I SA/Go 387/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Specjalista Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2009 r. sprawy ze skargi M.L.-D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej . z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty oddala skargę. Dyrektor Izby Celnej z [...] maja 2009 r. (nr [...]), utrzymał w mocy decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z [...] lutego 2009 r. (nr [...]), której skutkiem było umorzenie postępowania wszczętego postanowieniem nr [...] z [...] maja 2007 r. oraz określenie nadpłaty należności celnych i podatkowych. Rozstrzygnięcie organów zapadło w następującym stanie faktycznym. Skarżąca zgłosiła [...] września 2004 r. do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu samochód osobowy używany marki [...]. Decyzją z [...] sierpnia 2007 r. nr [...], określił wartość celną towaru oraz prawidłową kwotę cła, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję naczelnika urzędu celnego. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Wyrokiem z 30 września 2008 r. sygn. akt l SA/Go 125/08 tutejszy sąd uchylił decyzję organu l i II instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd powołując się na wyrok ETS z dnia 11 grudnia 2007 r. wydany w sprawie C-161/06 (Skoma - Lux v. naczelny urząd celny w Ołomuńcu), stwierdził, że art. 58 aktu dotyczącego warunków przystąpienia do Unii Europejskiej Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. Urz. L 236, str. 33) sprzeciwia się temu, aby można było powołać się na obowiązki zawarte w przepisach wspólnotowych, które nie zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku nowego państwa członkowskiego, jeżeli język ten jest językiem urzędowym Unii Europejskiej, wobec jednostek w tym państwie, nawet jeżeli mogły one zapoznać się z tymi przepisami przy użyciu innych środków. W ocenie Sądu przepisy, na które organ celny powołał się w wydanej decyzji, nie mogły mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie. Pismem z [...] listopada 2008 r. skarżąca zwróciła się o zwrot należności zajętych na podstawie decyzji nr [...] z [...] listopada 2007 r. Naczelnik Urzędu Celnego decyzją nr [...] z [...] lutego 2009 r. umorzył postępowanie wszczęte postanowieniem nr [...] z [...] maja 2007 r. , jednocześnie stwierdzając nadpłatę należności celnych i podatkowych wraz z odsetkami w łącznej kwocie 3169,11 zł. Uzasadniając wydaną decyzję, organ wskazał, że należności celne zwracane są zgodnie z art. 236 ust. 1 akapit 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, gdy okaże się, że w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub że kwota ta została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2. Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji pismem z [...] marca 2009 r. Po jego rozpoznaniu Dyrektor Izby Celnej decyzją nr [...] z [...] maja 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego . Organ wskazał, że organ l instancji prawidłowo dokonał określenia kwoty nadpłaty. Ponadto kierując się zasadą ustalenia prawdy materialnej wykonał czynności, w toku których sprawdził kwotę wpłat dokonanych przez stronę, a następnie określił kwotę nadpłaty. Na decyzję ostateczną skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie decyzji organu l i II instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Podniosła w niej zarzut wadliwego przyjęcia, że nadpłata z tytułu cła, podatku akcyzowego, podatku od towarów i usług w imporcie wraz z odsetkami za zwłokę wynosi łącznie 2692,81 zł (bez odsetek), podczas gdy prawidłowa należność z tego tytułu wg niej wynosi 3530,51 zł (bez odsetek). Skarżąca w skardze swoje stanowisko motywowała również tym, że skoro postępowanie zostało w całości umorzone, to nie powinna ponosić kosztów jego prowadzenia. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że kwota podlegająca zwrotowi została prawidłowo zarachowana i rozliczona przez organ l instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wprawdzie w skardze skarżąca podważała jedynie rozstrzygnięcie dotyczące rozliczenia nadpłaty cła i podatków akcyzowego oraz od towarów i usług lecz zawężenie kontroli sądowej zaskarżonej do sądu decyzji jedynie do tej kwestii naruszałoby jednak nakaz rozpoznania skargi w granicach sprawy wynikający z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 póz. 1270 ze zm. - dalej cyt. jako "p.p.s.a."). Skarżąca bowiem wprost nie ograniczyła zakresu swej skargi jedynie do części z rozstrzygnięć, które zawierała wydana w jej sprawie ostateczna decyzja administracyjna. Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W pierwszej kolejności badaniu poddano rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 1 sentencji zaskarżonej decyzji - orzeczenie o umorzeniu postępowaniu. Rozstrzygnięcie to nie jest wadliwie. Organ zasadnie uznał, iż w sprawie zachodzą przesłanki wymienione w art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. W myśl tego przepisu umorzeniu podlega postępowanie bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość odnieść zatem należy do elementów materialnego stosunku prawnego, o którym należy orzec w decyzji kończącej postępowanie. Zakres postępowania w niniejszej sprawie wyznaczało postanowienie z [...] maja 2007r, którym wszczęto postępowanie celne i podatkowe "dotyczące zgłoszenia celnego SAD numer [...] z dnia [...] maja 2004 r.". Celem postępowania była zatem konkretyzacja obowiązków skarżącej wynikających z prawa celnego i podatkowego związanych z importem samochodu osobowego na podstawie wymienionego zgłoszenia celnego. Na co jednak wskazuje treść prawomocnego wyroku tutejszego sądu z dnia 30 września 2008 r. (sygn. akt l SA/Go 125/08) uchylającego decyzje wymiarowe, w przypadku skarżącej nie powstał obowiązek celny. Niemożliwe było zatem określenie w drodze decyzji obowiązków celnych i podatkowych wynikających z obowiązków celnych. Stąd też nie istniał cel postępowania jakim była konkretyzacja tych obowiązków. Przesądzało to o konieczności umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Stąd też rozstrzygnięcie tej treści było w pełni uzasadnione. Sąd za celowe i prawidłowe uznał również orzeczenie o wysokości przysługującej skarżącej do zwrotu nadpłaty wywołanej częściową zapłatą należności wynikających z uchylonych decyzji wymiarowych. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty podatku, czy też zwrotu należności celnych może odbywać się z urzędu lub na wniosek. Stwierdzenie nadpłaty czy też określenie wysokości zwrotu cła mają charakter deklaratywny, ponieważ nadpłata jest stanem techniczno - rachunkowym niezależnym od rozstrzygnięcia organu w jej przedmiocie. Bezpodstawne uiszczenie należności celnych czy też podatku rodzi po stronie podatnika (importera) określone roszczenia względem związku publicznego na rzecz którego uiszczono nienależnie cło lub podatek. Podstawą prawną zwrotu nienależnie uiszczonego cła jest art. 236 pkt 1 rozporządzenia Rady nr 2913/92 z 12 października 1992 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej: WKC). W myśl tego przepisu należności celne są zwracane, gdy okaże się, że w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub, że kwota ta została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2. Organy celne dokonują zwrotu lub umorzenia należności z urzędu, gdy same dowiedzą się, że zaistniała jedna z okoliczności powodujących obowiązek zwrotu. Zgodnie natomiast z art. 67 ustawy z 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68 póz. 622 ze zm.) od zwracanych należności organ celny płaci odsetki, gdy niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik nie przyczynił się do powstania tego błędu. W takim wypadku oblicza się odsetki za okres począwszy od dnia zapłaty należności podlegających zwrotowi. Podstawę prawną zwrotu nadpłaty podatków stanowi art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej. Mowa tam mianowicie, iż nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a, oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu. Definicję nadpłaty podatku zawiera natomiast art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej. Zalicza do niej m. in. kwotę nadpłaconego lub nienależenie uiszczonego podatku (art. 72 § 1 pkt 1). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela poglądu rozróżniającego na gruncie art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej zapłatę i przymusowe wyegzekwowanie nienależnego podatku. Opierając się na tym założeniu Sąd uznał, iż organy obydwu instancji trafnie zinterpretowały przytoczone przepisy i zasadnie uznały, iż znajdują one zastosowanie w niniejszej sprawie. Trafnie także określiły wysokość należnych skarżącej kwot. Poddając analizie załączone do odpowiedzi na skargę pisma Dyrektora Izby Celnej , gdzie wskazano sposób w jaki zarachowano wyegzekwowane kwoty na poczet poszczególnych dochodzonych należności, należy stwierdzić, iż organ l instancji w swojej decyzji prawidłowo obliczył wartości nienależnie uiszczonego cła oraz nadpłaconych podatków: akcyzowego oraz od towarów i usług. Fakt, iż kwota stwierdzonej nadpłaty nie pokrywa całości kwoty należności pobranych od skarżącej nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż przedmiotem rozstrzygnięcia jest orzeczenie o nadpłacie podatku i cła, czyli ściśle rzecz ujmując tych należności publicznoprawnych nie natomiast należności ubocznych i akcesoryjnych, jak również pobranych od strony kosztów związanych z egzekwowaniem należnych kwot. Jak trafnie wskazano w odpowiedzi na skargę kwoty te są skarżącej należne, lecz nie ma podstaw do ujmowania ich w decyzji stwierdzającej nadpłatę podatku czy określającą wartość podlegającego zwrotowi cła. Skarżąca w razie nieuzyskania zwrotu wszystkich należnych jej kwot ma prawo dochodzenia swych roszczeń na ogólnych zasadach odszkodowawczych (art. 166 b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Uwzględniając powyższe skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw oddalono (art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).