I SA/Go 37/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Sędzia WSA Krystyna Skowrońska- Pastuszko Protokolant Sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2010 r. sprawy ze skargi P Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności oddala skargę. Skarżąca "P" Spółka z o. o. (zw. dalej: strona, skarżąca, Spółka, dłużnik zajętej wierzytelności) wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej (zw. dalej: Dyrektor IS, organ odwoławczy, organ II instancji) nr [...] z [...] listopada 2009r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (zw. dalej: Naczelnik US, organ I instancji) nr [...] z [...] października 2009r. w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności, zajętej zawiadomieniami Nr [...] z dnia [...] lutego 2009r., Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009r. i Nr [...] z dnia [...] lipca 2009r., w związku z egzekucją prowadzoną z majątku p. Ł.W. – K. zamieszkałej w [...]. Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny: Naczelnik US prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku p. Ł.W. –K. na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zobowiązania z tytułu podatku VAT o numerach: [...] z [...] lipca 2007r. za kwiecień 2007r. (kwota główna 797,00zł); [...] z [...] sierpnia 2007r. za maj 2007r. (kwota główna 198,00 zł); [...] z [...] września 2007r. za lipiec 2007r. (kwota główna 554,00zł); [...] z [...] grudnia 2007r. za wrzesień 2007r. (kwota główna 510,00zł); [...] z [...] stycznia 2008r. za październik 2007r. (kwota główna 670,00zł); [...] z [...] lutego 2008r. za listopad 2007r. (kwota główna 362,00zł); [...] z [...] lutego 2009r. za czerwiec 2008r. (kwota główna 439.528,00zł); [...] z [...] marca 2009r. za luty 2007r. (kwota główna 1.064,00zł); [...] z [...] marca 2009r. za marzec 2007r. (kwota główna 673,00zł); [...] z [...] marca 2009r. za czerwiec 2007r. (kwota główna 675,00zł.); [...] z [...] marca 2009r. za sierpień 2007r. (kwota główna 659,00zł.); [...] z [...] marca 2009r. za miesiąc grudzień 2007r. (kwota główna 804,00zł.); [...] z [...] marca 2009r. za styczeń 2008r. (kwota główna 276,00zł.); [...] z [...] marca 2009r. za luty 2008r. (kwota główna 762,00zł.); [...] z [...] marca 2009r. za marzec 2008r. (kwota główna 339,00 zł); oraz na podstawie tytułu wykonawczego [...] z [...] lipca 2009r. obejmującego zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r. (kwota główna 667.034,00zł). W toku tego postępowania egzekucyjnego, w oparciu o przepis art.89 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr229, poz.1954 ze zm. – zw. dalej: ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) organ skierował do dłużnika w/w zobowiązanej, tj. skarżącej Spółki trzy zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność pieniężną z tytułu sprzedaży nieruchomości, położonej w [...], wpisanej do księgi wieczystej Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy: 1/ Nr [...] z [...] lutego 2009r., na łączną kwotę 504.600,68zł.; 2/ Nr [...] z [...] kwietnia 2009r. na łączną kwotę 10.729,56zł.; 3/ Nr [...] z [...] lipca 2009r. na łączną kwotę 29.083,08zł., (doręczone Spółce odpowiednio: 26 lutego 2009r.; 22 kwietnia 2009r.; 9 lipca 2009r.). W związku z brakiem odpowiedzi na pierwsze zawiadomienie z [...] lutego 2009r., Naczelnik US wystosował do Spółki ponaglenie Nr [...] z [...] marca 2009r., którym wezwał ją do niezwłocznego udzielenia odpowiedzi na przedmiotowe zajęcie wierzytelności. Strona w odpowiedzi (pismo z [...] marca 2009r. ) poinformowała organ egzekucyjny, że zajęta wierzytelność p. Ł.W.-K. jest częściowo sporna. W konsekwencji, organ egzekucyjny pismem z [...] kwietnia 2009r., wystąpił do Spółki o udzielenie informacji, w jakiej wysokości zajęta wierzytelność jest sporna. Jednocześnie wezwał ją do przekazania części wierzytelności, niebędącej sporną. W odpowiedzi z [...] kwietnia 2009r. dłużnik zajętej wierzytelności powiadomił organ egzekucyjny, że wierzytelność jest w całości sporna, albowiem nie jest w posiadaniu zakupionej nieruchomości. Wskazał, na kwestię hipoteki przymusowej, wpisanej [...] lutego 2002r. na rzecz A.L., którą wyjaśnia prokuratura, i że brak możliwości wykreślenia tej hipoteki uniemożliwia jej pozyskanie kredytu. W dniu [...] lipca 2009r., na wniosek Naczelnika US upoważnieni pracownicy Urzędu Skarbowego, przeprowadzili w siedzibie Biura Finansowego [...] Spółka z o. o. w obecności Prezesa Zarządu oraz pełnomocnika Spółki kontrolę prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. Na tę okoliczność sporządzono stosowny protokół. W uwagach do tego protokołu dłużnik zajętej wierzytelności wskazał, że: "Nie przekazano na rzecz urzędu skarbowego na realizację zajęć żadnych środków pieniężnych ponieważ: 1. trwa -weryfikacja tej nieruchomości z uwagi na ujawnione wady techniczne obiektu, które nie były znane w trakcie nabycia. W przygotowaniu pozew do Sądu p-ko Pani W. – K.; 2. nie została rozliczona hipoteka na rzecz Pana L., która nie była ujawniona w akcie notarialnym; 3. do chwili obecnej nie nastąpiło przekazanie obiektu". Przedmiotowy protokół, zawierający pouczenie o uprawnieniu kontrolowanego, określonych w art.71a §7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji został podpisany przez osoby działające w imieniu dłużnika zajętej wierzytelności oraz osoby kontrolujące. Poza w/w uwagami Spółka w terminie 14 dni od daty doręczenia tego dokumentu nie wniosła innych wyjaśnień bądź zastrzeżeń. Następnie pismem z dnia [...] września 2009r. Naczelnik US wystąpił do Burmistrza o udzielenie informacji dotyczących: 1/ stanu należności wynikających z tytułów wykonawczych o numerach [...], będących podstawą obciążenia hipoteką przymusową nieruchomości, wpisanej w księdze wieczystej Nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy, 2/ kwoty wierzytelności zabezpieczonej ww. hipoteką przymusową Spółka spłaciła i kiedy to miało miejsce, 3/ jak też dopytał, czy kwota 100.000,00zł wpłacona w dniu [...] października 2008r. oraz kwota 50.000,00zł. wpłacona w dniu [...] stycznia 2009r., przez Spółkę została zaliczona na wierzytelność zabezpieczoną ww. hipoteką. W odpowiedzi Burmistrz poinformował organ egzekucyjny, że stan należności, wynikający z ww. tytułów wykonawczych wynosi zero złotych, i że Spółka spłaciła wierzytelności zabezpieczone ww. hipoteką przymusową dokonując wpłat na łączną kwotę: 150.000,00zł. w tym: kwotę 100.000,00zł. - [...] października 2008r. (należność główna 36.847,00zł. i odsetki 63.153,00zł.), kwotę 50.000,00zł. - [...] stycznia 2009r. (należność główna - 18.978,00zł. i odsetki 31.022,00zł). Obie wpłaty dotyczyły wierzytelności zabezpieczonej ww. hipoteką przymusową. Organ ustalił również na podstawie umowy zawartej aktem notarialnym rep. A Nr [...] z [...] lipca 2009r. w Kancelarii Notarialnej, że Spółka dokonała sprzedaży nieruchomości ([...]) dla "E" Spółka z o. o., nabytej wcześniej od Ł.W. – K.. Dokonując następnie oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy Naczelnik US stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy daje podstawę do uznania, iż Spółka uchyla się od wpłaty zajętej wierzytelności. W konsekwencji postanowieniem Nr [...] z [...] października 2009r. określił kwotę nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu przez "P" Spółkę z o.o. wierzytelności w wysokości: 1) 439.528,00zł. wraz z odsetkami liczonymi od dnia [...] lipca 2008r. (dot. [...]), 2) 797,00zł. wraz z odsetkami liczonymi od dnia [...] maja 2007r. (dot. [...]); 3) 198,00zł. wraz z odsetkami liczonymi od dnia [...] czerwca 2007r. (dot. [...]); 4) 333,50zł. wraz z odsetkami liczonymi od dnia [...] grudnia 2007r. (dot. [...]); 5) 554,00zł. wraz z odsetkami liczonymi od dnia [...] sierpnia 2007r. (dot. [...]); 6) 670,00zł. wraz z odsetkami liczonymi od dnia [...] listopada 2007r. (dot. [...]); 7) 510,00zł. wraz z odsetkami liczonymi od dnia [...] października 2007r. (dot. [...]); 8) 1.064,00zł wraz z odsetkami liczonymi od dnia [...] marca 2007r. (dot. [...]); 9) 673,00zł wraz z odsetkami liczonymi od dnia [...] kwietnia 2007r. (dot. [...]); 10) 675,00zł. wraz z odsetkami liczonymi od dnia [...] lipca 2007r. (dot. [...]); 11) 659,00zł. wraz z odsetkami liczonymi od dnia [...] września 2007r. (dot. [...]); 12) 276,00zł. wraz z odsetkami liczonymi od dnia [...] lutego 2008r. (dot. [...]); 13) 762,00zł.wraz z odsetkami liczonymi od dnia [...] marca 2008r. (dot. [...]); 14) 339,00zł. wraz z odsetkami liczonymi od dnia [...] kwietnia 2008r. (dot. [...]); 15) 804,00zł. wraz z odsetkami liczonymi od dnia [...] stycznia 2008r. (dot. [...]); 16) 667.034,00zł. wraz z odsetkami liczonymi od dnia [...] mają2009r. (dot. [...]); 17) 132,00zł. koszty upomnień; 18) 74.748,32zł. koszty egzekucyjne. Z uwagi na uregulowanie przez skarżącą ciążących na p. Ł.W. – K. zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości organ egzekucyjny ograniczył w w/w postanowieniu odpowiedzialność dłużnika zajętej wierzytelności do kwoty 2.290.000,00zł. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że dłużnik zajętej wierzytelności w związku z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności, wskazanymi w sentencji rozstrzygnięcia winien przekazać następujące kwoty: 1.114.876,50zł. - należność główna, 106.759,20zł. - odsetki (naliczone na dzień 26 października 2009r.), 132,00zł. - koszty upomnień, 74.748,30zł. - koszty egzekucyjne. W zażaleniu na przedmiotowe postanowienie strona reprezentowana przez pełnomocnika zarzuciła: 1/ oparcie się organu na przesłance bezpodstawnego uchylania się wierzyciela od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, pomimo iż taka przesłanka nie zaistniała; 2/ błędną podstawę prawną zaskarżonego postanowienia w zakresie wskazanych przepisów art.71 §9 oraz art.71b §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W motywach pełnomocnik wskazał na szereg okoliczności, potwierdzających jego zdaniem to, że kwota wierzytelności jest sporna. Wskazał na zawezwanie do ugody skierowane wobec p. Ł.W. – K. przedłożone w Sądzie Rejonowym w dniu [...] września 2009r., w którym Spółka określiła jako maksymalną wartość nieruchomości kwotę 848.000,00zł. Taką kwotę wskazała również w pozwie złożonym w Sądzie Okręgowym w dniu [...] października 2009r. o nakazanie złożenia oświadczenia woli. Jednocześnie zastrzegł, że pomimo wskazania w obu pismach przez wierzyciela maksymalnej kwoty, jaką warta wg wierzyciela jest przedmiotowa nieruchomość, nie można stwierdzić, iż jest to kwota bezsporna. Wierzyciel pierwotnie zawezwał bowiem sprzedawcę do próby ugodowej, gdzie przed Sądem mogłoby dojść do zawarcia ugody pomiędzy stronami w zakresie ceny nieruchomości. Dodał , iż na posiedzenie Sądu, wyznaczone na dzień 26 października 2009r. p. Ł.W. – K. nie stawiła się i nie uzgodniono kwoty ugody, w związku z czym dopóki Sąd nie wyda wnioskowanego wyroku może w ogóle nie dojść do transakcji sprzedaży, gdyż brak jest pewności, co do całej kwoty transakcji i z całą pewnością nie można mówić o bezsporności jej części. Dyrektor IS po przeprowadzeniu analizy zebranych w sprawie dokumentów, postanowieniem z [...] listopada 2009r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W pierwszej kolejności wyjaśnił, iż zgodnie z brzmieniem art.89 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art.72 – art.85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności (§1). Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w §1, przy czym zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług (§2). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia o którym mowa w §1, organ egzekucyjny wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy: a/ uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego; b/ przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania; c/ w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność (§3). Wskazał, iż stosownie do unormowań art.70 §5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku dłużników zajętej wierzytelności obowiązanych do prowadzenia ksiąg podatkowych w rozumieniu ordynacji podatkowej mają zastosowanie przepisy §1- §4 tego artykułu, w myśl których: dłużnik zajętej wierzytelności jest obowiązany do naliczenia odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie, należnych od następnego dnia po dniu wystawienia przez organ egzekucyjny zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub prawa majątkowego do dnia przekazania organowi egzekucyjnemu środków pieniężnych uzyskanych z zajęcia, z zastrzeżeniem §2 (§1); jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności przekazuje organowi egzekucyjnemu środki pieniężne za pośrednictwem rachunku bankowego, nalicza odsetki, o których mowa w §1, do dnia obciążenia rachunku bankowego zobowiązanego przekazywaną kwotą (§2); organ egzekucyjny w okresie realizacji zajęcia jest obowiązany powiadamiać dłużnika zajętej wierzytelności o każdorazowej zmianie stawki odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie (§3); dłużnik zajętej wierzytelności nie odpowiada za nieprawidłowe obliczenie odsetek, jeżeli organ egzekucyjny nie powiadomił go w porę o zmianie, o której mowa w §3 (§4). Następnie organ odwołał się do treści art.91 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w świetle którego - jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności uchyla się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, mimo że wierzytelność została przez niego uznana i jest wymagalna, stosuje się odpowiednio przepisy art.71b. Podkreślił, że dyspozycja powyższego przepisu wskazuje, że jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, zajęta wierzytelność albo część wierzytelności może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie, o którym mowa w art.71a §9. Tytuł wykonawczy wystawia organ egzekucyjny, który dokonał u dłużnika zajętej wierzytelności zajęcia wierzytelności. Wskazał, że przepis art.71a §9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi zaś, że jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie. Z powyższego wywiódł, że stwierdzenie istnienia przesłanki w postaci bezpodstawnego uchylania się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności lub jej części następuje zatem poprzez przeprowadzenie kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności lub zobowiązanego. Zasady realizacji kontroli zostały określone w przepisach art.71a §1-§1 §2 i §3 - §8 ww. ustawy. W myśl §1 tego artykułu organy egzekucyjne uprawnione są do przeprowadzania u dłużników zajętej wierzytelności, z wyłączeniem banków, kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, z zastrzeżeniem §2. Natomiast z przepisu §8 wskazanego artykułu wynika, że przepisy §1 - §7 stosuje się odpowiednio do zobowiązanego. Stosownie do unormowań art.71a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji czynności kontrolnych dokonuje się w obecności dłużnika zajętej wierzytelności (odpowiednio zobowiązanego) lub osoby odpowiedzialnej za realizację zajęcia (§4), osoba dokonująca czynności kontrolnych obowiązana jest posiadać i okazać stosowne upoważnienie (§5), z czynności kontrolnych sporządza się protokół, doręczany kontrolowanemu (§6), który może zgłosić odpowiednie wyjaśnienia lub zastrzeżenia (§7). W trakcie kontroli, organ egzekucyjny winien natomiast sprawdzić, czy daty wystawienia faktur oraz wynikające z nich terminy zapłaty dają podstawę do uznania, iż dłużnik zajętej wierzytelności uchyla się od wpłaty zajętej wierzytelności w wysokości uznanej wcześniej za zasadną. W przypadku, gdy kontrola potwierdzi, że w badanej sprawie ziściły się ww. okoliczności organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej należności uwzględniając przy tym wartość odsetek, o ile zachodzą przesłanki z art.70 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślić należy, że postanowienie określające wysokość uznanej i nie przekazanej wierzytelności ma charakter deklaratoryjny i wskazuje jedynie wartość nieuregulowanego zobowiązania. Dodatkowo podkreślił, że w wyroku sygn. akt IIISA77/03 z dnia 7 stycznia 2004r. WSA w Warszawie wywiódł, że przeprowadzenie przez organ egzekucyjny czynności kontrolnych wskazanych w art.71a §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przed wydaniem postanowienia, o którym mowa w art.71a §9 tej ustawy, nie jest konieczne, gdy materiał dowodowy sprawy, zgromadzony z uwzględnieniem przepisów art.7, art.77 §1 i art.80 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art.18 w/w ustawy, pozwoli na stwierdzenie, że doszło do bezpodstawnego uchylania się dłużnika od wpłaty zajętej wierzytelności. Analizując stan faktyczny sprawy Dyrektor IS podkreślił, iż przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wskazują okoliczności, które mogłyby uzasadniać zwłokę dłużnika zajętej wierzytelności w przekazaniu zajętej kwoty na rachunek organu egzekucyjnego. Dłużnik zajętej wierzytelności obowiązany jest bowiem w terminie wymagalności wykonać bezpośrednio na rzecz organu egzekucyjnego zobowiązanie, które posiada wobec zobowiązanego. W przypadku, gdy tego nie czyni, przepis art.91 nakazuje odpowiednie stosowanie art.71b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który przewiduje dochodzenie zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej z majątku dłużnika zajętej wierzytelności. Podejmując więc kontrolę prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, organ egzekucyjny zmierza jedynie do ustalenia, czy wierzytelność istnieje i czy jest wymagalna. Wskutek zajęcia wierzytelności, z nadejściem terminu zapłaty dłużnik zajętej wierzytelności zobligowany jest natomiast uiścić należność przypadającą zobowiązanemu bezpośrednio na rachunek organu egzekucyjnego. Organ odwoławczy podkreślił, że wbrew twierdzeniom Spółki, w rozważanej sprawie istniały przesłanki do stwierdzenia, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od wykonania przedmiotowego zobowiązania. W tej mierze wskazał na: trzy doręczone Spółce - dłużnikowi zajętej wierzytelności -zawiadomienia: z [...] lutego 2009r., [...] kwietnia 2009r., [...] lipca 2009r., którymi dokonano zajęcia wierzytelności przysługującej zobowiązanej od skarżącej z tytułu sprzedaży nieruchomości, położonej w [...], wpisanej do księgi wieczystej Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy. Wskazał, że wartość w/w zobowiązań wynika z wystawionych na zobowiązaną tytułów wykonawczych (wymienionych w rozstrzygnięciu) obejmujących zobowiązania z tytułu podatku VAT zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r. Podkreślił, że w związku z brakiem realizacji zajęć wierzytelności, przed wydaniem zaskarżonego postanowienia organ egzekucyjny skierował do dłużnika zajętej wierzytelności ponaglenie Nr [...] z [...] marca 2009r. i wezwanie Nr [...] z [...] kwietnia 2009r. Nadto, stosując art.71a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, korzystając z pomocy prawnej Naczelnika US dokonał kontroli prawidłowości realizacji środka egzekucyjnego, o czym dowodzi sporządzony na tę okoliczność stosowny protokół. Zważając również na hipotekę przymusową wpisaną na rzecz Gminy w księdze wieczystej Nr [...]2, prowadzonej przez Sąd Rejonowy organ egzekucyjny ustalił, iż Spółka wykonała ciążące na zobowiązanej zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości, zabezpieczone w/w hipoteką przymusową. Wskazał również, że na podstawie umowy zawartej w drodze aktu notarialnego Rep. A Nr [...], sporządzonego w dniu [...] lipca 2009r. w Kancelarii Notarialnej, skarżąca dokonała sprzedaży nieruchomości nabytej od zobowiązanej dla "E" Spółka z o. o.. Zdaniem Dyrektora IS o bezzasadności zarzutów podniesionych w zażaleniu dowodzą także zapisy aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z [...] czerwca 2008r., z których wynika między innymi, że: 1/ wpisy i obciążenia w Dziale IV księgi wieczystej Nr [...], tj. wpisane hipoteki przymusowe: w kwocie 164.094,10 zł na rzecz Gminy oraz w kwocie 163.000,00zł na rzecz A.L. znane były kupującej Spółce (§1.1); 2/ S.O. działający w tym akcie notarialnym w imieniu i na rzecz Sp. z o.o. "P", oświadczył że znane jest mu położenie, granice oraz stan prawny i techniczny przedmiotowej nieruchomości i co do tego nie wnosi żadnych zastrzeżeń (§1.2); 3/ cenę przedmiotu umowy, strony podały na kwotę 2.440.000,00 zł (§4.1); 4/ strony ustaliły, że zapłata części ceny sprzedaży może nastąpić poprzez spłatę wierzytelności stanowiących obciążenie przedmiotowej nieruchomości (§4.2); 5/ wydanie przedmiotu umowy w posiadanie kupującej Spółki nastąpi najpóźniej w dniu 30 stycznia 2009r. (§5.1); 6/ do dnia zapłaty całej ceny sprzedaży Kupujący ma prawo nieodpłatnie korzystać z przedmiotu umowy, a Sprzedający zobowiązuje się nie zakłócać posiadania Kupującemu (§5.2). Zwrócił także uwagę na fakt, że przed wydaniem postanowienia pierwszoinstancyjnego, dłużnik zajętej wierzytelności nie przedłożył organowi egzekucyjnemu jakichkolwiek dowodów na poparcie twierdzenia, że wierzytelność jest sporna. Podkreślił również, że w sytuacji, gdy po dokonanym zajęciu egzekucyjnym Spółka zbyła nabytą od zobowiązanej nieruchomość, wpisaną do księgi wieczystej Nr [...], za bezzasadne uznać należało argumentowanie skarżącej, która wskazując przewidywaną wartość w/w. nieruchomości w kwocie 848.000,00zł, twierdziła, iż dopóki Sąd Okręgowy "nie wyda wnioskowanego wyroku, może w ogóle nie dojść do transakcji sprzedaży, gdyż brak jest pewności, czy sprzedająca złoży takie oświadczenie, a tym samym do czasu wydania wyroku nie ma pewności, co do całej kwoty transakcji i z całą pewnością nie można mówić o bezsporności jej części". Za nieprzemawiającym za uchyleniem zaskarżonego postanowienia uznał zarzut powołania w nim błędnej podstawy prawnej w zakresie przepisów art.71 §9 oraz art.71b §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W tej mierze wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym organ odwoławczy obowiązany jest usunąć te wadliwości decyzji, których dopuścił się organ pierwszej instancji, a uchylenie decyzji w toku instancji z powodu błędnego powołania podstawy prawnej byłoby sprzeczne z przepisami art.138 Kodeksu postępowania administracyjnego. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Spółka zarzuciła obrazę art.71b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia Naczelnika US pomimo iż zostało ono oparte na przesłance bezpodstawnego uchylania się wierzyciela od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, w sytuacji, gdy taka przesłanka nie zaistniała, oraz nie usunięcie błędnej podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji w zakresie wskazanego w nim przepisu art.71b §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Uzasadniając podniesione zarzuty Spółka w głównej mierze posłużyła się argumentacją zawartą w zażaleniu. Nadto, zakwestionowała stanowisko organu odwoławczego, jakoby w rozważanej sprawie zaistniały przesłanki do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w trybie art.71a §9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem Skarżącej okoliczność dalszego zbycia przez dłużnika zajętej wierzytelności, nieruchomości nabytej od Pani Ł.W.-K., wpisanej do księgi wieczystej Nr [...], nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie, bowiem istotne jest, iż "nie jest możliwe w obecnej sytuacji ustalenie bezspornej kwoty, którą wierzyciel mógłby bez obaw jej bezpodstawnej utraty przekazać na pokrycie zobowiązań egzekwowanych przez organ egzekucyjny". Skarżąca podniosłą nadto, że "Również nie można przypisać przesądzającego znaczenia faktowi nie przedłożenia organom egzekucyjnym jakichkolwiek dowodów, iż w stosunku do ceny nieruchomości toczy się spór. Strona postępowania jest bowiem uprawniona do przedkładania dowodów na każdym etapie postępowania". W końcu Skarżąca podniosła, iż w zaskarżonym postanowieniu Dyrektor IS usunął nieprawidłowość w postaci błędnie wskazanego przez organ pierwszej instancji art.71 §9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zastępując go w sentencji postanowienia art.71a §9 ww. ustawy, natomiast nie usunął nieprawidłowości w odniesieniu do wskazanego w postanowieniu organu pierwszej instancji przepisu art.71b §2, który w tej ustawie nie występuje. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS wskazując na bezzasadność podnoszonych zarzutów wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr153, poz.1269 z późn. zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowień) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z poźn. zm. - powoływanej dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem wskazanych przez skarżącą lub innych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. Podkreślenia na wstępie wymaga, że kontroli sądowoadministracyjnej poddane zostało postanowienie w sprawie określenia dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności - wydane na podstawie art.71a §9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z powyższym, w pierwszej kolejności wypada wyjaśnić, iż wytkniętą przez pełnomocnika nieprawidłowość co do powołania przez organ I instancji błędnej podstawy prawnej, która jego zdaniem tylko w części została naprawiona przez organ odwoławczy - należy ocenić jako uchybienie, nie mające wpływu na wynik sprawy, i w konsekwencji nie mogące skutkować uchyleniem zaskarżonego aktu. Uzasadniając powyższe, trzeba bowiem zauważyć, iż choć Naczelnik US w sentencji postanowienia wskazał błędnie art.71 §9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to jednak w motywach uzasadnienia powołał prawidłowo art.71a §9 tej ustawy. Nadto, co istotne, organ II instancji, w treści wydanego rozstrzygnięcia wyjaśniając przepisy prawa stanowiące w sprawie podstawę prawną przytoczył zarówno art.71a §9 jak i art.71b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w prawidłowej formie i co ważniejsze – brzmieniu. Zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy został poddany starannej analizie, precyzyjnie wyjaśniono Spółce treść obowiązujących przepisów prawa, legitymujących organ egzekucyjny do wydania przedmiotowego orzeczenia. Należy zgodzić się z Dyrektorem IS, iż uchylenie postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym, w toku instancji z powodu błędnego powołania podstawy prawnej byłoby sprzeczne z przepisami art.138 Kodeksu postępowania administracyjnego. Co więcej, o kwalifikowanej wadliwości w postaci braku podstawy prawnej do wydania orzeczenia, można mówić wówczas, gdy nie istnieje przepis prawa pozwalający regulować daną materię w drodze aktu administracyjnego bądź też wtedy, gdy przepis wprawdzie istnieje, lecz nie ma charakteru powszechnie obowiązującego. W istocie, żadna z powołanych okoliczności w rozważanej sprawie nie wystąpiła. Przechodząc zatem do oceny zasadności podjętego przez Dyrektora IS rozstrzygnięcia należy wskazać, że z brzmienia art.91 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności uchyla się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, mimo że wierzytelność została przez niego uznana i jest wymagalna, stosuje się odpowiednio przepisy art.71b tej ustawy. Z kolei, w myśl ostatniej powołanej normy prawnej, postanowienie wydane na podstawie art.71a §9 może stanowić dla organu egzekucyjnego, który dokonał u dłużnika zajętej wierzytelności zajęcia wierzytelności, podstawę wystawienia tytułu wykonawczego i ściągnięcia nieprzekazanej organowi kwoty. Dyspozycja przepisu art.71a §9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazuje, że jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, iż dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Natomiast z treści art.89 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art.72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności (§1). Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w §1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług (§2). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny: 1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy: a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, c) i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność; 2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem; (..) (§ 3) Wypada zgodzić się ze stanowiskiem Dyrektora IS, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wskazują okoliczności, które mogłyby uzasadniać zwłokę dłużnika zajętej wierzytelności w przekazaniu zajętej kwoty na rachunek organu egzekucyjnego. Dłużnik zajętej wierzytelności obowiązany jest w terminie wymagalności wykonać bezpośrednio na rzecz organu egzekucyjnego zobowiązanie, które posiada wobec zobowiązanej. W przypadku, gdy tego nie czyni, przepis art.91 nakazuje odpowiednie stosowanie art. 71b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który przewiduje dochodzenie zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej z majątku dłużnika zajętej wierzytelności. Tym samym podejmując kontrolę prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego organ egzekucyjny zmierza jedynie do ustalenia, czy wierzytelność istnieje i czy jest wymagalna. Wskutek zajęcia wierzytelności, z nadejściem terminu zapłaty dłużnik zajętej wierzytelności zobligowany jest bowiem uiścić należność przypadającą zobowiązanemu bezpośrednio na rachunek organu egzekucyjnego. W stanie faktycznym sprawy wydanie przez Naczelnika US postanowienia w przedmiocie określenia Spółce wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności było konsekwencją braku realizacji trzech wymienionych powyżej zajęć wierzytelności. Mając na uwadze argumentacje stron sporu, kluczowe znaczenie w rozpoznawanej sprawie należy przypisać odpowiedzi na pytanie, czy Spółka będąca dłużnikiem zajętej wierzytelności, w istocie bezpodstawnie uchylała się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Analiza zebranego materiału dowodowego w kontekście przepisów prawa mających w sprawie zastosowanie, wbrew wywodom Spółki, uprawniała organy do przyjęcia, że zaistniały przesłanki do stwierdzenia, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od wykonania przedmiotowego zobowiązania. Z treści art.71a §9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wynika że przesłankami do określenia dłużnikowi wysokości nieprzekazanych (organowi egzekucyjnemu) wierzytelności przysługujących zobowiązanemu są : - fakt ich zajęcia w stosownym trybie przez organ egzekucyjny; - bezpodstawne uchylanie się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Co do pierwszego warunku - okoliczność zajęcia wierzytelności zobowiązanej przysługującej jej wobec Spółki jest niewątpliwa i w istocie nie kwestionowana przez skarżącą. Ze stanu faktycznego wynika ewidentnie, że skarżącej prawidłowo doręczone zostały trzy opisane powyżej zawiadomienia o zajęciu wierzytelności przysługującej zobowiązanej, do majątku którego prowadzone było postępowanie egzekucyjne. W kwestii oceny drugiej z w/w przesłanek, jak słusznie wskazał Dyrektor IS strona, będąca dłużnikiem zajętej wierzytelności, nie wywiązała się z obowiązku określonego w przepisie §3 art.89 powołanej ustawy i nie udzieliła w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia odpowiedzi: czy uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, czy przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność. Ponadto, przedstawienie przez stronę jakichkolwiek dokumentów, które w jej ocenie miały potwierdzać sporny charakter wierzytelności, nastąpiło dopiero po doręczeniu jej postanowienia z [...] października 2009r. - mimo iż postępowanie w tej mierze toczyło się od kilku miesięcy. W jego ramach organ doręczył stronie skutecznie szereg pism, takich jak: ponaglenie z [...] marca 2009r., wezwanie z [...] kwietnia 2009r. do określenia wysokości części w jakiej wierzytelność jest sporna wraz z jednoczesnym wezwaniem do przekazania wierzytelności, która nie jest sporna; kolejnych dwóch zawiadomień (z [...] kwietnia 2009r. i [...] lipca 2009r.). Spisał również protokół z kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego ([...] lipca 2009r.). Każde z tych pism zawierało stosowne pouczenie co do konsekwencji nie zastosowania się do wezwań, czy dalszych trybów postępowania. Należy zaznaczyć, iż wszelkie ruchy Spółki – typu zawezwanie do próby ugodowej, czy prawo o nakazanie złożenia oświadczenia woli zbiegły się mniej więcej z wydaniem postanowienia przez organ I instancji – a więc od miesiąca września 2009r. – choć – na co również należy wskazać, że zawiadomienie o zajęciu wierzytelności nosi datę [...] lutego 2009r.; po drugie - z zapisów znajdujących się na wystawionej przez p. Ł.W.-K. fakturze Nr [...] z dnia [...] października 2008r., Spółka obowiązana była uregulować należność w kwocie 2.440.000,00zł, w terminie do dnia [...] stycznia 2009r. (k-41 akt administracyjnych), Za bezzasadnością argumentacji skargi przemawiają również takie okoliczności stanu faktycznego, jak chociażby brak precyzji i konsekwencji strony w kwestii określenia rozmiaru spornej części wierzytelności. W piśmie Spółki z [...] marca 2009r. mowa była o "częściowo spornej" wierzytelności, zaś w piśmie z [...] kwietnia 2009r. strona poinformowała, że wierzytelność jest sporna w całości. Przy czym, w obydwu pismach powołano się zasadniczo na takie same argumenty jak fakt nie posiadania zakupionej nieruchomości, sprawa hipoteki przymusowej (wpisanej [...] lutego 2002r. na rzecz A.L.), czy stan faktyczny w dniu zakupu. Trudno uznać zasadność powyższej argumentacji, choćby z uwagi na fakt, że zarówno kwestia, stanu nieruchomości jak i innych obciążeń była znana stronie w dniu zakupu tej nieruchomości, czego ewidentnie dowodzą zapisy aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z dnia [...] czerwca 2008r., z których wynika między innymi, że: wpisy i obciążenia w Dziale IV księgi wieczystej Nr [...], tj. wpisane hipoteki przymusowe: w kwocie 164.094,10zł na rzecz Gminy oraz w kwocie 163.000,00zł na rzecz A.L. znane były kupującej Spółce (§1.1); S.O. działający w tym akcie notarialnym w imieniu i na rzecz skarzącej oświadczył że znane jest mu położenie, granice oraz stan prawny i techniczny przedmiotowej nieruchomości i co do tego nie wnosi żadnych zastrzeżeń (§1.2); cenę przedmiotu umowy, strony podały na kwotę 2.440.000,00zł (§4.1); strony ustaliły, że zapłata części ceny sprzedaży może nastąpić poprzez spłatę wierzytelności stanowiących obciążenie przedmiotowej nieruchomości (§4.2); wydanie przedmiotu umowy w posiadanie kupującej Spółki nastąpi najpóźniej w dniu [...] stycznia 2009r. (§5.1); do dnia zapłaty całej ceny sprzedaży Kupujący ma prawo nieodpłatnie korzystać z przedmiotu umowy, a Sprzedający zobowiązuje się nie zakłócać posiadania Kupującemu (§ 5.2). W kontekście powyższych uwag, nie bez znaczenia dla oceny zachowania skarżącej i zasadności wydanego rozstrzygnięcia pozostaje również kwestia dalszej odsprzedaży nieruchomości, która miała miejsce dnia [...] lipca 2009r. przez skarżącą - spółce E. Należy zauważyć, że protokół z kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego został spisany przez pracowników US w dniu [...] lipca 2009r. Osoba reprezentująca Spółkę nie poinformowała o fakcie dokonania dalszej odsprzedaży zakupionej od p. Ł.W.-K. nieruchomości. Jedynie na co się powołano w zastrzeżeniach do tego protokołu to ponownie na ujawnione wady techniczne nieruchomości, nie ujawnienie w akcie notarialnym hipoteki na rzecz p. A.L., czy brak przekazania stronie nieruchomości (który jednak nie stał na przeszkodzie do jej dalszego odsprzedania). Argumenty powyższe, co zostało wykazane, pozostają w sprzeczności z treścią zebranego w sprawie materiału. Należy też zgodzić się z Dyrektorem IS, że o bezzasadności zarzutów skarżącej dowodzi nadto fakt, iż w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] listopada 2009r. sygn. akt. I Co 1435/09 p. Ł.W.-K. skierowała do Komornika Sądu Rejonowego wniosek egzekucyjny z dnia [...] grudnia 2009r., celem wyegzekwowania z majątku "P" Sp. z o.o. kwoty 2.440.000,00zł z odsetkami, o czym powiadomiła administracyjny organ egzekucyjny pismem z dnia [...] grudnia 2009r., do którego załączyła m.in. kserokopię wniosku skierowanego do Komornika Sądu Rejonowego, (k.83-86 akt administracyjnych). Reasumując, mając na względzie, iż z akt sprawy wynika, że spełnione zostały przesłanki hipotezy normy prawnej zawartej w art.71a §9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a przeprowadzone postępowanie administracyjne nie jest dotknięte wadami, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo skutkować koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia Sąd stosownie do art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił. (-) Alina Rzepecka (-) Stefan Kowalczyk (-)Krystyna Skowrońska-Pastuszko