I SA/Go 372/10
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-06-17
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Barbara Rennert, Joanna Wierchowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo nadał decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego rygor natychmiastowej wykonalności, opierając się na przesłance krótkiego terminu do przedawnienia zobowiązania podatkowego i uprawdopodobnienia jego niewykonania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały instytucję rygoru natychmiastowej wykonalności. Spełniona została przesłanka krótkiego terminu do przedawnienia zobowiązania podatkowego (poniżej 3 miesięcy), a także przesłanka uprawdopodobnienia jego niewykonania, co wynikało z faktu skorzystania przez stronę z prawa do odwołania oraz nieuiszczenia dobrowolnie należności po doręczeniu decyzji. Zarzuty dotyczące zasadności określenia wysokości zobowiązania podatkowego nie miały wpływu na ocenę prawidłowości nadania rygoru.Stan faktyczny
Skarżący J.S. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu decyzji określającej zobowiązanie podatkowe za 2003 r. rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ podatkowy uzasadnił nadanie rygoru krótkim okresem do przedawnienia zobowiązania (poniżej 3 miesięcy) oraz uprawdopodobnieniem jego niewykonania, wskazując na brak dobrowolnej zapłaty po doręczeniu decyzji. Skarżący kwestionował zasadność określenia zobowiązania, wskazywał na posiadany majątek i brak zaległości. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi J.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oddala skargę.
Skarżąc, J.S. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 201 Or. nr [...] w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zaskarżone postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] grudnia 2009r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję określająca J.S. wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. Decyzja ta doręczona została stronie 10 grudnia 201 Or. W dniu [...] grudnia 201 Or. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności wymienionej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego J.S.. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że okres upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, co ma mocy przepisu art. 239 b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej stanowi przesłankę do nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Ponadto od dnia doręczenia decyzji określającej J.S. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. do 18 grudnia 2009 r. skarżący nie uiścił kwoty zaległości podatkowej wraz z należnymi odsetkami. W ocenie organu uzasadnia to przypuszczenie, że zobowiązanie podatkowe określone w decyzji z [...] grudnia 2009r. decyzją naczelnika Urzędu Skarbowego, nie zostanie wykonane przez skarżącą do upływu terminu jego przedawnienia tj. w terminie do [...] grudnia 2009 r.
Skarżący wniósł zażalenie na wskazane postanowienie. W zażaleniu wskazał, iż nie zgadza się z uzasadnieniem postanowienia. W ocenie skarżącego nie ma on żadnych zaległości w podatku. Cała sytuacja związana z określeniem zobowiązania za 2003r. nie była wynikiem działania przez niego zawinionego. Ponadto wskazał, że w dniu [...] grudnia 2009 r. wniósł odwołanie od decyzji. W dniu [...] grudnia 2009r. J.S. uiścił zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. wraz z odsetkami.
W dniu [...] marca 201 Or. Dyrektor Izby Skarbowej wydał zaskarżone postanowienie, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawą nadania rygoru natychmiastowej wykonalności było stwierdzenie, iż do pozostały do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. okres jest krótszy niż 3 miesiące. Brak dobrowolnej zapłaty do dnia [...] grudnia 2009 r. uprawdopodobniał niewykonanie przedmiotowego zobowiązania, a zatem zasadne było skierowane decyzji do natychmiastowego wykonania. W odniesieniu do zarzutów dotyczących zasadności określenia J.S. wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. organ wskazał, że będą one podlegać ocenie w postępowaniu wszczętym odwołaniem od decyzji, a ponadto nie dotyczą one przesłanek zastosowania instytucji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Na przedmiotowe postanowienie skarżący wniósł skargę. W uzasadnieniu wskazał, że posiada majątek w postaci domku jednorodzinnego, który obciążony jest jedynie kredytem w wysokości 25.000 zł. , wobec skarżącego jak i jego żony nie toczy się żadne postępowanie egzekucyjne, nie ma długów wobec ZUS i innych urzędów, nie wyzbywa się żadnego majątku, nie ma zajętych kont osobistych. W ocenie skarżącego nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności tuż przed samymi świętami wiązało się z dużym stresem i kłopotami z tym związanymi. Musieli zaciągnąć debet i na święta zostali z długiem. Ponadto wskazał, że postępowanie od samego początku prowadzone było z naruszeniem podstawowych zasad Ordynacji podatkowej.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Powstały pomiędzy stroną skarżącym a organami spór dotyczy prawidłowości zastosowania przez organy podatkowe instytucji rygoru natychmiastowej wykonalności, z art. 239 b Ordynacji podatkowej.
W ocenie skarżącego nie miał on zaległości w podatku dochodowym. Ponadto dysponuje majątkiem znacznie przekraczającym wysokość określonego zobowiązania.
Zgodnie z treścią art. 239b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, póz. 926 ze zm.) decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:
1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub
2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub
3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub
4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy
niż 3 miesiące.
Zgodnie z § 2 przywołanego przepisu, przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Wobec brzmienia przywołanych przepisów dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienia dwóch przesłanek. Pierwszą przesłanką jest zaistnienie jednej z czterech okoliczności wskazanych w § 1 art. 239b. Stwierdzenie w stanie faktycznym sprawy podatnika już jednej z tych okoliczności daje organowi podatkowemu możliwość zastosowania wspomnianego rygoru.
Drugą przesłanką wskazaną w przywołanym uregulowaniu jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W kontekście tej przesłanki wskazać należy, że uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo -zmaterializowania się jej. Przyjęcie w treści § 2 art. 239b Ordynacji podatkowej pojęcia "uprawdopodobnienie" znajduje również przełożenie na zasady dowodzenia ziszczenia się wskazanej w tym przepisie przesłanki, tj. możliwości niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji. W związku z przyjętym przez ustawodawcę sformułowaniem "uprawdopodobni" należało uznać, że ustawodawca nie wymaga od organu podatkowego wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury dowodów, a rygory uznania jego twierdzeń są złagodzone i odformalizowane.
Oceniając zaskarżone postanowienia na tle wyżej określonego unormowania, Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie zaistniały przesłanki będące podstawą do zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności.
Zarzuty dotyczące prawidłowości czy też zasadności określenia przez organ wysokości zobowiązania podatkowego nie mogą być uwzględnione w zakresie oceny zasadności zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności. Zarzuty te będą oceniane na etapie postępowania odwoławczego dotyczącego decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Niewątpliwie decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2009 r. określająca skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. nie miała w dacie [...] grudnia 2009 r. przymiotu ostateczności. Skarżący wniósł od niej odwołanie, do czego oczywiście miał niekwestionowane prawo.
W przedmiotowej sprawie organ przy nadaniu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego rygoru natychmiastowej wykonalności powołał się na przesłankę określoną w pkt 4 przywołanego powyżej § 1 art. 239b - okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego krótszy niż 3 miesiące.
Powyższa przesłanka nie była przez stronę kwestionowana i nie budziła ona wątpliwości. Rygor natychmiastowej wykonalności został nadany dla decyzji z dnia [...] grudnia 2009r., dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku od osób fizycznych za 2003r. Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego upływał z dniem [...] grudnia 2009r. Jednoznacznie należy stwierdzić, że przesłanka określona w przepisie art. 239 b § pkt 4 Ordynacji podatkowej wystąpiła.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zaistniała również druga przesłanka istnienie której jest niezbędne dla nadania rygoru natychmiastowej wykonalności tj. uprawdopodobnienie przez organ podatkowy, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239 b §2 Ordynacji podatkowej).
Organ słusznie wskazał, że możliwość niewykonania zobowiązania podatkowego za 2003r. wynika z faktu, że stronie przysługuje prawo złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji. Skorzystanie przez stronę z tego prawa oraz czas konieczny na dokonanie czynności międzyinstancyjnych wraz z okresem koniecznym do rozpoznania odwołania uprawdopodabnia, że wydana decyzja organu l instancji do końca 2009r. nie uzyska atrybutu ostateczności. Tym samym organ bez rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nie mógłby podjęć czynności zmierzających do wyegzekwowania należności, jak też nie miałby prawnej możliwości przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania. Ponadto strona pomimo doręczenia decyzji 10 grudnia 2009r. do dnia nadania rygoru 18 grudnia 2009r. dobrowolnie jej nie wykonała. Jak już wcześniej wskazano organ nie musi udowodnić, iż zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, wystarczy jedynie taką okoliczność uprawdopodobnić, czyli wskazać na możliwość, która w rzeczywistości z dużym prawdopodobieństwem może wystąpić. Taka możliwość zdaniem Sądu została przez organ uprawdopodobniona.
Okoliczność dysponowania przez skarżącego nieruchomością - domem jednorodzinnym - nie miała wpływu na ocenę zasadności zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności. Tak jak nie miało w niniejszej sprawie znaczenia, że wobec skarżącego nie toczą się postępowania egzekucyjne czy też nie wyprzedaje on majątku. Podstawą zastosowania przez organ instytucji polegającej na możliwości egzekwowania należności z decyzji nie mającej przymiotu ostateczności był krótki okres pozostający do przedawnienia zobowiązania. Organ bez nadania rygoru nie miał możliwości do podjęcia kroków aby zabezpieczyć skutecznie wykonanie zobowiązania podatkowego za 2003r. na majątku skarżącego. Ponadto dopiero nałożenie rygoru natychmiastowej wykonalności na decyzję skierowaną do skarżącego spowodowało, że uiścił on zobowiązanie określone w decyzji podatkowej za 2003r.
W ocenie Sądu organy nie naruszyły przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w sprawie zasad postępowania. Strona skarżąca nie wskazała które zasady w jej ocenie zostały naruszone jak i na czym to naruszenie miało polegać.
Z uwagi, że zarzuty skargi nie są zasadne, jak również Sąd nie stwierdził by w toku postępowania organy naruszyły przepisy prawa materialnego jak i procesowego - skargę należało na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło