I SA/Go 374/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu w dniu 26 września 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi P.P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. W dniu 13 czerwca 2013r. P.P. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], uchylające w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego w całości i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. We wrześniu 2012r., będący zarówno wierzycielem, jak i organem egzekucyjnym, Naczelnik Urzędu Skarbowego zajął na podstawie wydanego przez siebie tytułu wykonawczego położoną w [...] nieruchomość A. i S. małżonków M., zapisaną w księgach wieczystych Sądu Rejonowego o numerach [...]. Na dzień [...] marca 2013 r. organ egzekucyjny wyznaczył pierwszą licytację ww. nieruchomości. W dniu 19 lutego 2013 r. P.P. wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wyłączenie ww. nieruchomości spod egzekucji. Uzasadniając wniosek wskazał, że w księdze wieczystej jest wpisane na jego rzecz roszczenie o zawarcie przyrzeczonej umowy sprzedaży, zgodnie z którym małżonkowie M. są zobowiązani do sprzedania mu nieruchomości. Przed Sądem Okręgowym pod sygn. [...] toczy się z jego powództwa przeciwko małżonkom M. proces o nakazanie im sprzedaży na jego rzecz ww. nieruchomości, co zostało wpisane jako ostrzeżenie w księgach wieczystych. Nadto, P.P. wskazał, że przed Sądem Okręgowym pod sygn. [...] toczy się z jego powództwa przeciwko małżonkom M. postępowanie o uznanie, że umowa zawarta między P. i K. małżonkami M. a S. i A. małżonkami M. przenosząca własność nieruchomości objętej egzekucją na rzecz K. i P. małżonków M. jest bezskuteczna wobec jego osoby. Natomiast przed Sądem Rejonowym pod sygn. [...] toczy się postępowanie w sprawie dokonania nowego podziału nieruchomości objętej egzekucją – Sąd wznowił postępowanie i wstrzymał podział nieruchomości. Kończąc wniosek P.P. wyjaśnił, że objęcie ww. nieruchomości egzekucją przed rozstrzygnięciem sporów sądowych spowoduje poniesienie szkody przez niego i nowego nabywcę, od którego będzie domagał się swoich praw. Do wniosku P.P. dołączył dwa postanowienia Sądu Rejonowego dotyczące wznowienia postępowania w sprawie [...] z [...] maja 2008 r. o wstrzymaniu wykonania postanowienia z [...] stycznia 2005r. w sprawie [...] do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie [...] oraz z [...] stycznia 2012 r. ustalające, że P.P. ma interes prawny do występowania w sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości w charakterze uczestnika postępowania. Powyższy wniosek P.P. uzupełnił 14 marca 2013 r. przedkładając wydane w sprawie [...] postanowienie Sądu Rejonowego z [...] marca 2013 r. dokonujące zabezpieczenia roszczenia na jego rzecz przez wpis w księgach wieczystych ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu. Ponownie uzupełnił wniosek [...] marca 2013 r. przedkładają zawiadomienia o dokonaniu w działach III ksiąg wieczystych [...] wpisów ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu o wznowienie postępowania w sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiesił z urzędu postępowanie egzekucyjne z nieruchomości zapisanych w księgach wieczystych [...] z uwagi na postępowanie [...] toczące się przed Sądem Okręgowym. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ egzekucyjny wskazał, że postępowanie w sprawie [...] jest zawieszone z uwagi na toczące się postępowanie [...] i możliwy wpływ jego rozstrzygnięcia na postępowanie [...]. Przywołując brzmienie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, wyjaśnił, że przyjmuje się, iż zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu są kwestie (zagadnienia) prawne, które ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Stwierdził, że w niniejszej sprawie ma do czynienia z koniecznością uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd zagadnienia wstępnego i od jego rozstrzygnięcia zależeć będzie możliwość kontynuowania egzekucji administracyjnej z nieruchomości. Zdaniem Naczelnika, w tej sytuacji postępowanie egzekucyjne należało zawiesić do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w sprawie [...] i uzyskania wyroku wraz z uzasadnieniem. W złożonym w ustawowym terminie zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązani – A.M. i S.M. wnieśli o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu wskazali, że nieruchomość będąca przedmiotem postępowania egzekucyjnego jest ich wyłączną własnością i była nią w chwili jej zajęcia przez Naczelnika, a w sprawie nie zachodzą żadne przeszkody uniemożliwiające dalsze skuteczne prowadzenie egzekucji z tej nieruchomości. Tą przeszkodą – zdaniem żalących się – nie są i nie mogą być zupełnie nieuprawnione i pozbawione racji bytu pretensje P.P.. W przypadku wygranej P.P. przez sądem po egzekucyjnej sprzedaży nieruchomości, będzie on mógł dochodzić od żalących się ekwiwalentu w postaci świadczenia pieniężnego, jednak kwestia ta nie leży w gestii organu egzekucyjnego. Małżonkowie M. wyraźnie zaznaczyli, że nie zgadzają się z zawieszeniem egzekucji z nieruchomości, wnosząc jednocześnie o odmowę zwolnienia nieruchomości spod egzekucji. Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 138 § 2 i art. 144 kpa w zw. z art. 101 § 3 kpa i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Uzasadniając swoje postanowienie Dyrektor podkreślił, że uregulowana w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego instytucja zawieszenia postępowania i przesłanki wskazane w art. 97 tego kodeksu dotyczą zawieszenia postępowania administracyjnego, a więc postępowania, o którym mowa w Dziale II tej ustawy i oznacza ona niepodejmowanie w tym postępowaniu na czas zawieszenia czynności procesowych, natomiast w niniejszej sprawie Naczelnik na tej podstawie prawnej orzekł o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego. Dyrektor zauważył, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych wskutek powstania określonych przeszkód w prowadzeniu tego postępowania, uzasadniających konieczność czasowego zaniechania prowadzenia egzekucji. Wprawdzie art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje odpowiednie stosowanie w postępowaniu egzekucyjnym przepisów kpa, jednak bezspornym jest, że przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały już uregulowane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – w jej art. 56 § 1. Zdaniem Dyrektora, obie ww. ustawy w istocie regulują odmienne zakresy działania organów administracyjnych, zatem nieuprawnione jest odwoływanie się przy zawieszaniu postępowania egzekucyjnego do przyczyn zawieszenia postępowania określonych w art. 97 § 1 kpa. Powyższe postanowienie zaskarżył do tut. Sądu P.P., wnosząc o jego uchylenie. Wskazał, że narusza ono jego prawa dochodzone przed Sądem Okręgowym w sprawach [...] i przed Sądem Rejonowy w sprawie [...], zabezpieczone w księgach wieczystych stosownymi ostrzeżeniami. Skarżący podkreślił, że dalsze prowadzenie egzekucji z nieruchomości utrudni mu możliwość nabycia nieruchomości, bo może ona należeć już do osoby trzeciej. Jego zdaniem organ pierwszej instancji podał prawidłową podstawę zawieszenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na treść art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Dyrektor Izby Skarbowej powielił swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Sąd zważył: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Jednocześnie sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), co daje mu podstawy do całościowej kontroli zaskarżonego aktu oraz postępowania administracyjnego poprzedzającego jego wydanie. Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.), jeżeli przepisy tejże ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Analizując treść przytoczonego wyżej przepisu należy podkreślić, że przepis Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym tylko w sprawach, które nie są uregulowane "inaczej" w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stosuje się je "odpowiednio". "Odpowiednie" zastosowanie przepisów polega na ich pełnym stosowaniu, stosowaniu z odpowiednimi modyfikacjami albo na niemożności ich zastosowania. Ten ostatni przypadek ma miejsce wówczas, gdy dane zagadnienie zostało uregulowane przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W tym miejscu należy podkreślić, że art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji reguluje kwestie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wymieniając w § 1 przesłanki tego zawieszenia. Uregulowanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyklucza zatem stosowanie w tej kwestii przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Kwestia ta nie budzi żadnych wątpliwości zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie, gdzie wielokrotnie wyrażano pogląd, że w postępowaniu egzekucyjnym nie stosuje się przepisów ogólnej procedury administracyjnej o zawieszeniu postępowania, w tym art. 97 kpa. Należy zatem w pełni zgodzić się z Dyrektorem Izby Skarbowej, który zasadnie uchylił postanowienie organu egzekucyjnego zawieszające postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zważywszy powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.