I SA/Go 379/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Sędzia WSA Stefan Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 7 października 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. A.W. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], wydanej w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając powyższy wniosek skarżący wskazał, że przemawia za takim rozstrzygnięciem szczególnie ważny interes. Podniósł, że nie posiada żadnego majątku, gdyż cała aktywność życiową poświecił spółce, z której nie osiągnął żadnych profitów. Jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie w kwocie 2.100 zł brutto. Nie posiada oszczędności oraz ruchomości, w stosunku do których można by skierować postępowanie egzekucyjne. Cały majątek ruchomy to rzeczy osobiste, w związku z tym, prowadzenie egzekucji – jak podkreślił – może narazić go na utratę podstaw egzystencji, a skutki jej wykonania byłyby nieodwracalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z regulacją art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z kolei stosownie do § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji (art. 61 § 6 P.p.s.a.). Wskazać należy, że rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd związany jest zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Są nimi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych od odwrócenia skutków. Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy od stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę w jej wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy więc samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. Ocena czy w danej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. jest możliwa i w dużym stopniu zależna od argumentacji przedstawionej przez stronę we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten powinien być wnikliwie uzasadniony. A zawarta w nim argumentacja powinna być spójna, poparta faktami i odnoszącymi się do nich dowodami uzasadniającymi wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak spełniającego powyższe warunki uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. W rozpoznawanej sprawie, skarżący uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazał, że jego jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie w kwocie 2.100 zł brutto. Nie posiada oszczędności oraz ruchomości, w stosunku do których można by skierować postępowanie egzekucyjne. Cały majątek ruchomy to rzeczy osobiste, w związku z tym, prowadzenie egzekucji może narazić go na utratę podstaw egzystencji, a skutki jej wykonania byłyby nieodwracalne. Z powyższego wynika, że skarżący przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej upatruje de facto w trudnej sytuacji materialnej, na którą się powołuje, o czym świadczy chociażby powtórzenie we wniosku o wstrzymanie, argumentacji zaprezentowanej we wniosku o prawo pomocy. Tymczasem inne są przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a inne przyznania prawa pomocy. Tak więc nawet, gdyby skarżącego zwolniono od kosztów sądowych - co nie miało miejsca w sprawie z uwagi na nie wyjaśnienie przez stronę jej pełnej sytuacji materialnej - to nie oznacza automatycznie zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o jakich stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Co więcej, wyrażany jest pogląd, że trudna sytuacja materialna oraz dotkliwości egzekucji, nie mieszczą się wśród przesłanek określonych w art. 61 §3 P.p.s.a. (por. post. NSA w Warszawie z dnia 6 maja 2013 r., I FZ 159/13). Skarżący stwierdził, że nie posiada oszczędności ani ruchomości, w stosunku do których można by skierować egzekucję. Taka argumentacja tymczasem przemawia bardziej za odmową przyznania skarżącemu ochrony tymczasowej, aniżeli za jej udzieleniem. Ewentualne bowiem postępowanie egzekucyjne podjęte celem wyegzekwowania wynikającego z zaskarżonej decyzji zobowiązania podatkowego, w kontekście braku środków finansowych, okazałoby się bezskuteczne, tak więc nie ma obawy wystąpienia nieodwracalnych skutków. Należy także podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowej instytucji, jaką jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11). Ponadto rodzaj obowiązku objętego tą decyzją nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. Zatem w sytuacji uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.