I SA/Go 370/23
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2024-02-08
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Damian Bronowicki, Jacek Niedzielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy działania polegające na sztucznym podziale potencjału gruntów rolnych i tworzeniu licznych powiązanych podmiotów w celu zmaksymalizowania wysokości otrzymywanych płatności rolnośrodowiskowych stanowią podstawę do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo wykazały, iż skarżąca spółka wraz z powiązanymi podmiotami stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania korzyści finansowych, co jest sprzeczne z celami systemu wsparcia. Działania te, polegające na multiplikacji podmiotów i rozdrabnianiu areału, miały na celu obejście mechanizmów modulacji płatności i limitów powierzchniowych. W związku z tym, płatności rolnośrodowiskowe za lata 2014-2016 zostały słusznie uznane za nienależnie pobrane.Stan faktyczny
Spółka J. wniosła skargę na decyzję Dyrektora ARiMR utrzymującą w mocy decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2014-2016. Organy uznały, że spółka, wraz z innymi powiązanymi podmiotami, sztucznie podzieliła potencjał gruntów rolnych w celu zmaksymalizowania otrzymywanych dopłat, co jest sprzeczne z celami systemu wsparcia. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym przedawnienie roszczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Damian Bronowicki Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Czajkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2024 r. sprawy ze skargi J spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2014-2016 oddala skargę w całości.
J. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] (Skarżąca, Spółka) wniosła skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (organ odwoławczy, organ
II instancji) z dnia [...] r. nr [...], która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (organ I instancji) z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika następujący stan sprawy.
Organ Instancji przyznał J. sp. z o. o. płatność rolnośrodowiskową (płatność PRS) na rok 2014, 2015 oraz 2016 odpowiednio decyzjami z [...] lutego 2015 r., [...] kwietnia 2016 r. oraz [...] lutego 2017 r., wypłacając płatności w łącznej kwocie 61.750 zł. W dniu [...] maja 2017 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek skarżącej sp. z o.o. o przyznanie płatności PRS na rok 2017 do powierzchni
33,80 ha. Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. organ odmówił Spółce przyznania płatności PRS na rok 2017. Uznał, iż doszło do sztucznego podziału potencjału gruntów rolnych znajdujących się pod kontrolą S.T. oraz J. G., a skarżąca (oraz inne spółki) nie jest wyodrębnionym, samodzielnym producentem rolnym. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z [...] listopada 2019 r. utrzymał w mocy ww. decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia
24 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Go 29/20 oddalił skargę. Spółka od wyroku wniosła skargę kasacyjną.
W związku z powyższym, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] lipca 2021 r. wydał na rzecz J. sp. z o. o. decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności PRS w wysokości 61.750 zł. W uzasadnieniu wskazał, że w postępowaniu dotyczącym przyznania płatności PRS na rok 2017 ustalono, że spółka J. jest podmiotem sztucznie wykreowanym i odmówiono jej przyznania płatności PRS na rok 2017. Tym samym kwota wypłacona pozornie działającemu podmiotowi stała się kwotą nienależnie pobraną i konieczne jest odzyskanie poprzez wydanie decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności za lata 2014 – 2016. Organ II instancji decyzją z dnia [...] września 2021 r. utrzymał w mocy ww. decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 31 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Go 429/21 uwzględnił skargę spółki i uchylił decyzję organu odwoławczego z dnia [...] września 2021 r. W ocenie Sądu, żądanie zwrotu płatności za lata 2014 - 2016 wyłącznie przy oparciu się na ustaleniach dokonanych w postępowaniach w sprawie płatności na 2017 i 2018 rok należy uznać za wadliwe. Organy nie przeprowadziły żadnego postępowania dowodowego, a w rozpoznawanej sprawie miały obowiązek zbadania, czy również w latach 2014 - 2016 roku zaistniały przesłanki zwrotu z powodu istnienia ujemnej przesłanki do przyznania płatności wynikającej z art. 60 rozporządzenia 1306/2013, czyli stworzenie sztucznych warunków sprzecznych z celami wsparcia. Ponadto rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosków o płatności za lata następne nie wiązały w zakresie poczynionych w nich ustaleń faktycznych. Wskazany wyrok uprawomocnił się w dniu 26 maja 2022 r.
Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę
do ponownego rozpoznania. Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zobowiązał Spółkę do przedłożenia bilansu za lata 2014 - 2016, dokumentację potwierdzającą dysponowanie zasobami technicznymi niezbędnymi do prowadzenia działalności rolniczej oraz dokumentację finansową związaną z prowadzeniem tej działalności.
W odpowiedzi Spółka złożyła bilanse, rachunki zysków i strat oraz deklaracje na podatek rolny i leśny za lata 2013 - 2016. Spółka wskazała jakie rośliny były uprawiane w latach 2014 – 2016 na deklarowanych przez spółkę działkach wraz z podaniem dat wykonywania poszczególnych czynności agrotechnicznych.
Organ analizując zebrany materiał dowodowy uznał, że Spółka nie działała samodzielnie, a przy pomocy funkcjonalnej. Celem powołania i działalności było wyłącznie uzyskanie korzyści – środków z Unii Europejskiej, sprzecznej z celami całego sytemu wsparcia. W ocenie organu w sprawie związanej z wnioskowaniem o płatności zastosowanie ma art. 4 ust. 3 Rozporządzenia 2988/95 w zw. z art. 60 Rozporządzenia 1306/2013. W konsekwencji w trybie art. 29 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa organ wydał na rzecz Spółki decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowych PRS za lata 2014 - 2016 w wysokości 61.750 zł.
W odwołaniach z [...] oraz [...] grudnia 2022 r. Spółka zarzuciła naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego.
Po rozpoznaniu odwołań, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu
I instancji. Podzielił ocenę, że skarżąca wraz z szeregiem innych podmiotów (spółki kapitałowe i osoby fizyczne) w latach 2014 - 2016 nie była samodzielnym podmiotem ale funkcjonowała jako część większej całości wyłącznie w celu pozyskania płatności gruntów rolnych w kwotach większych niż faktycznie możliwe do uzyskania przez osoby kreujące sztuczne warunki poprzez utworzenie odrębnych podmiotów w postaci spółek prawa handlowego, jak również powiązanych personalnie osób fizycznych.
Organ odwoławczy, na potwierdzenie tezy dotyczącej faktu sztucznego podziału potencjału gruntów rolnych znajdujących się w rzeczywistości pod kontrolą S. T. oraz J. G., jak również faktu, że skarżąca oraz inne podmioty nie jest wyodrębnionym, samodzielnym producentem rolnym, przedstawił mechanizm mający na celu zmaksymalizowanie wysokości otrzymanych płatności oraz uzyskać płatności do działek, do których na mocy przepisów szczególnych płatność nie zostałaby przyznana z powodu przekroczenia maksymalnej powierzchni do jakiej na mocy przepisów prawa przysługują płatności. Na podstawie z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym organ ustalił, że spółka J. powstała w dniu [...] marca 2013 r. w wyniku przeprowadzenia podziału w trybie art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu Spółek Handlowych poprzez przeniesienie części majątku spółki dzielonej tj. R. sp. z o. o. (aktualnie K. sp. z o. o.) na spółkę nowo zawiązywaną tj. J. sp. z o. o. oraz spółki: B. sp. z o. o., D. sp. z o. o. oraz M. sp. z o. o. W momencie opisywanego wydzielenia głównym udziałowcem R. sp. z o. o. był S. T. Natomiast w spółce J. sp. z o. o. wspólnikami byli: B. sp. z o. o. oraz K. sp. z o. o. (w obu tych spółkach prezesem zarządu jest S. T., a wiceprezesem zarządu J. G.). Tym samym wśród sfery zarządzająco - właścicielskiej J. sp. z o. o. (oraz innych spółek) "przewijają się" te same osoby fizyczne będące także wspólnikami lub kadrą zarządczą w innych spółkach zgłaszających grunty rolne do płatności w łatach 2014 - 2016 bądź też składają takie wnioski jako osoby fizyczne. W ocenie organu kluczowe znaczenie w okolicznościach sprawy ma fakt, że oprócz skarżącej o płatności do gruntów rolnych na lata 2014 - 2016 wystąpił szereg innych podmiotów prawa handlowego związanych bezpośrednio bądź pośrednio (poprzez szereg kolejnych spółek kapitałowych) z J. G. oraz S. T. Wśród podmiotów wymienić należy: D. sp. z o. o., R. sp. z o. o., P. sp, z o. o., L. sp. z o. o. T. sp. z o. o., T. sp. z o, o., T. sp. z o. o., P. sp. z o. o. oraz N. sp. z o. o. (aktualnie Z. sp. z o. o.). Oprócz wskazanych wyżej spółek kapitałowych o płatność - jako osoby fizyczne - wystąpili również: S.T.; J. G. oraz J. G. i Ł. G. (dzieci J. G.). Nadmienił, iż J. G. pełni funkcję prezesa zarządu w spółkach: D. Sp. z o.o., L. sp. z o. o., T. sp. z o. o., T. Sp. z o. o. P. sp. z o. o , Z. sp. z o. o., w których udziały posiada pośrednio S.T. Dodatkowo J.G. jest pełnomocnikiem Ł. G. oraz J. G., które to osoby również złożyły wnioski o przyznanie płatności obszarowych oraz w przypadku których działalność rolnicza opiera się na współpracy z podmiotami powiązanymi osobowo i kapitałowo z J. G. i S.T. Odnośnie do spółek ustalono, że S. T. oraz J. G., jako jedyni, mieli istotny wpływ na ich działalność. Nikt inny nie zasiadał w ich zarządach, jak również nikt inny nie posiadał w nich bezpośrednio lub pośrednio istotnej części udziałów. W przypadku osób fizycznych tj. J. G. i Ł. G. ich gospodarstwa pozostają w ścisłej zależności z osobami J. G. oraz S. T. Ustalono również, że sam J. G. w istocie nie prowadził gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną i niezależną całość gospodarczą. W ocenie organu odwoławczego J. G. oraz S. T. w sposób sztuczny dokonali multiplikacji podmiotów, w celu obejścia limitów kwotowych płatności obszarowych przysługujących jednemu gospodarstwu rolnemu. Wskazanym podmiotom "nie można przypisać statusu" gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą, czyli w rozumieniu art. 2 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 2018/1091 w zw. z art. 4 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1307/2013. W przypadku analizowanych spółek kapitałowych, jak również podmiotów występujących o płatności jako osoby fizyczne, stwierdzono brak podstawowych atrybutów odrębności pod względem technicznym, jak również kierowniczym. Stwierdzono, iż w zarządach wszystkich ww. spółek kapitałowych zasiadały te same osoby tj. tylko i wyłącznie S. T. i J. G. Nie stwierdzono ponadto posiadania udziałów w ww. spółkach przez inne osoby. Wobec powyższego realny wpływ na sposób działalności w/w spółek kapitałowych mieli tylko S. T. i J. G. Poddając analizie okoliczności w jakich tworzone były w latach 2013 – 2016 spółki T., P., T., J., P., D., L., T. i Z. konkludował iż - za wyjątkiem spółki J. oraz R. sp. z. o. o wszystkie podmioty w ramach rzeczowych aktywów trwałych posiadają jedynie grunty, a za wyjątkiem podmiotu J. i R. nie posiadają na własność jakiejkolwiek infrastruktury służącej do prowadzenia działalności rolniczej (budynki inwentarskie, magazyny przechowalnicze, maszyny i urządzenia, środki transportu etc.). Jeżeli muszą korzystać z powierzchni magazynowych, to są to budynki stanowiące wyłączną własność S. T. i zostały wydzielone z jego zasobu własnościowego. Zauważył ponadto, iż część w/w spółek została utworzona niemal w tym samym czasie (D. L., T.), a w przypadku spółek: L. i D. w tym samym dniu sporządzone zostały akty notarialne dotyczące zakupu ziemi. Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, iż w/w spółki zarządzane są w podobny sposób (o czym również mowa poniżej) stwierdził, iż zostały one utworzone w celu przypisania im. gruntów rolnych rozdzielonych przez udziałowców R. z o. o. i R. sp. z o. o. (S. T.) celem otrzymywania wyższych dopłat obszarowych, poprzez ominięcie przepisów ustanawiających limity kwotowe i powierzchniowe obowiązujące dla pojedynczego gospodarstwa.
Organ odwoławczy następnie podkreślił, że będąc związany treścią wyroku
I SA/Go 429/21, zobowiązany był zbadać fakt prowadzenia przez skarżącą w latach 2014- 2016 działalności rolniczej na własną rzecz, ryzyko i rachunek. W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] października 2022 r. wystosowywał do spółki wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie dotyczącym prowadzenia działalności rolniczej w lalach 2013 - 2016. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie pełnomocnik spółki w piśmie z dnia [...] listopada 2022 r. poinformowała w sposób bardzo ogólny jak przedstawiał się proces produkcyjny w poszczególnych lalach. Jednocześnie w dniu [...] października 2022 r, wpłynęło pismo do którego pełnomocnik dołączyła bilanse skarżącej wraz z rachunkami zysków i strat za lata 2013 - 2016. Innej dokumentacji spółka do sprawy nie wyniosła. Z kolei organ odwoławczy wystosował do spółki wezwanie z dnia [...] kwietnia 2023 r. do złożenia wyjaśnień w zakresie prowadzenia działalności rolniczej w latach 2014 - 2016. W tymże wezwaniu spółka została zobowiązana do szczegółowego i precyzyjnego udokumentowania faktu prowadzenia przez skarżącą działalności rolniczej w latach 2014 - 2016. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie pełnomocnik spółki przekazała pismo z dnia [...] maja 2023 r., w którym podtrzymała wniosek o uchylenie decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada
2022 r. oraz umorzenie postępowania w całości. Jednocześnie pełnomocnik zwróciła uwagę na fakt, iż - w jej opinii - zobowiązanie, którego zwrotu żądają organy ARiMR jest przedawnione. W piśmie z dnia [...] maja 2023 r. pełnomocnik nie odniosła się w żaden sposób do okoliczności będących motywami wezwania organu odwoławczego. Zatem odpowiadając na w/w wezwania pełnomocnicy bądź to odpowiadali lakonicznie i nieszczegółowo, bądź w ogóle nie nawiązywali do treści wezwania. Organ odwoławczy podkreślił, iż w niniejszym postępowaniu to na organie spoczywał obowiązek wykazania okoliczności potwierdzających przyjmowaną przez niego lezę tzn. że w postępowaniu dotyczącym lat 2014 - 2016 doszło do stworzenia sztucznych warunków.
Organ odwoławczy bazując na przedłożonej dokumentacji w postaci bilansów oraz rachunków zysków i strat stwierdził, iż w tym okresie spółka nie zatrudniała pracowników lecz jedynie jednego członka zarządu, któremu rokrocznie wypłacano wynagrodzenie.
W związku z tym ponosiła koszty ubezpieczeń społecznych, jak również sprzedawała towary i ponosiła koszty. Jednakże mając wszelkie możliwości ku temu
by udokumentować swoją samodzielność w prowadzeniu działalności rolniczej
w opisywanym okresie, spółką - z sobie tylko znanych powodów - nie podjęła konstruktywnej inicjatywy dowodowej (faktury kupna środków ochrony roślin, faktury sprzedaży wyprodukowanych płodów rolnych, rachunki za paliwo, zlecenia, umowy ild.). Okoliczność ta utwierdza organ odwoławczy w przekonaniu, iż J. sp. z o. o. stanowiła w opisywanym okresie część większej, zorganizowanej całości, zarządzanej w tożsamy sposób przez S. T. oraz J. G. Owa część wraz z pozostałymi spółkami i osobami fizycznymi stanowiła w każdym z opisywanych lat jedno spójne gospodarstwo rolne, sztucznie podzielone i kreujące odrębność w swej działalności. Zasadniczym celem takich działań było zmaksymalizowanie zysków płynących z dopłat wypłacanych przez ARiMR.
Potwierdzeniem opisanych wyżej tez jest dokumentacja włączona do sprawy. dokumentująca obrazująca wyjątkowo ścisłe powiązania pomiędzy opisywanymi podmiotami. I tak w dniu [...] czerwca 2014 r. J. G., reprezentując J. sp. z o. o., zawarł z S. T. umowę użyczenia nieruchomości w postaci magazynu zbożowego, z którego swobodnie bez opłat korzystała J. sp. z o. o. Podobnie rzecz ma się z możliwością korzystania ze zbiornika paliwowego – tyle, że ten należy do R. sp. z o. o. [umowa korzystania ze zbiornika paliwowego z dnia [...] grudnia 2015 r. zawarta pomiędzy R. (w jej imieniu S. T.), a J. sp. z o. o. (w jej imieniu J. G.)]. Dodatkowo, ukazując swobodę i dowolność z jaką J. G. operował zasobem ziemskim pozostającym pod jego kontrolą zwrócono uwagę, że w dniu [...] marca 2016 r., działając jak prezes zarządu spółki T. sp. z o. o., wydzierżawił trzy działki tj. nr [...] (obręb [...]) o łącznej powierzchni 33.80 ha na rzecz J. sp. z o. o. (gdzie tenże J. G. również jest prezesem zarządu). Podobnie J. G. w dniu [...] marca 2016 r. działając jako prezes zarządu P. wydzierżawił działkę nr [...] (obręb [...]) o powierzchni 12,92 ha na rzecz skarżącej.
W świetle powyższego stwierdził, iż osoby pełniące funkcję zarządcze w spółkach wydzierżawiających sobie wzajemnie działki podpisały "same ze sobą“ umowy dzierżawy przekazując swobodnie grunty pomiędzy sobą. Charakter wskazanych wyżej przeniesień posiadania gruntów - o ile dozwolony w sensie uwarunkowań gospodarczych czy handlowych - to jednak utwierdził organ odwoławczy w przekonaniu o pozorności działań wymienionych wyżej osób tj. S. T. oraz J. G. oraz ich nastawieniu mającym zasadniczy cel, a mianowicie uzyskanie dopłat przez spółki bądź osoby fizyczne, w których rolę zarządczą bądź właścicielską pełnią te same, systematycznie powtarzające się osoby, powiązane w różnym zakresie ze S. T. oraz J. G. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika ponadto, że wszystkie nowopowstałe spółki prowadzenie księgowości zleciły do spółki R. sp. z o. o. (aspekt potwierdzony w toku odrębnie prowadzonych postępowań). Ponadto żadna z nowotworzonych spółek nie zatrudniała pracowników, a ich siedziby (za wyjątkiem Z. sp. z o. o.) mieściły się pod jednym adresem tj. adresem ówczesnej siedziby R. sp. z o. o. Wskazał, że adres do korespondencji w przypadku spółek oraz osób fizycznych powiązanych ze S. T. oraz J. G. pozostaje zawsze bez zmian tj. [...] Powyższe okoliczności utwierdzają organ odwoławczy w przekonaniu, iż to nieruchomości należące do R. sp. z o. o. oraz do R. sp. z o. o. stanowiły fundament do umiejscawiania siedzib konsekwentnie tworzonych i pozornie działających podmiotów prawa handlowego. Powstające sukcesywnie podmioty zostały utworzone w ten sposób, że przydzielono im tylko grunt, a przez to, że nie posiadają kadry pracowniczej oraz zaplecza produkcyjnego, tj. urządzeń, magazynów, środków transportu (za wyjątkiem spółki J. posiadającej budynki), wszelkie niezbędne działania związane z prowadzeniem działalności rolniczej nadal wykonywane były przez spółki kierowane przez S. T. i J. G. (R. czy R.). W ocenie organu odwoławczego, nowopowołane podmioty w latach 2013 - 2016 (w tym skarżąca) powstały wyłącznie w celu podzielenia areału gruntu rolniczego pozostającego pod kontrolą S. T. oraz J. G. na mniejsze gospodarstwa, celem obejścia przepisów ustanawiających limity pomocy finansowej. O powyższym procederze świadczą wykazane w niniejszej decyzji fakty takie jak: ta sama siedziba spółek powiązanych, brak odrębności i samodzielności nowo powołanych podmiotów, swobodne przekazywanie gruntów rolnych pomiędzy podmiotami, zlecanie księgowości do jednego podmiotu, zlecanie wszelkich działań agrotechnicznych do tych samym podmiotów (w tym bezpośrednio powiązanych z osobami S. T. oraz J. G.) na co wskazują podpisane pomiędzy spółkami umowy. Nie znajduje uzasadnienia stworzenie struktury składającej się z kilkudziesięciu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością w celu prowadzenia przez nie działalności rolniczej na gruntach rolnych stanowiących majątek jednej osoby. W ocenie organu odwoławczego zamiarem J. G. oraz S. T., pod kontrolą których w latach 2014 - 2016 znajdował się areał od 1180 ha do ponad 1500 ha gruntów uprawowych, kadra pracownicza oraz infrastruktura techniczna (maszyny i urządzenia rolnicze, budynki inwentarskie) było zmultiplikowanie podmiotów mogących ubiegać się o dopłaty obszarowe, w celu uzyskiwania ich w wyższej wysokości poprzez ominięcie limitów kwotowych i powierzchniowych oraz przepisów o degresywności obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa. Jeżeli mamy do czynienia ze stworzeniem tylko pozorów (sztucznych warunków), by uzyskać dopłaty, jest to sprzeczne z celami systemu wsparcia producentów rolnych. Podkreślił, że powyższe cele nie mogą być uznane za spełnione w sytuacji, gdy poszczególne działki ewidencyjne stanowiące przedmiot deklaracji zarówno spółki J. sp. z o. o., jak i innych wskazywanych podmiotów, są w kolejnych latach deklarowane przez kolejne spółki, które swobodnie przenoszą między sobą posiadanie działek. Stwierdził, iż w świetle zgromadzonej dokumentacji nie można mówić o tym by działalność spółki skarżącej w lalach 2014 - 2016 spełniła cele Wspólnej polityki rolnej jakimi są: zapewnienie (...) odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie oraz osiągnięcie zrównoważonego rozwoju terytorialnego wiejskich gospodarek i społeczności, w tym tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy czy optymalne wykorzystanie czynników produkcji, zwłaszcza siły roboczej. Z dołączonych bilansów wynika bowiem, iż spółka nie zatrudniała w tym czasie choćby jednego pracownika. W świetlej powyższego nie sposób mówić, iż działalność skarżącej prowadziła do zapewnienia osiągniecie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, w szczególności przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie oraz racjonalnym wykorzystaniu siły roboczej. Biorąc pod uwagę fakt, iż w założeniu wszelkie prace na areale będącym w zarządzie S. T. i J. G. wykonywać mieli pracownicy spółki R. sp. z o. o. i za pomocą sprzętu należącego do R. sp. z o. o., to ani spółka J. sp. z o. o. ani żaden inny zmulliplikowany podmiot wnioskujący o płatności nie jest w stanie wypełnić i celów wspólnej polityki rolnej jakim jest podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie oraz racjonalnym wykorzystaniu siły roboczej. Kwestie te w założeniu miały pozostawać wyłącznie w zamkniętym gronie pracowników spółki R. sp. z o. o. Ponadto wyodrębnienie spółek na takich zasadach jak to wyżej przedstawiono, przekonuje, iż doszło do nadużycia przepisów o ograniczeniach kwotowych, powierzchniowych czy ilościowych, delimitujących wysokość możliwego wsparcia w ramach płatności, poprzez pozorne wykreowanie powiązanych ze sobą podmiotów i rozdrobnienie areału posiadanej ziemi, celem zmaksymalizowania pożądanego wsparcia. W konsekwencji formalnie odrębne podmioty, stanowiły w istocie jedną powiązaną osobowo, gospodarczo i organizacyjnie jednostkę, prowadzącą wieloczłonowe acz zunifikowane gospodarstwo rolne, co prowadzi do wniosku, iż cele wsparcia polegające na bardziej zrównoważonym rozwoju obszarów wiejskich nie zostały osiągnięty. W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, w sprawach skarżącej, dotyczących przyznania płatności PRS na z lata 2014 - 2016, nastąpiło sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, co tym samym narusza art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95. Tym samym płatności w łącznej kwocie 61.750, 00 zł. za ww. okres mają charakter nienależnie pobranych, zatem konieczne było rozstrzygnięcie o ustaleniu ich zwrotu na podstawie art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Organ wskazał, że w sprawie wystąpiła nieprawidłowość ciągła i powtarzającą się, trwającą w okresie od dnia [...] maja 2014 r. (data wpływu wniosku o przyznanie płatności na rok 2014) do dnia [...] kwietnia 2019 r. (data wpływu wniosku o przyznanie płatności na rok 2019), kiedy to spółka, pozorująca prowadzenie indywidualnej działalności rolniczej, niewątpliwie miała zamiar czerpać korzyści ekonomiczne w postaci otrzymywania z ARiMR dopłat realizowanych z budżetu krajowego i wspólnotowego. Tym samym wszczęcie przez organ I instancji postępowania - w zakresie odzyskania kwoty nienależnie pobranych płatności za lata 2014-2016 - w dniu [...] czerwca 2021 r. zostało wszczęte przed upływem 4-letniego okresu przedawnienia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 akapit 1 Rozporządzenia nr 2988/95. W związku z przytoczonymi okolicznościami stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie nie upłynął okres przedawnienia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 akapit 1-4 Rozporządzenia nr 2988/95, zatem organy ARiMR mają obowiązek dochodzić od spółki zwrotu nienależnie pobranych płatności. Organ stwierdził jednocześnie brak wystąpienie przesłanek uzasadniających odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności określonych w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014. W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się do zarzutów przedstawionych w odwołaniach. W skardze wniesionej do tut. Sądu pełnomocnik skarżącej zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie:
1. przepisów prawa procesowego, tj. art. 7,77,80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: "k.p.a.") w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewystarczające ustalenie stanu faktycznego sprawy przez Organ i niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, polegające na:
a. jedynie ogólnikowym stwierdzeniu, że naruszenia, których dopuściła się Skarżąca miały charakter "ciągły" i "powtarzający się", bez wyjaśnienia stronie na podstawie jakich okoliczności faktycznych Organ dokonał takiej klasyfikacji czynności podejmowanych przez Spółkę (zwłaszcza, iż jednoczesne uznanie naruszenia jako ciągłego i powtarzającego się jest samo w sobie sprzeczne);
b. niewyjaśnieniu o jakie płatności, w ramach jakich programów i kiedy Spółka występowała za lata 2018 i 2019 r., a także czy, kiedy i dlaczego wnioski za te lata zostały rozpoznane odmownie, co nie pozwala dokonać jednoznacznej oceny, czy złożone wnioski o przyznanie płatności za lata 2018 i 2019 r. pozostają w jakimkolwiek związku z wnioskami składanymi za lata 2014, 2015 i 2016, a tym bardziej, czy ich złożenie można uznać za nieprawidłowość "ciągłą" albo "powtarzającą się" względem rzekomych naruszeń, których miała dopuścić się Spółka składając wnioski o przyznanie płatności PRS za lata 2014, 2015 i 2016;
c. braku jednoznacznego wskazania od kiedy Organ liczył bieg 4-letniego terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 Rozporządzenia nr 2988/95 wobec przedstawienia przez Organ w uzasadnieniu decyzji kilku różnych wariantów,
d. braku ustaleń w zakresie końcowej daty biegu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 akapit czwarty Rozporządzenia 2988/95;
podczas gdy ustalenia te odnoszą się do istotnych kwestii dotyczących ewentualnego przedawnienia, co powinno przesądzać o nierozpoznaniu istoty sprawy przez Organy w tym zakresie;
2. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (dalej jako: "Rozporządzenie Rady nr 2988/95) w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię skutkującą następnie nieprawidłowym zastosowaniem polegającą na przyjęciu, iż "nieprawidłowość", której miała dopuścić skarżąca Spółka miała jednocześnie charakter "ciągły" jak i "powtarzający się", trwała w okresie od dnia [...] maja 2014 r. (data wpływu wniosku o przyznanie płatności na rok 2014) do dnia [...] kwietnia 2019 r. (data wpływu wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 r.), podczas gdy z definicji tych pojęć wynika, iż zakwalifikowanie nieprawidłowości, jako mającej charakter "powtarzający się" wyklucza jednocześnie uznanie jej za czynność o charakterze "ciągłym", gdyż powtarzający się charakter świadczy o ich wyodrębnieniu w czasie, zaś o naruszeniach ciągłych można mówić jedynie wtedy, gdy poszczególnych czynności wykonywanych przez naruszającego nie da się wyodrębnić, zaś stan naruszenia trwa, co powoduje, że wyrażona przez Organ ocena jest wewnętrznie sprzeczna;
3. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady nr 2988/95 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na zakwalifikowaniu rzekomych nieprawidłowości, których miała dopuścić się Skarżąca w latach 2014, 2015, 2016 oraz rzekomych nieprawidłowości, których miała dopuścić się w latach 2017, 2018 i 2019 łącznie, jako mających charakter "powtarzający" i "ciągły", podczas gdy na podstawie wniosków złożonych po 2016 r., nigdy nie doszło do wypłaty Spółce płatności, przez co nie można uznać, że wnioski składane w późniejszych latach powtarzały rzekome nieprawidłowości, które wystąpiły w łatach 2014 - 2016 r., a które miały polegać na uzyskaniu nienależnych korzyści ekonomicznych w ramach programu PROW 2007-2013, za które Spółka otrzymała korzyść ekonomiczną, co powoduje, że tych dwóch grup rzekomych nieprawidłowości nie można kwalifikować łącznie;
4. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady nr 2988/95 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez zakwalifikowanie "nieprawidłowości", których miała się dopuścić Skarżąca w latach 2014, 2015, 2016 oraz po 2016 r., jako jednej czynności mającej charakter ciągły i trwający od dnia [...] maja 2014 r. (data wpływu wniosku o przyznanie płatności na rok 2014) aż do [...] kwietnia 2019 r. (data wpływu wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 r.), podczas gdy:
a) nie był to jednolity ciąg tych samych zdarzeń (przez fakt, że za lata 2014 - 2016 Spółka otrzymała płatność, a za rok 2017 nie), co nie pozwala ich rozpoznać łącznie; b) Skarżąca składała wnioski o przyznanie płatności za każdy rok odrębnie, co nie pozwała ich uznać za czynność ciągłą, lecz złożenie każdego wniosku da się wyodrębnić w czasie
c) zdarzenia te nie miały jednakowego charakteru, a przez to nie powinny być kwalifikowane jako naruszenia o charakterze ciągłym, lecz powinny być rozpoznane odrębnie.
5. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady nr 2988/95 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez zakwalifikowanie "nieprawidłowości", których miała się dopuścić Skarżąca w latach 2014, 2015, 2016 oraz po 2016 r., jako nieprawidłowości powtarzających się od dnia [...] maja 2014 r. (data wpływu wniosku o przyznanie płatności na rok 2014) aż do [...] kwietnia 2019 r. bądź [...] kwietnia 2014 r. (data wpływu wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 r.), podczas gdy ewentualne naruszenie polegające na dysponowaniu prawem do nieuprawnionego otrzymania płatności przyznanych za lata 2014, 2015 i 2016 trwało od momentu złożenia wniosku o przyznanie płatności za 2014 r. i zakończyło się z dniem uzyskania ostatniej z tych płatności, tj. z dniem [...] lutego 2017 r., kiedy Skarżąca otrzymała płatność za 2016 r. Pomimo bowiem, że Strona złożyła wniosek o płatność za 2017 r., to Organ odmówił Spółce przyznania płatności, a zatem nie doszło do powstania szkody w budżecie Unii i uzyskania przez Spółkę korzyści ekonomicznej. Tymczasem nieprawidłowość stanowiąca podstawę do żądania zwrotu wypłaconej płatności musi wiązać się z: 1) działaniem strony i 2) powstaniem szkody w budżecie UE, przez co za dzień ustania nieprawidłowości nie można uznać dnia, w którym Spółka złożyła ostatni wniosek o przyznanie płatności rozpoznany odmownie, gdyż Spółka nie uzyskała na jego podstawie żadnej korzyści ekonomicznej, przez co zdarzenie to nie może być oceniane w powiązaniu z wnioskami, za które Spółka uzyskała płatność;
6. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady nr 2988/95W zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji ustalającej zwrot kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013 przyznanych za lata 2014 i 2015 w warunkach przedawnienia, tj. po upływie okresu odpowiadającemu podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, liczonego od dnia dopuszczenia się rzekomych nieprawidłowości, tj. od złożenia przez Skarżącą poszczególnych wniosków o przyznanie płatności - odpowiednio [...] maja 2014 r. i [...] czerwca 2015 r. - a więc upływającemu odpowiednio [...] maja 2022 r. i [...] czerwca 2023 r, pomimo że do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary, co rodziło konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego;
7. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady nr 2988/95, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na stwierdzeniu, iż wszczęcie przez Organ I instancji postępowania w zakresie odzyskania kwoty nienależnie pobranych przed podmiot płatności PRS w dniu [...] czerwca 2021 r. przerwało bieg terminu przedawniania, podczas gdy do przerwania biegu terminu przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 nie wystarczy doręczenie decyzji organu wydanej w pierwszej instancji (a tym bardziej samo zawiadomienie o wszczęciu postępowania), lecz konieczne jest doręczenie decyzji ostatecznej, co skutkowało błędnym uznaniem, że nie upłynął 4-letni okres przedawnienia;
8. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady nr 2988/95 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji ustalającej zwrot kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013, podczas gdy nawet jeżeli przyjąć, że 4-letni okres przedawnienia dla zwrotu winien być liczony od daty [...] kwietnia 2019 r., bądź [...] kwietnia 2019 r. to upłynął on [...] lub [...] kwietnia 2023 r. (nieścisłości wynikają z poczynienia sprzecznych ustaleń faktycznych) i nie został przerwany, bowiem do przerwania biegu terminu przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 nie wystarczy samo zawiadomienie o wszczęciu postępowania, lecz konieczne jest doręczenie decyzji ostatecznej, co w niniejszym postępowaniu nastąpiło w dniu [...] września 2023 r., czyli już po upływie terminu przedawniania, co rodziło konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego;
9. art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. polegające na wydaniu przez Organ II instancji decyzji na podstawie uchylonych przepisów, tj. art. 7 Rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 809/2014, oraz art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013, które utraciły moc z dniem 1 stycznia 2023 r., co oznacza, że przepisy wskazane przez Organ w sentencji decyzji, jako jej podstawa prawna oraz w uzasadnieniu prawnym decyzji, nie obowiązywały w dniu jej wydania przez co nie mogły stanowić podstawy prawnej jej wydania, podczas gdy organ odwoławczy zobowiązany jest uwzględniać zmiany przepisów, które nastąpiły na etapie postępowania odwoławczego i wydać decyzję według stanu prawnego obowiązującego w dniu jej wydania;
10. art. 75 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 7, art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 153 p.p.s.a polegające na: 1) braku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego wobec pobieżnej i tendencyjnej analizy przedłożonych przez stronę dowodów; 2) pominięciu części dowodów składanych przez Stronę i niepoddania ich jakiejkolwiek ocenie, w szczególności opinii prywatnej w sprawie działań restrukturyzacyjnych podjętych przez R. i R. Sp. z o.o. sporządzonej przez dr A. Z. przedłożonej przy piśmie z dnia [...] października 2022 r., 3) nie rozpoznaniu wniosków dowodowych złożonych przez Stronę przy piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r., w tym w szczególności wniosków o przeprowadzenie dowodów ze źródeł osobowych oraz wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego zgłoszonych, pomimo że WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 31 marca 2022 r., sygn. akt: I SA/Go 429/21 polecił organom poddanie ich analizie, co dodatkowo stanowi niewykonanie wiążących wskazań sadu administracyjnego, a także w ocenie Spółki uzasadnia twierdzenie, że wbrew stanowisku wyrażonym przez Sąd w ww. wyroku, organy ARiMR ponownie rozpatrując sprawę ponownie oparły się wyłącznie na ustaleniach dokonanych w postępowaniach w sprawie płatności na 2017 r. i automatycznie przeniosły swoje wnioski z ww. sprawy na grunt niniejszej sprawy, stwarzając jedynie pozory i iluzję przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie;
11. naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 76 § 1 k.p.a. art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zw. z art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich polegające na niepoczynieniu przez Organ niebudzących wątpliwości ustaleń odnośnie rzekomego wykreowania przez Skarżącą tzw. sztucznych warunków pozwalających na uzyskanie płatności w kwotach wyższych niż te, które by Skarżącej przysługiwały, gdyby do stworzenia takich warunków nie doszło, w szczególności wobec niepoczynienia przez Organ jakichkolwiek ustaleń dotyczących rzeczywistych intencji przeprowadzenia podziału gospodarczego gospodarstwa rolnego R. i R. , podczas gdy stwierdzenie sztucznych warunków do otrzymania płatności z systemu wsparcia wymaga ustalenia ponad wszelka wątpliwość subiektywnego elementu woli uzyskania takich korzyści przez Spółkę, tj. że wyłącznym powodem podziału gospodarstw rolnych było stworzenie warunków wymaganych do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego w celu uzyskania wyższych płatności w sposób niezgodny z zasadami systemu wsparcia w latach 2014,2015 i 2016, ocenianymi rok do roku samodzielnie;
12. naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 76 § 1 k.p.a. art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a. w zw. z § 39 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (dalej jako: "rozporządzenie PRŚ") w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na niedokonaniu niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych, nierozważeniu dostatecznie okoliczności sprawy, podczas gdy prowadząc postępowanie na podstawie § 39 Rozporządzenia PRS powołanego przez organy obydwu instancji w uzasadnieniu decyzji, organy ARiMR zobowiązane były ustalić, czy Spółka dopuściła się uchybień w realizacji programu rolnośrodowiskowego, w szczególności czy, a jeśli tak, to w jakim zakresie Spółka zaprzestała realizacji warunków zgłoszonego do płatności programu rolnośrodowiskowego, a brak tych ustaleń powoduje, że Organ nie udowodnił, aby Spółka pozorowała status rolnika tym bardziej, że wydana decyzja w przedmiocie wniosku o płatności za ostatni rok realizacji programu nie wiązała w zakresie poczynionych w niej ustaleń faktycznych, a wykazanie okoliczności uzasadniających obowiązek zwrotu przyznanych płatności spoczywało na Organie. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasową argumentację, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki sąd administracyjny, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Stwierdzenie, że poddaną kontroli decyzję (postanowienie) wydano z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).
Po rozpoznaniu sprawy w tak zakreślonych granicach kognicji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] listopada 2022 r. o ustaleniu Skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2014 - 2016 (płatność PRS) objętej programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (PROW 2007-2013). Organy uznały, że Skarżąca dopuściła się nieprawidłowości poprzez stworzenie sztucznych warunków. Za podstawę prawną wycofania płatności organy przyjęły art. 4 ust. 3 rozporządzenia RADY (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. L 312 z 23 grudnia 1995 r. - dalej jako: rozporządzenie nr 2988/95) w zw. z art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.Urz.UE L 347 z 20 grudnia 2013r., str. 549 ze zm. - dalej jako: rozporządzenie nr 1306/2013).
Dla prawidłowego rozpoznania zarzutów dotyczących przedawnienia niezbędna jest analiza charakteru nieprawidłowości, której zdaniem organu dopuściła się Skarżąca. Uznanie jej bowiem za nieprawidłowość ciągłą lub powtarzającą się skutkować będzie, stosownie do treści art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia 2988/95, przyjęciem, że termin przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. Dlatego też w pierwszej kolejności Sąd odniesie się do tej części skargi, która dotyczy ustaleń organów co do sztucznego stworzenie przez Skarżącą warunków w celu uzyskania korzyści w postaci płatności PRS.
Tryb i warunki ustalania oraz odzyskiwania kwot nienależnie pobranych płatności rolnych reguluje art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2019r., poz. 1505, dalej jako: ustawa o Agencji). Istotą postępowania prowadzonego na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Środki te podlegają zwrotowi, jeżeli płatność lub pomoc finansowa wypłacone z tych środków zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości w wyniku naruszenia prawa albo regulaminu naboru wniosków o przyznanie pomocy finansowej lub w przypadkach określonych w przepisach odrębnych dotyczących przyznawania lub wypłaty płatności lub pomocy finansowej lub zwrotu tych środków lub w postanowieniach umów o przyznaniu pomocy finansowej.
W myśl art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa Unii wynikające z działania lub zaniechania
ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Unii lub w budżetach, które są zarządzane przez Unię, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów pochodzących ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Unii, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem. W art. 4 ust. 1 wskazano z kolei, że każda nieprawidłowość będzie pociągała za sobą z reguły cofnięcie bezprawnie uzyskanej korzyści, m. in. poprzez zobowiązanie do zapłaty lub zwrotu kwot pieniężnych nienależnie lub bezprawnie uzyskanych.
Z kolei zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Wskazany przepis stanowi samodzielną podstawę do wycofania korzyści, czyli do jej odzyskania w drodze decyzji o zwrocie, bez konieczności uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o przyznaniu poszczególnych płatności z tego tytułu. Regulacja ta wymaga jednak od organu wykazania, że sztuczne warunki w istocie zostały stworzone.
Jakkolwiek w niniejszej sprawie art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 stanowi samodzielną podstawę do wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności, to dla wykładni zawartego w nim pojęcia "sztucznego stworzenia warunków" pomocne jest bogate orzecznictwo dotyczące art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Stosownie do treści tego przepisu, bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.
Kwestia ta była przedmiotem rozważań TSUE, który dokonując interpretacji obowiązującej wówczas regulacji tj. art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.
Wykładnia pojęcia sztuczne warunki sformułowana w ww. orzeczeniu Trybunału wprost przystaje do pojęcia sztucznych warunków, o których mowa w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Wskazał na to TSUE w wyroku z 7 kwietnia 2022 r. w sprawie C-176/20. Wg TSUE, pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe w przypadku ustalenia zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazanie sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia.
Z powołanych orzeczeń TSUE, wynika ponadto wprost, że w ramach badania elementu subiektywnego (zamiaru) organ posiada kompetencję do badania okoliczności związanych z powstaniem grupy producentów, a ponadto takie badanie może podejmować przed dokonaniem płatności oceniając, czy nie stworzono w sposób sztuczny warunków wymaganych do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Organ może zatem oceniać zamiar stanowiący element towarzyszący czynnościom na etapie zawiązywania grupy oraz składania wniosków o płatność. Wobec tego to na ten moment należy rozważać intencje poszczególnych członków przyszłej grupy producentów, jak i oceniać okoliczności towarzyszące zawiązaniu danej grupy, które to okoliczności mogą wskazywać na sztuczne stworzenie warunków dla uzyskania wsparcia niezgodnie z celami systemu wsparcia (zob. wyr. NSA z 28 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 138/17, wszystkie cytowane orzeczenia NSA dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak dokonana ocena powinna być przeprowadzona z uwzględnieniem całokształtu okoliczności mogących świadczyć o zamiarach beneficjenta, w tym także tych, które pojawiły się już po zawiązaniu grupy i po wystąpieniu z wnioskiem o dokonanie płatności (por. wyr. NSA z 08 sierpnia 2019 r. sygn. akt I GSK 1313/18).
Sąd podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 29 kwietnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt I GSK 1772/18 o tym, że utworzenie kilkudziesięciu gospodarstw rolnych, powiązanych ze sobą osobowo, kapitałowo, organizacyjnie i technicznie, a następnie złożenie kilkudziesięciu odrębnych wniosków o przyznanie płatności rolnych na poszczególne działki rolne, z pominięciem modulacji, która ogranicza przyznanie pomocy ze względu na powierzchnię gruntów rolnych wskazuje na stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności rolnych. Bez znaczenia pozostaje to, że każdy z tych podmiotów może wykazać się posiadaniem gruntów rolnych uprawianych rolniczo oraz to, że posiada wyodrębnienie organizacyjno-prawne. Nie wyklucza to bowiem tego, przy zaistnieniu dodatkowych okoliczności, że podmioty te podjęły czynności prawne i faktyczne wprawdzie bezpośrednio nieobjętych zakazem prawnym, ale które w istocie zmierzają do osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości takie zachowanie nie może być objęte ochroną prawną i może być odpowiednio sankcjonowane (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości (druga izba) z 16 marca 2006r. w sprawie C-94/05). Ocena gospodarstwa rolnego musi obejmować, w sytuacjach budzących wątpliwości, nie tylko okoliczności związane bezpośrednio z jego funkcjonowaniem, ale również te, które wskazują na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne z innymi podmiotami występującymi na tym rynku. Ocena ta powinna również uwzględniać charakter zadań jakie mogą być finansowane z budżetu UE na rozwój obszarów wiejskich (na podstawie krajowych planów strategicznych rozwoju obszarów wiejskich) i powinna niewątpliwie łączyć się z oceną dokonywaną w pozostałych płatnościach rolnych i obowiązujących tam modulacji za dany okres. Zasadniczym celem wsparcia jest pomoc w przeprowadzeniu restrukturyzacji rolnictwa i poprawy warunków gospodarowania i życia na terenach wiejskich oraz pomoc w ochronie środowiska naturalnego przed dalszą jego degradacją. Wsparcie to jest oparte na mechanizmie mającym na celu stopniowe obniżanie płatności dla rolników na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, a także na zasadzie zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich. Zatem przepisy prawa krajowego i unijnego sprzeciwiają się przyznaniu płatności podmiotom, których zasadniczym celem podejmowanych działań jest dążenie do uzyskania jak największej płatności, a nie realizacja jednego z celów zgrupowanych wokół czterech osi wsparcia. Można założyć, że gdyby nie było takiego wsparcia finansowego ze strony Państwa czy UE, to działalność byłaby prowadzona w ramach jednego podmiotu (gospodarstwa rolnego) a nie kilkudziesięciu podmiotów gospodarczych. Tak więc, mimo że działania polegające na utworzeniu wielu podmiotów, posiadanie gruntów rolnych, czy też powierzenie wykonania prac rolnych innemu podmiotowi są prawnie dopuszczalne, to jednak muszą one być skonfrontowane z przepisami regulującymi mechanizm przyznawania płatności, które wykluczają przyznawanie płatności podmiotom, które z uwagi na swoją sytuację ekonomiczną i pozycję na rynku rolnym takiej pomocy nie powinny oczekiwać. Podmioty te, ukrywając faktyczny sposób i zakres prowadzonej działalności, de facto nie prowadzą działalności rolniczej opartej na zasadzie swobody i konkurencyjności, a więc nie spełniają zasadniczego kryterium pozwalającego na przyznanie jakiejkolwiek pomocy nie tylko w zakresie rolnictwa.
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz lektura zaskarżonej decyzji pozwala przyjąć, że organy ARiMR wykazały, iż Skarżąca wraz z powiązanymi podmiotami, współkreowała sztuczne warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami, co też skutkowało wycofaniem korzyści na podstawie art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95.
Organ prawidłowo ustalił relacje pomiędzy spółkami i podmiotami powiązanymi ze S. T. i J. G. Ustalił prawidłowo powiązania kapitałowe, zasadnie również badając sposób powstania określonych zależnych osobowo i kapitałowo spółek. Właściwie ustalił też więzy rodzinne w przypadku osób fizycznych zgłaszających grunty, słusznie wywodząc o ich uczestnictwie w przedsięwzięciu gospodarczym spójnie kierowanym przez S. T. i J.G. W świetle poczynionych ustaleń trafnie skonkludował, że wszystkie podmioty, a ściślej ich majątek, współtworzyły centralnie zarządzany organizm gospodarczy, a tym samym, że poprzez wykreowanie części podmiotów oraz przesunięcia majątkowe i kapitałowe odpowiadające zmianom legislacyjnym promującym, zgodnie z celami wsparcia, mniejsze podmioty, doszło do zamierzonej i nakierowanej na korzyści sprzeczne z tymi celami wsparcia koordynacji działań, służących obejściu mechanizmów modulacji kwot płatności polegającej na zmniejszeniach kwot płatności poprzez zastosowanie degresywnych stawek płatności.
Prawidłowo również ustalono fakty świadczące o faktycznej gospodarczej niesamodzielności grupy kilkunastu podmiotów występującej z wnioskami, w tej liczbie i skarżącej, i ich zależności od decyzji S. T. i J.G. podporządkowanych interesom całej stanowiącej de facto jedno gospodarstwo rolne, grupy podmiotów powiązanych, jak również o braku prawnych cech pozwalających na przypisanie jej statusu "rolnika" (art. 4 ust. 1 lit. a, b i c rozporządzenia nr 1307/2013). Co do istnienia jednego spójnego gospodarstwa obejmującego wszystkie grunty formalnie zgłoszone do płatności przez odrębne, acz niesamodzielne podmioty organy:
1) Prawidłowo ustaliły schemat podmiotów powiązanych występujących o płatności w latach 2014 - 2016 r., wskazując, że o płatności wystąpił szereg podmiotów prawa handlowego związanych bezpośrednio bądź pośrednio (poprzez szereg kolejnych spółek kapitałowych) z J. G. oraz ze S. T. tj. D. sp. z o. o., R. sp. z. o. o., P. sp. z o. o., L. sp. z o. o.. T. sp. z o. o., T. sp. z o, o., T. sp. z o. o., P. sp. z o. o. oraz N. sp. z o. o. (aktualnie Z. sp. z o. o.), a nadto osoby fizyczne tj. S. T. , J. G., J. G., Ł. G.;
2) trafnie skonkludowały o funkcjonowaniu szerszego przedsięwzięcia gospodarczego, jednolicie i spójnie zarządzanego przez S.T. i J. G.
3) jednocześnie trafnie ustaliły, iż nie wykazano, by spółki, w tym skarżąca, samodzielnie prowadziły odrębne gospodarstwa rolne rozumiane jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a, b i c rozporządzenia nr 1307/2013). Wskazują na to następujące ustalenia i argumenty:
a/ wyłącznie S. T. i J. G. byli członkami zarządów spółek które deklarowały produkcję rolną, posiadając jednocześnie większość udziałów w ich kapitale zakładowym;
b/ wszystkie spółki kapitałowe były zarządzane w niemal identyczny sposób. Zostały utworzone w ten sposób, że przydzielono im tylko grunty. Nie posiadały kadry pracowniczej oraz zaplecza produkcyjnego tj. maszyn, urządzeń magazynów, środków transportu (za wyjątkiem spółki skarżącej posiadającej budynki), a wszystkie zabiegi zlecano tym samym podmiotom związanym ze S. T. i J. G. tj. spółkom R. czy R.;
c/ wszystkie spółki korzystały z usług tych samych podmiotów w przypadku prac agrotechnicznych, oraz podmiotu prowadzącego księgi rachunkowe. Wszystkie spółki, z wyłączeniem Z. sp. z o.o. miały jednocześnie ten sam adres siedziby i korzystały z tego samego adresu do korespondencji;
d/ Wszystkie spółki zawarły stałe ramowe umowy współpracy z R. Sp. z o.o. oraz umowy najmu z R. Sp. z o.o.;
e/ Trafnie ustalono rolę R. sp. z o. o. w działalności rolniczej prowadzonej pod kierownictwem J.G. i S.T.; nowopowstałe spółki nie posiadały odrębności kierowniczej i funkcjonalnej. Suma powyższych wniosków potwierdza prawidłowość konkluzji sformułowanej przez Dyrektora Oddziału Regionalnego, że wszelkie deklarowane zmiany w strukturze posiadania gruntów wśród zależnych podmiotów dokonywały w ramach jednego wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego, spójnie kierowanego przez S.T. i J. G. i w istocie nie oznaczały, że przenoszone grunty były uprawiane przez tych producentów, którzy deklarowali ich posiadanie.
Podsumowując: w świetle powyższych spostrzeżeń, Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, o tym że:
- działalność spółek zależnych i powiązanych osób fizycznych w ramach szerszego organizmu gospodarczego centralnie i spójnie kierowanego przez S. T. i J. G. nie miała charakteru rzeczywistego i autonomicznego, a działalność rolnicza przez zależne podmioty miała charakter wyłącznie formalny, ekonomicznie nieuzasadniony, co świadczyło o cechującym ich funkcjonowanie "sztuczności" w rozumieniu art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95.
- skarżąca nie była samodzielna gospodarczo i nie spełniała definicji rolnika, ponieważ nie wykazała, by w latach 2014 - 2016 roku prowadziła gospodarstwo rolne rozumiane jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a, b i c rozporządzenia nr 1307/2013). Grunty zgłoszone przez nią do płatności były wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej w ramach gospodarstwa rolnego prowadzonego w istocie przez inny podmiot. Poza rzeczowymi i obligacyjnymi prawami do gruntów rolnymi nie miała innych atrybutów mogących być uznane za składniki gospodarstwa rolnego.
Łącznie okoliczności te nakazywały uznać, że podział areału gospodarstwa rolnego pomiędzy liczne podmioty, nieprowadzące w rzeczywistości działalności rolniczej uzasadnionej celami gospodarczymi, miał charakter sztuczny. Przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności należy bowiem rozumieć sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale przepisowi dla autora tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu (por. M. Godlewska, Pojęcie nadużycia prawa w prawie UE (cz. I), "Europejski Przegląd Sądowy" 2011, nr 6(69), s. 25-26).
Organ trafnie ustalił, że zabieg polegający na sztucznym wydzieleniu gospodarstw rolnych, prowadzić mógł do uzyskania dodatkowych korzyści finansowych w porównaniu z sytuacją, gdyby o płatności ubiegał się jeden podmiot. Nadmienić należy, że każdy z podmiotów powiązanych z S. T. i J. G. deklarował działki do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności dla obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), płatności rolnośrodowiskowych (PRS), płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych (RSK), czy też rolnictwa ekologicznego. Dzięki zgłoszeniu do płatności kilkunastu podmiotów ominięto szereg limitów kwotowych i powierzchniowych oraz przepisów o degresywności obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa. Działaniom tym organ słusznie przypisał cel, jakim było uzyskanie korzyści sprzecznych z celem wsparcia.
Prawidłowo ustalono również, że uzyskane korzyści były sprzeczne z celami wsparcia. Jak trafnie wskazał organ cele wsparcia rolnictwa wynikają wprost z art. 33 ust. 1 pkt b TUWE, gdzie wskazano, że wspólna polityka rolna służyć ma m. in. zapewnieniu odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie.
Odnosząc te uwagi do stanu faktycznego sprawy, Sąd uznał, że trafny był wniosek organów ARiMR, iż działania polegające na powoływaniu spółek oraz rozdrabnianiu przez J. G. i S. T. zawiadywanego przez nich areału, organy trafnie miały na celu uzyskanie korzyści sprzecznych z celem wsparcia. Organ, poprzez analizę okoliczności obiektywnych, dowiódł, że przekształcenia korporacyjne oraz transfery gruntów rolnych służyły obejściu mechanizmów służących realizacji celu wsparcia, a wyrażających się w zmniejszeniu kwot płatności proporcjonalnie do wielkości areału. Zasadnie ustalił, że doszło do skoordynowanego działania mającego na celu maksymalizację globalnych sum wsparcia ze wszystkich tytułów przewidzianych w ramach obu filarów polityki rolnej czyli płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Konkretnie jednak za pozytywną oceną ustaleń organu na temat celów stworzenia sztucznych warunków przemawiały następujące argumenty:
1) Organ dokonując oceny zamiaru, zasadnie przyjął szeroką (globalną) perspektywę faktyczną, obejmującą zmiany kapitałowe oraz zmiany w zakresie stanu własności oraz obligacyjnych praw do gruntów rolnych dokonywane w ramach całej grupy spółek oraz podmiotów zależnych od J. G. i S. T.. Dopiero bowiem dokonywane na tym poziomie ustalenia pozwalały na stworzenie spójnego obrazu i poczynienie ustaleń co do korzyści płynących z rozdrobnienia i zmian struktury podmiotowej w zakresie deklarowanego posiadania gruntów rolnych.
2) Dyrektor Oddziału Regionalnego ustaleń w tej kwestii zasadnie dokonał w oparciu o okoliczności obiektywne. Prawidłowość takiego postępowania znajduje potwierdzenie w przywołanym już wcześniej wyroku TSUE w sprawie C-434/12 oraz wyroku C-176/20. Z wyroków tych wynika, że Trybunał uznaje za obowiązek sądów krajowych (a w konsekwencji także organom) weryfikację obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że przez sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał osiągnąć korzyść sprzeczną z celami systemu.
3) Trafnie oceniał cel działań tych osób w szerszej perspektywie czasowej. W tym zakresie, na podstawie m. in. zapisów w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dokonał szczegółowej analizy powiązań kapitałowych i osobowych, jak również dat i sposobów powołania spółek powiązanych z J. G. i S. T. To tym wnioskom należy przypisać kluczowe znaczenie w odczytaniu z ustalonych faktów celu stworzenia sztucznych warunków. Zasadnie ustalenia te odnosił do regulacji prawnych przewidujących zmniejszania płatności, w tym również dla zapewnienia realizacji celów wsparcia. Wnioski płynące z tej analizy, potwierdzały, że kolejne, dokonywane na przestrzeni lat, zmiany polegające na wstępowaniu nowych osób fizycznych oraz tworzeniu nowych spółek i pozyskiwaniu przez nie praw do gruntów już wcześniej należących do podmiotów związanych z J. G. i S. T., odpowiadały zmianom legislacyjnym promującym kwotami należnego wsparcia mniejszych producentów.
Organ prawidłowo ocenił również skutki kolejnych transferów gruntów w zestawieniu z regulacjami określającymi pułapy wsparcia. Trafnie dostrzegł i wykazał że:
– pomniejszenie areału R. sp. z o.o. w 2013 r. na rzecz T. sp. z o.o.,
– rejestracja w 2013 r. spółki J. powstałej w wyniku podziału przez przeniesienie części majątku R.,
– włączenie się w 2014 roku w krąg podmiotów zgłaszających grunty do płatności przez J. G. (dzierżawiącego grunty od działającej w ramach schematu T. sp. z o.o.),
– rozpoczęcie w 2015 roku opalikowania o dopłaty przez Ł. G. i J. G. ,
– włączenie w 2016 r. w krąg aplikujących o wsparcie spółek z o.o.: P., D., T., L., P. i Z.,
doprowadzało do sukcesywnego ograniczenia skutków: zmniejszającej korekty kwot wsparcia bezpośredniego, ograniczeniem finansowych skutków limitów powierzchniowych pozostałych płatności oraz zakazu łączenia określonych programów wsparcia.
Sąd uznaje jednocześnie za trafną ocenę, że zestawienie ww. zdarzeń
ze korzystnymi skutkami finansowymi polegającymi na zwiększeniu globalnej sumy płatności, uprawniało sformułowany przez Dyrektora [...] ARiMR wniosek, iż opisane powyżej zdarzenia skutkujące przesunięciami gruntów wskutek których nowi beneficjenci uzyskiwali grunty o areale ograniczonym wielkościowo do wartości optymalnej z punktu widzenia korzyści finansowych płynących ze wsparcia, jako że pozwalały na ominięcie mechanizmów zmniejszenia płatności, miały na celu korzyści sprzeczne z celami wsparcia.
Sąd uznał jednocześnie, że spółka wniosków tych nie podważyła argumentami opartymi o twierdzenie o innym podłożu zdarzeń poddanych analizie organu.
Należy bowiem zauważyć, że ocenie organów, w ramach badania istnienia "sztucznych warunków", podlegała kwestia prowadzenia działalności rolniczej w latach 2014-2016. Jak powyżej wskazano okoliczności podjęcia deklarowanej działalności rolniczej osadzono w kontekście działania całej grupy podmiotów pośrednio lub bezpośrednio podległych osobom S. T. i J. G. Wynik tej oceny, zreferowany i oceniony we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia jednoznacznie, potwierdził prawidłowość stanowiska Dyrektora [...] ARiMR o tym, że celem było zwielokrotnienie w sposób nieuprawniony wysokości otrzymanej pomocy.
Oceny poczynionej przez organy ARiMR nie podważa wyjaśnienie Spółki,
że restrukturyzacja spółek R. i R. sp. z o.o. obejmująca podział gospodarstw rolnych na mniejsze miała na celu uratowanie spółek przed upadłością, utratą majątku, a przede wszystkim miała charakter działań naprawczych. Skarżąca pominęła fakt, że czas w którym wyodrębniano kolejne spółki, pokrywał się ze zmianami przepisów, które wprowadzały ograniczenia m.in. obszarowe do uzyskania płatności.
W ocenie Sądu powyższe okoliczności w powiazaniu z obszernymi ustaleniami i wyjaśnieniami organu pozwalają przyjąć, że skarżąca nie podważyła skutecznie ustaleń organu, że została utworzona w celu obejścia przepisów dotyczących modulacji płatności. Skarżąca nie przedstawiła bowiem żadnego wiarygodnego uzasadnienia wskazującego na racjonalność w tworzeniu tak dużej liczby powiązanych podmiotów.
Organy sprostały zadaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie
z przepisem art. 77 § 1 k.p.a. oraz prawidłowo uzasadniły decyzje zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie podkreślić należy, że w wyroku z dnia 31 marca 2022r., sygn. akt I SA/Go 429/21, wskazano, aby organ odwoławczy odniósł się również do przedłożonych przez Skarżącą dowodów, które są w sprawie istotne, pomijając te, które znaczenia dla sprawy nie mają. W piśmie procesowym z dnia
9 czerwca 2021r., pełnomocnik Skarżącej złożył wiele wniosków dowodowych, przy czym dokładnie nie wskazał, które z nich odnoszą się do prowadzonej przez Skarżącą działalności za lata 2013-2016.
Organ odwoławczy po otrzymaniu akt z sądu, decyzją z dnia [...] sierpnia 2022r., uchylił decyzję organu I instancji, nakazując przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego ukierunkowanego na zbadanie wszystkich aspektów stojących u podstaw obowiązku zwrotu płatności za lata 2014-2016, bądź też odstąpienia od dochodzenia zwrotu. Spełniając zalecenia organu odwoławczego jak również sądu, organ I instancji pismem z dnia [...] października 2022r., wezwał pełnomocnika Skarżącej do szczegółowych wyjaśnień dotyczących prowadzenia działalności rolniczej w latach 2013-2016 w szczególności bilansu spółki za lata 2013-2016. Dokumentacji potwierdzającej dysponowanie samodzielnymi zasobami technicznymi niezbędnymi do właściwego funkcjonowania poprzez przedstawienie rejestru środków trwałych, rejestru wyposażenia oraz dokumentacji związanej z prawem do dysponowania gruntami za lata 2013-2016. Jak również przedstawienia prowadzonego przez Skarżącą procesu produkcji poprzez opisanie cyklu produkcyjnego realizowanego w latach 2013-2016 i przedłożenie dowodów zakupów środków trwałych, zestawień magazynowych i dokumentów sprzedaży produktów, umów na wykonywanie usług i zabiegów. Ponadto w postępowaniu odwoławczym organ wezwał [...] kwietnia 2023 r. Spółkę do złożenia wyjaśnień dotyczących realizacji działalności rolniczej w latach 2014 – 2016. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik spółki przekazała pismo z dnia [...] maja 2023 r., w którym podtrzymała wniosek o uchylenie decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2022 r. oraz umorzenie postępowania w całości. Jednocześnie pełnomocnik zwróciła uwagę na fakt, iż - w jej opinii - zobowiązanie, którego zwrotu żądają organy ARiMR jest przedawnione. Pełnomocnik nie odniosła się natomiast w żaden sposób do okoliczności będących motywami wezwania organu odwoławczego. Jest to o tyle istotne, że wystarczy wspomnieć, iż spółka na przestrzeni lat 2014 - 2016 deklarowała (aspekt ustalony o dane wynikające z systemu, o którym mowa w art. 9a Ustawy EP) uprawę m.in. gryki, proso, żyta, traw. Tymczasem odpowiadając na wskazane wyżej wezwania jedynie bardzo ogólnie odniesiono się do aspektu prowadzenia działalności rolniczej nie przedstawiając jakiejkolwiek dokumentacji w omawianej materii. Podkreślić należy, że jakkolwiek w postępowaniu w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności ciężar dowodowy został przerzucony na organ, to obowiązek poszukiwania dowodów nie jest jednak nieograniczony. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na uznanie, że Spółka podjęła działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści. Z treści art. 77 § 1 k.p.a. nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, że organy administracji obowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony, w sytuacji gdy ta ostatnia środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem w takim przypadku założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach. Zatem nie naruszono art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej i zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli), ani art. 77 k.p.a. (obowiązek zebrania całego materiału dowodowego). Organy podatkowe wyczerpująco zebrały materiał dowodowy w zakresie niezbędnym do wydania zaskarżonych decyzji oraz dokonały jego wszechstronnej i prawidłowej oceny, a przy tym właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Stan faktyczny i prawny spraw zostały ustalone zgodnie z wymogami zawartymi w k.p.a., zaś dokonana przez organy ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów
Podsumowując, w ocenie Sądu organy słusznie uznały, że płatność PRS za 2014 – 2016 wypłacona skarżącej spółce ma charakter nienależnie pobranej, z uwagi na wykreowanie sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści finansowej.
Z uwagi na powyższe na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut wskazany w pkt 11 i 12 skargi.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących przedawnienia dochodzonej płatności przypomnieć należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95, okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowany przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary.
Raz jeszcze wskazać należy, że stosownie do art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2988/95 nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem.
Tak zdefiniowana nieprawidłowość składa się zatem z dwóch elementów: naruszenia przepisów prawa wspólnotowego oraz szkody rzeczywistej lub potencjalnej, które owo naruszenie spowodowało lub mogło spowodować.
Z kolei zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia 2988/95 działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.
Zestawienie treści dwóch ostatnich przepisów wskazuje, że działania, o których mowa w art. 4 ust. 3 rozporządzenia 2988/95 są specyficznym rodzajem nieprawidłowości. W wypadku ich wystąpienia dopuszczalne jest nie tylko wycofanie korzyści, jak ma to miejsce w wypadku "zwykłych" nieprawidłowości (stosownie do art. 4 ust. 1 rozporządzenia 2988/95) ale także ich nieprzyznanie. Oznacza to, że ocena czy działanie podmiotu polegało na sztucznym stworzeniu warunków w celu uzyskania korzyści, powinna zostać dokonana zarówno w oparciu o okoliczności, które doprowadziły do uzyskania korzyści jak i okoliczności, które mogą dopiero być podstawą do przyznania korzyści. Dlatego też, oceniając czy nieprawidłowość polegająca na stworzeniu sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści ma charakter ciągły lub powtarzający się, należy mieć na uwadze wszystkie działania podmiotu, które doprowadziły do uzyskania korzyści oraz potencjalnie mogły doprowadzić do uzyskania korzyści, a których wspólnym elementem jest wspomniana sztuczność i ukierunkowanie na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego. Naruszeniem przepisów prawa wspólnotowego, o którym mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2988/95 jest bowiem w tym przypadku samo sztuczne stworzenie warunków wskazane w art. 4 ust. 3 rozporządzenia 2988/95, jak i w art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011, art. 60 rozporządzenia 1306/2013 czy art. 62 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (EU:L.2021.435 pkt 187).
Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 11 czerwca 2015 r. C-52/14 Pfeifer & Lagen (EU:C:2015:381, pkt 49) wyjaśnił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału nieprawidłowość ma charakter "ciągły lub powtarzający się" w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia 2988/95, jeżeli popełniana jest przez podmiot, który czerpie korzyści ekonomiczne z całokształtu podobnych operacji, które naruszają ten sam przepis prawa Unii. Zgodnie z przedstawionym rozumieniem, o ciągłym lub powtarzającym się charakterze nieprawidłowości przesądza ocena całokształtu zachowań beneficjenta, polegających na utrzymującym się lub powtarzającym naruszeniu prawa Unii, z których podmiot ten czerpie korzyści.
Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że Spółka oraz inne wymienione w decyzji podmioty nie była wyodrębnionym, samodzielnym producentem rolnym a jedynie elementem sztucznie stworzonego mechanizmu polegającego na multiplikacji podmiotów ubiegających się o płatności, którego celem było zmaksymalizowanie wysokości otrzymanych płatności oraz uzyskanie płatności do działek, do których na mocy przepisów szczególnych płatność nie zostałaby przyznana z powodu przekroczenia maksymalnej powierzchni do jakiej na mocy przepisów prawa przysługują płatności. Mechanizm ten funkcjonował na przestrzeni kilku lat bowiem Spółka wnioskowała o płatności, w tym płatność rolnośrodowiskową, w latach 2014-2019 r.
Jak już wspomniano nieprawidłowością jest naruszenie przepisów prawa wspólnotowego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty. Nie ulega zatem wątpliwości, że działanie Spółki, z uwagi na wieloletnie funkcjonowanie opisanego mechanizmu, a tym samym wieloletnie, stałe naruszenie przepisów prawa wspólnotowego jest działaniem utrzymującym się. Z kolei cykliczne składanie przez Spółkę wniosków o płatności na kolejne lata, w sytuacji sztucznego stworzenia warunków do ich uzyskania, było działaniem powtarzającym się, które powodowało lub mogło powodować szkodę. Nie ma zatem znaczenia, że w wypadku wniosków za lata 2017-2019 odmówiono przyznania płatności. Wskazana specyfika nieprawidłowości uregulowanej w art. 4 ust. 3 rozporządzenia 2988/95 powoduje, że obejmuje ona również korzyści nieprzyznane.
Podsumowując, stworzenie przez Skarżącą sztucznych warunków do uzyskania płatności oraz ubieganie się przez nią w kolejnych latach jest nieprawidłowością zarówno ciągłą jak i powtarzającą się, bowiem doprowadziło do uzyskania korzyści lub potencjalnie mogło doprowadzić do uzyskania korzyści z całokształtu tych samych działań, naruszających ten sam przepis prawa Unii.
W związku z powyższym, w przypadku tego rodzaju nieprawidłowości, okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. Zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo ustalił datę, od której należy liczyć okres przedawnienia zwrotu dochodzonej płatności na kwiecień 2019 r., bowiem w tym czasie Spółka złożyła ostatni wniosek o przyznanie płatności, do której otrzymania warunki utworzyła w sposób sztuczny, tj. płatności na rok 2019.
Zatem nawet jeżeli przyjąć argumentację Skarżącej, że do przerwania biegu terminu przedawnienia niezbędne jest doręczenie decyzji ostatecznej, to zauważyć trzeba, że nastąpiło to w niniejszej sprawie już w 2021 r., a okoliczność uchylenia decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] września 2021 r. wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. z 31 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Go 429/21 nie miała wpływu na skutek w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia.
Tym samym za niezasadne należało uznać zarzuty wskazane w pkt 1 - 6 skargi.
Jednakże Sąd podziela opinię organów, że do wywołania skutku, o którym mowa w art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia 2988/95 wystarczający jest każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości.
W orzecznictwie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazano przykładowe akty, które mogą przerwać bieg terminu przedawnienia. Stwierdzono m.in., że art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95 należy interpretować w ten sposób, że sprawozdanie z kontroli na miejscu, które ogranicza się do wskazania wystąpienia nieprawidłowości bez wzmianki o jakimkolwiek zamiarze wszczęcia dochodzenia lub postępowania w sprawie tej nieprawidłowości, można wszakże uznać za akt odnoszący się do dochodzenia lub postępowania w rozumieniu tego przepisu, który może przerwać bieg określonego w art. 3 ust. 1 akapit pierwszy tego rozporządzenia terminu przedawnienia, jeżeli określa ono w wystarczająco dokładny sposób operacje, w odniesieniu do których istnieje podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości (postanowienie z 28 czerwca 2022 r. sygn. akt C-728/21). Organy krajowe, które doręczają danej osobie sprawozdanie stwierdzające nieprawidłowość, do której się ona przyczyniła w związku z konkretną operacją, i żądają od niej przedstawienia dodatkowych informacji dotyczących tej operacji lub w związku z ową operacją nakładające na nią karę, organy te wydają dostatecznie precyzyjne akty odnoszące się do dochodzenia lub postępowania w sprawie nieprawidłowości w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95. Ponadto art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95 należy interpretować w taki sposób, że pojęcie "właściwy organ" w rozumieniu tego przepisu oznacza organ mający zgodnie z prawem krajowym uprawnienie do wydawania aktów stanowiącego czynność odnoszącą się do dochodzenia lub postępowania w sprawie nieprawidłowości, przy czym organ ten nie musi być tożsamy z organem, który jest uprawniony do przydzielania [subwencji] czy też odzyskiwania kwot pobranych nienależnie ze szkodą dla interesów finansowych Unii (wyrok z dnia 11 czerwca 2015 r., Pfeifer & Langen, C-52/14, EU:C:2015:381). Podanie do wiadomości spółce wyspecjalizowanej w płaszczyźnie międzynarodowej w dziedzinie kontroli i nadzoru, która dostarczyła świadectwo wprowadzenia do obrotu dla konkretnej czynności wywozu, sprawozdania z kontroli stwierdzającego nieprawidłowość w związku z tą czynnością, przedstawienie tej spółce wezwania do przedstawienia dodatkowych dokumentów wykazujących faktyczne dopuszczenie do obrotu lub wysłanie listu poleconego nakładającego karę na rzeczoną spółkę za udział w nieprawidłowości w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, stanowią dostatecznie konkretne akty, o których zawiadamia się daną osobę, a które odnoszą się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości, które w konsekwencji przerywają bieg przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit trzeci omawianego rozporządzenia (wyrok z 28 października 2010 r. C-367/09, SGS Belgium i in. EU:C:2010:648).
Przytoczone orzeczenia jednoznacznie wskazują, że aktem, o którym mowa art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia 2988/95 nie musi być decyzja ustalająca kwoty nienależnie pobranej płatności, a tym bardziej taka decyzja mająca walor ostateczności. Dla przerwania biegu terminu przedawnienia wystarczające jest doręczenie dowolnego aktu dowolnego organu, który opisuje operacje, w odniesieniu do których istnieje podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości.
W niniejszej sprawie takim aktem było m.in. zawiadomienie z [...] czerwca 2021 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności czy decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] stycznia 2019 r. w sprawie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2017 r., w której opisano nieprawidłowość ciągłą i powtarzającą się będącą przyczyną wycofania korzyści również w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego na uwzględnienie nie zasługują zarzuty wskazane w pkt 7 i 8 skargi. Sąd nie dostrzegł również naruszenia prawa poprzez przywołanie w treści zaskarżonej decyzji art. 7 rozporządzenia 809/2014 i art. 60 rozporządzenia 1306/2013 pomimo tego, że przepisy te utraciły moc z dniem 1 stycznia 2023 r.
Co do pierwszego z wymienionych przepisów zauważyć należy, że przepis ten nie miał zastosowania w sprawie. Zgodnie z jego treścią w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną, w stosownych przypadkach, o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2. (ust. 1). Odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez beneficjenta wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia. Stosowana stopa odsetek obliczana jest zgodnie z przepisami prawa krajowego, jednak nie może być niższa niż stopa procentowa stosowana przy odzyskiwaniu kwot zgodnie z przepisami krajowymi (ust. 2) Obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach (ust. 3) Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.
Zarówno decyzja organu pierwszej jak i drugiej instancji nie ustalała kwoty nienależnej płatności powiększonej o odsetki wskazane w ww. przepisie. Równocześnie organy nie uznały, że płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu. Zatem przywołanie wśród podstaw prawnych wydanej decyzji wspomnianego artykułu, nie stanowiło naruszenia postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Z kolei odnosząc się do wskazania w treści zaskarżonej decyzji art. 60 rozporządzenia 1306/2013, raz jeszcze należy podkreślić, że samodzielną podstawą do żądania zwrotu nienależnie pobranej płatności jest art. 4 ust. 3 rozporządzenia 2988/95 sankcjonujący działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści. Zatem powoływanie się na wykładnię pojęcia "sztucznych warunków" wypracowaną na gruncie art. 60 rozporządzenia 1306/2013 nie oznacza, że ten ostatni przepis był podstawą wydania decyzji obu instancji. Równocześnie opisane przez organy działania Spółki były naruszeniem prawa wspólnotowego w latach obowiązywania tego przepisu.
Przytoczone w uzasadnieniu skargi pozostałe zarzuty znalazły bezpośrednią lub pośrednią odpowiedź we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia.
Z uwagi na niezasadność wszystkich zarzutów skargi oraz brak stwierdzenia przez Sąd innych niż w niej wskazane naruszeń prawa, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło