I SA/Go 384/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 grudnia 2014 r. wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi TF Spółki Akcyjnej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku nadpłaty w podatku od towarów i usług za sierpień, październik i grudzień 1995 roku postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. TF S.A. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku nadpłaty w podatku od towarów i usług za sierpień, październik i grudzień 1995 roku W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi ustalonego na kwotę 3.448 zł skarżąca spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że niniejsza sprawa związana jest z naruszeniami jej praw dokonanymi przez organy władzy publicznej w postępowaniu, które trwało ponad 18 lat. Stwierdziła, że obecnie wszystkie niekorzystne decyzje dla spółki zostały uchylone przez sądy jako naruszające prawo. W ocenie skarżącej nieuzasadnione jest zatem aby została obciążona wysokimi kosztami wpisu, które związane są z błędnymi decyzjami organów władzy publicznej. W oświadczeniu o majątku i dochodach spółka podała jedynie, że jej kapitał zakładowy wynosi 100.000 zł, spółka nie posiada środków trwałych. Odpowiadając na wezwanie do złożenia dodatkowych informacji spółka przedstawiła dokumenty, z których wynika, że za 2013 rok wykazała zysk wynoszący 11.815,28 zł brutto, jednak - wobec odliczenia straty z lat wcześniejszych - nie wykazała dochodu podlegającego opodatkowaniu (dowód: zeznanie CIT-8 - k. 56). W deklaracjach dla podatku od towarów i usług za kolejne miesiące od kwietnia do września 2014 r. spółka deklarowała zerowej wartości sprzedaż towarów i usług. Deklarowała natomiast comiesięcznie różnej wartości nabycie towarów i usług, a we wrześniu 2014 r. nabycie towarów i usług zaliczanych do środków trwałych o wartości brutto 360.712 zł. (dowód: deklaracje VAT-7 - k. 60-75). Spółka posiada rachunek bankowy, którego saldo na 1 listopada 2014 r. było dodatnie i wynosiło 28.423,60 zł (dowód: wyciąg - k. 76 - 78). Z wyciągu z rachunku bankowego wynika jednocześnie, że spółka w październiku 2014 r. zlikwidowała dwie lokaty terminowe (600.000 zł i 1.000.000 zł), a następnie otworzyła ponownie takie lokaty przelewając na nie 580.000 zł i 1.000.000 zł (k. 77). Spółka przedstawiła jednocześnie wydruki z ksiąg rachunkowych, z których wynika m. in., że w 2014 r. otrzymała zwroty podatku od towarów i usług w wysokości 1.421.308 zł (k. 80) oraz zwrot kosztów egzekucyjnych oraz sądowych. Z wydruku zatytułowanego "okresowe zestawienie stanów obrotów i kont" wynika, że na koniec października 2014 roku spółka wykazała narastająco koszty prowadzenia działalności (w tym również niestanowiące kosztów uzyskania przychodów) w wysokości 574.259,30 zł oraz przychody w wysokości 205.817,37 zł (k. 85). Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Go 384/14 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W motywach uzasadnienia postanowienia referendarz wskazał, że ocena przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych odbywa się poprzez porównanie możliwości finansowych wnioskodawcy z obciążającymi ją kosztami sądowymi. Stwierdził, że w niniejszej sprawie jedyną opłatą podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi wynoszący 3.448 zł. Z dokumentów przedstawionych przez spółkę wynika natomiast, że spółka od początku bieżącego roku comiesięcznie ponosi koszty prowadzenia działalności wielokrotnie wyższe od należnego w niniejszej sprawie wpisu od skargi, posiada także wielokrotnie przewyższającą wpis kwotę środków na rachunku bankowym oraz - jak należy odczytać zapisy wyciągu z rachunku bankowego - również lokaty terminowe (o wartości 1.580.000 zł). W ocenie referendarza spółka nie wykazała zatem, by poniesienie wpisu od skargi przekraczało jej możliwości finansowe. Od powyższego postanowienia skarżąca spółka wniosła sprzeciw zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, t.j. art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. poprzez uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki do zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych i odmowę udzielenia tego zwolnienia w jakiejkolwiek części. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając sprzeciw skarżąca podniosła, że posiadane środki finansowe pochodzą ze zwrotów nienależnie pobranych przez organy skarbowe podatków wraz z ich oprocentowaniem. Wskazała również, że w dalszym ciągu prowadzi wiele spraw sądowych, w celu ochrony swoich naruszonych praw. Środki finansowe, które posiada są przede wszystkim przeznaczane na prowadzenie tych postępowań i w dalszym ciągu mają przede wszystkim temu służyć. Z uwagi jednak na liczbę prowadzonych postępowań nie jest w stanie pokryć wszystkich kosztów. Skarżąca podkreśliła, że nie prowadzi czynnej działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z regulacją art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Natomiast zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zaznaczyć należy, że instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która ma gwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu (por. postanowienie NSA z dnia 11 września 2014 r. sygn. akt II FZ 1263/14 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w części, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, nie zostały w niniejszej sprawie przez stronę skarżącą spełnione. Skarżąca wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podniosła, że przedmiotowa sprawa związana jest z naruszeniami jej praw dokonanymi przez organy władzy publicznej w postępowaniu, które trwało ponad 18 lat. Stwierdziła, że obecnie wszystkie niekorzystne decyzje dla spółki zostały uchylone przez sądy jako naruszające prawo. W ocenie skarżącej nieuzasadnione jest zatem aby została obciążona wysokimi kosztami wpisu, które związane są z błędnymi decyzjami organów władzy publicznej. Wskazać należy, że z przedstawionych przez spółkę dokumentów, nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego, wynika, że spółka posiada rachunek bankowy, którego saldo na [...] listopada 2014 r. było dodatnie i wynosiło 28.423,60 zł (dowód: wyciąg - k. 76 - 78). Z wyciągu z rachunku bankowego wynika jednocześnie, że spółka w październiku 2014 r. zlikwidowała dwie lokaty terminowe (600.000 zł i 1.000.000 zł), a następnie otworzyła ponownie takie lokaty przelewając na nie 580.000 zł i 1.000.000 zł (k. 77). Spółka przedstawiła jednocześnie wydruki z ksiąg rachunkowych, z których wynika m. in., że w 2014 r. otrzymała zwroty podatku od towarów i usług w wysokości 1.421.308 zł (k. 80) oraz zwrot kosztów egzekucyjnych oraz sądowych. Z wydruku zatytułowanego "okresowe zestawienie stanów obrotów i kont" wynika, że na koniec października 2014 roku spółka wykazała narastająco koszty prowadzenia działalności (w tym również niestanowiące kosztów uzyskania przychodów) w wysokości 574.259,30 zł oraz przychody w wysokości 205.817,37 zł (k. 85). Z przedłożonych przez skarżącą dokumentów wynika zatem, że od początku bieżącego roku comiesięcznie ponosi koszty prowadzenia działalności wielokrotnie wyższe od należnego w niniejszej sprawie wpisu od skargi, który został ustalony na kwotę 3.448 zł. Podkreślić również należy, że skarżąca posiada wielokrotnie przewyższającą wpis kwotę środków na rachunku bankowym. Posiada również lokaty terminowe o wartości 1.580.000 zł. Wobec powyższego skarżąca spółka nie wykazała, że uiszczenie wpisu od skargi (jest to bowiem jedyna opłata na obecnym etapie postępowania) przekracza jej możliwości finansowe. Oceny tej nie zmienia podnoszona przez skarżącą we wniosku okoliczność, że sprawa zainicjowana wniesioną w niniejszej sprawie skargą związana jest z naruszeniami praw skarżącej dokonanymi przez organy władzy publicznej, okoliczność ta będzie bowiem badana przez Sąd na rozprawie. Nie zmienia jej również argumentacja podniesiona przez skarżącą w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego z dnia 1 grudnia 2014 r. Skarżąca wskazując bowiem, że z uwagi na liczbę prowadzonych postępowań nie jest w stanie pokryć wszystkich kosztów nie przedłożyła żadnych dokumentów wskazujących na trudności finansowe. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.