnika w tym zakresie z uwzględnieniem: a) stanu zabytku w momencie jego nabycia, b) znacznego czasu niezbędnego na realizację niezbędnych prac dotyczących zabytku, wynikających z jego szczególnego statusu prawnego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części jej uzasadnienia oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przeprowadzona przez sąd kontrola zaskarżonej decyzji nie daje podstaw do przyjęcia, iż decyzja wydana została z naruszeniem prawa. W ocenie Sądu nie doszło bowiem przy jej wydawaniu ani do naruszenia przepisów postępowania, ani do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu skutkującym koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Tym samym, skargę należało uznać za bezzasadną. Przedmiotowa sprawa dotyczy decyzji kasacyjnej organu odwoławczego. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 233 § 2 O.p. Zgodnie z treścią przywołanego przepisu organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w całości i sprawę przekazał do rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W decyzji tej Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że Burmistrz Miasta zasadnie odmówił udzielenia zwolnienia podatkowego przewidzianego w przepisie art. 7 ust.1 pkt 6 u.p.o.l. Natomiast organ odwoławczy uznał, że organ I instancji dokonując wymiaru podatku nieprawidłowo oparł się na danych zawartych w operacie szacunkowym opracowanym przez biegłego sądowego w sprawie określenia wartości rynkowej nieruchomości gruntowej w marcu 2005r., gdyż dane te obejmują powierzchnię komunikacji, czyli klatek schodowych. Tym samym organ odwoławczy wskazał, na brak ustaleń faktycznych w zakresie powierzchni użytkowej nieruchomości, która stanowi podstawę opodatkowania. Strona skarżąca zarzuca, że Kolegium naruszyło przepis art. 233 § 2 O.p. poprzez wyrażenie w treści decyzji oceny prawnej w kwestii zastosowania przepisu prawa materialnego art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. w zakresie dotyczącym bezpośrednio przedmiotu postępowania, w sposób przesądzający o merytorycznym załatwieniu sprawy przy jej ponownym rozpatrywaniu przez organ I instancji. W ocenie strony skarżącej powyższe pozbawia skarżącego realnej możliwości kontroli instancyjnej decyzji wydanej przez organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy, gdyż organ I instancji jest skrępowany oceną prawną sformułowaną w decyzji. Z zarzutem tym nie można się zgodzić. Stosownie do treści art. 233 § 2 o.p. organ I instancji, przystępując do ponownego rozpatrzenia sprawy, związany będzie jedynie tymi wskazaniami decyzji kasacyjnej, które odnoszą się do okoliczności stanu faktycznego, jakie - zdaniem organu odwoławczego - winny być zbadane przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W niniejszej sprawie organ zobowiązany będzie ustalić w prawidłowy sposób podstawę opodatkowania- powierzchnię użytkową nieruchomości. Natomiast, w ocenie Sądu, zaakceptowanie przez organ odwoławczy ocen prawnych wyrażonych przez organ I instancji odnośnie tych okoliczności faktycznych, które uznano za udowodnione i dostatecznie wyjaśnione, i które w związku z tym nie były przyczyną uchylenia decyzji, nie narusza samodzielności organu I instancji i art. 127 O.p. Istotne jest tylko, by w decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 233 § 2 O.p. organ odwoławczy nie przesądził w kwestiach, co do których nie wyjaśniono w dostatecznym stopniu stanu faktycznego. Stan faktyczny w zakresie ustalenia czy obiekty – zamek i pałac są utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami o ochronie zabytków został wyjaśniony w wystarczający sposób. Z ustaleń organów jednoznacznie wynika, że obiekty te nie są utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Prawidłowo więc organy obu instancji odmówiły zastosowania zwolnienia podatkowego określonego w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. W myśl art.7 ust.1 pkt 6 u.p.o.l. zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Spełnienie warunku koniecznego, jakim jest utrzymanie i konserwacja zabytku odpowiednio do wymogów prawa, może być dowiedzione w dowolny, dopuszczalny prawem sposób. Podobnie, niespełnienie wskazanego kryterium, również powinno być wykazane odpowiednimi dowodami. Toteż skoro organy podatkowe nie dysponują wiedzą pozwalającą ocenić stan zabytku i sposób jego konserwacji, to prawidłowym jest wystąpienie organu podatkowego do wojewódzkiego konserwatora zabytków o udzielenie informacji, względnie przedstawienie przez zainteresowanego podatnika odpowiedniego zaświadczenia wydanego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Takie postępowanie należy uznać za właściwe w świetle przepisów o postępowaniu dowodowym tj. art.122, art.123 §1, art.187 §1 i art.191 O.p., bowiem tym sposobem organ dąży do zebrania wszechstronnego materiału dowodowego uzasadniającego bądź nie możliwość skorzystania przez podatnika z wymienionej w art. 6 ust. 7 u.p.o.l. ulgi. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organy, w ramach nałożonych na nich przepisami prawa obowiązków, poczyniły wystarczające starania co do pozyskania niezbędnych danych dotyczących stanu przedmiotowego zabytku. Organ wystąpił do właścicieli o przedłożenie zaświadczenia, że nieruchomość jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Z uwagi na niedostarczenie przez strony postępowania podatkowego przedmiotowego zaświadczenia organ zwrócił się do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków o udzielenie informacji na temat przedmiotowych nieruchomości, w szczególności o to czy nieruchomość ta jest wpisana do rejestru zabytków i czy w latach 2006-2011 wydawane było stronie zaświadczenie o utrzymywaniu i konserwowaniu nieruchomości zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Z treści otrzymanej w toku postępowania korespondencji od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wynikało, że w latach 2006-2011 organ ten nie wydawał skarżącemu jak i uczestnikowi postępowania zaświadczeń dotyczących utrzymania i konserwowania przedmiotowych nieruchomości zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Ponadto Wojewódzki Konserwator Zabytków wskazał, że prowadził postępowanie administracyjne dotyczące zachowania zamku i pałacu, które zakończyło się wydaniem: - zaleceń pokontrolnych z dnia [...] listopada 2006 r. dotyczących wykonania prac zabezpieczających obejmujących: wykonanie remontu pokrycia dachu, naprawę i uzupełnienie uszkodzonych rynien i rur spustowych, wykonanie opierzeń, remont i wzmocnienie drewnianej konstrukcji więźby dachowej, remont i zabezpieczenie gzymsów; - decyzji z dnia [...] grudnia 2007r. nakazującej właścicielom zamku wstrzymania wykonywanych bez pozwolenia robót budowlanych przy ww zamku, polegających na usuwaniu gzymsów koronujących krużganków oraz tynkowania elewacji krużganków na dziedzińcu zamku w wyniku, których zniszczono pozostałości dekoracji graffitowej oraz historyczne tynki na elewacji północnej i wschodniej; - decyzji z dnia [...] stycznia 2008r. nakazującej właścicielom przeprowadzenie robót budowlanych niezbędnych ze względu na zagrożenie zniszczeniem zamku i pałacu w zakresie: wykonania remontu pokrycia dachu naprawę i uzupełnienie uszkodzonych rynien i rur spustowych, wykonanie opierzeń, remont i wzmocnienie drewnianej konstrukcji więźby dachowej, remont i zabezpieczenie gzymsów. Termin realizacji nakazanych prac upłynął [...].10.2007 r. Do dnia [...] maja 2011r. nie zrealizowano pełnego zakresu nakazanych prac. Ponadto Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. zobowiązał właścicieli zamku do uzyskania pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych i prac konserwatorskich przy elewacjach krużganków na dziedzińcu zamku. Pozwolenie należało uzyskać w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania decyzji. Do [...] maja 2011 r. właściciele nie złożyli wniosku ani programu prac w celu uzyskania uzgodnienia. W dniu [...] grudnia 2010r. Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał zalecenia pokontrolne, dotyczące zabezpieczenia fasady pałacu oraz pozostałych elewacji pałacu i zamku, zabezpieczenia sztukaterii w salach zamkowych, przeprowadzenie prac konserwatorskich przy elewacjach krużganków zamkowych oraz dokończenie remontu dachu na zamku i wykonanie remontu pokrycia dachowego na pałacu. Ponadto organ ten poinformował, że w latach 2006-2011 pracownicy działający z jego upoważnienia przeprowadzili kontrole przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami przedmiotowych obiektów, w trakcie których spisano protokoły oraz wykonano dokumentację fotograficzną. Podczas kontroli przeprowadzonych [...] listopada 2010r. i [...] lutego 2011r. oraz oględzin, które miały miejsce [...] marca 2011r. stwierdzono m.in., że pokrycie dachowe na pałacu znajduje się w bardzo złym stanie zachowania, widoczne są pęknięcia połaci od strony dziedzińca i pl. Zamkowego, ubytki i zniszczenie dachówki karpiówki i gąsiorów. Elewacja frontowa pałacu znajduje się w bardzo złym stanie zachowania. Widoczne są liczne ubytki w tynkach, odspajanie się zachowanych tynków, uszkodzenia i ubytki elementów wystroju architektonicznego. Wzdłuż elewacji frontowej leżą fragmenty dachówek, cegły, tynków itp., co świadczy o postępującej degradacji obiektu. Wojewódzki Konserwator Zabytków w piśmie z dnia [...] maja 2011r. stwierdził, że zamek położony na działce nr [...] i pałac położony na działce [...] ze względu na zły stan zachowania tych obiektów oraz niezrealizowanie przez właścicieli zaleceń pokontrolnych oraz nakazów wydanych przez organ – nie są utrzymane i konserwowane zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków. Z treści pisma uzyskanego od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków ewidentnie wynikało, że obiekty te nie są utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad nimi. Ponadto organ ten wskazał na jakich dowodach to stwierdzenie oparł. Sama strona ani na etapie postępowania przed organami, ani też potem - przed sądem - nie okazała się żadnym konkretnym dokumentem, czy też żadną konkretną informacją co do tego, że ustalenia wojewódzkiego konserwatora zabytków przyjęte następnie przez organ co do stanu tego zabytku były niezasadne. W sprawie nie było sporne, że od zakupu przedmiotowej nieruchomości, prowadzone były prace remontowe. Wojewódzki Konserwator Zabytków wskazał, że w latach 2007 – 2008 wymieniono pokrycie dachowe na zamku wraz z opierzeniami i założono rynny. Organ wskazał, że nie podjęto prac przy dachu i gzymsach pałacu oraz nie założono rur spustowych na zamku i nie naprawiono gzymsów wieńczących elewacje zamku. Jednakże jak wynika z dokumentacji zgromadzonej przez organ były one niewystarczające do uznania, że zabytek był w odpowiedni sposób konserwowany i utrzymywany. Ponieważ, stosownie do art. 7 ust.1 pkt 6 u.p.o.l. przewidziane w tym przepisie zwolnienie od podatku od nieruchomości gruntów i budynków wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków, uwarunkowane zostało ich utrzymaniem i konserwacją zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, niespełnienie tego warunku w danym roku podatkowym, skutkowało objęciem nieruchomości obowiązkiem podatkowym na ogólnych zasadach. Wskazane zwolnienie ma bowiem charakter indywidualny i dotyczy wyłącznie budynków i gruntów wpisanych do rejestru zabytków i utrzymywanych oraz konserwowanych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. Nr 162, poz. 1568 ze zmianami). Utrata zwolnienia następuje, gdy nieruchomość wpisana do rejestru zabytków nie jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Obowiązkiem organów podatkowych było zatem poczynienie na etapie postępowania, ustaleń co do wpisania przedmiotowej nieruchomości do rejestru zabytków, oraz czy był on utrzymywany oraz konserwowany w danym roku podatkowym zgodnie z wymogami wyżej przywołanej ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. O ile w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości został spełniony pierwszy z warunków, to z poczynionych w sprawie dalszych ustaleń wnikało, że stan nieruchomości jest niezgodny z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wskazać również należy, że organy podatkowe nie dysponują wiedzą pozwalającą ocenić stan zabytku i sposób jego konserwacji, dlatego za prawidłowe należy uznać skierowane przez organ podatkowy wystąpienie do wojewódzkiego konserwatora zabytków o udzielenie informacji, względnie przedstawienie przez zainteresowanego podatnika odpowiedniego zaświadczenia wydanego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Takie postępowanie należy uznać za uzasadnione w świetle przepisów o postępowaniu dowodowym tj. art. 122, art. 187 § 1 inne O.p., bowiem działając w ten sposób organ dąży do zebrania wszechstronnego materiału dowodowego uzasadniającego możliwość bądź jej brak do skorzystania przez podatnika z wymienionej w art. 6 ust. 7 u.p.o.l. ulgi. Działanie takie jest tym bardziej zasadne skoro, jak wynika z przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wojewódzki konserwator zabytków lub działający z jego upoważnienia pracownicy wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków posiadają odpowiednie informacje o zabytkach znajdujących się na obszarze ich właściwości miejscowej (art. 4, 5, 38, 87 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami). Z uwagi na powyższe niezasadny jest zarzut dokonywania ustaleń faktycznych przez organ w oparciu o niepełny i całkowicie wybiórczo weryfikowany materiał dowodowy. Strona również miała możliwość współdziałania w ustaleniu stanu faktycznego. Okoliczność, że z tej możliwości nie skorzystała nie ma znaczenia dla sprawy, a z całą pewnością nie może obciążać organu. W toku prowadzonego postępowania strona miała zagwarantowane prawo brania czynnego udziału w postępowaniu, zapoznania się z aktami, zawiadamiana była o oględzinach. Mając powyższe na uwadze należało uznać zarzuty skargi jako niezasadne. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie wykazuje niezgodności z prawem materialnym, nie wskazuje na naruszenie procedury administracyjnej oraz nie została wydane z rażącym naruszeniem prawa i w związku z tym na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić. |Sędzia WSA |Sędzia WSA |Sędzia WSA | |Anna Juszczyk-Wiśniewska |Stefan Kowalczyk |Jacek Niedzielski |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło