I SA/Go 387/15
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-12-07
Skład orzekający: Jacek Niedzielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona przez kuratora spółki, który nie posiada umocowania do reprezentowania spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym, powinna zostać odrzucona z powodu braku zdolności procesowej strony?Ratio decidendi
Skarga wniesiona przez kuratora, który został ustanowiony jedynie do reprezentowania spółki w postępowaniu podatkowym i nie posiadał umocowania do działania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. z powodu braku zdolności procesowej strony. Wniosek kuratora o ustanowienie innego kuratora dla spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym został oddalony, gdyż takie uprawnienie przysługuje jedynie stronie przeciwnej, a nie samemu kuratorowi.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. W trakcie postępowania ustalono, że w spółce brak jest osób powołanych do zarządu, a jedyny wspólnik zmarł. Dla spółki ustanowiono kuratora do reprezentowania jej w postępowaniu podatkowym. Kurator nie przedłożył dokumentu potwierdzającego jego umocowanie do reprezentowania spółki przed sądem administracyjnym, a także wniósł o ustanowienie kuratora dla spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd odrzucił skargę z powodu braku zdolności procesowej spółki oraz oddalił wniosek kuratora o ustanowienie kuratora.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i oddalono wniosek o ustanowienie kuratora.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi "I" spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2012 r. postanawia: 1. Odrzucić skargę 2. Oddalić wniosek o ustanowienie kuratora.
"I" spółka z o.o., reprezentowana przez kuratora w osobie K.K., wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2012 r.
Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 września 2015 r. dołączono do akt niniejszej sprawy wydruk z internetowej Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego dotyczący skarżącej spółki oraz sporządzoną z akt administracyjnych kopię zaświadczenia Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy, o którym mowa w art. 604 K.p.c. Następnie wezwano kuratora strony skarżącej do wskazania, w terminie 7 dni, czy w związku ze śmiercią J.C., doszło do powołania nowego zarządu skarżącej "I" sp. z o.o..
Wydruk z internetowej Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego dotyczący skarżącej spółki, wg. stanu na dzień [...] października 2015 r., zawiera informację, że organem uprawnionym do reprezentacji spółki jest zarząd, jednakże brak jest osób powołanych do jego składu. Zaś w rubryce "Dane wspólników" wpisano jedynie J.C.. Nadto na podstawie art. 138 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) powołano dla skarżącej spółki kuratora w osobie K.K..
Z zaświadczenia Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy wynika natomiast, że kurator K.K. upoważniony jest do działania w postępowaniu podatkowym dotyczącym spółki "I" z powodu braku organów statutowych osoby prawnej.
W piśmie z dnia [...] października 2015 r., kurator skarżącej spółki wskazał, że nie został powołany nowy zarząd skarżącej spółki. Nadmienił, że w dniu 18 sierpnia 2015 r. złożył do Sądu Rejonowego wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po J.C. albowiem był on jednym z udziałowców ww. spółki i nie jest możliwym obecnie zwołanie nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników. Termin rozprawy wyznaczony został na dzień 20 października 2015 r.
Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 października 2015 r. wezwano kuratora skarżącej spółki do przedłożenia, w terminie 30 dni, dokumentu potwierdzającego powołanie zarządu umożliwiającego działanie skarżącej spółki lub dokumentu upoważaniającego kuratora do działania w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym skarżącej spółki, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie doręczono kuratorowi skarżącej spółki w dniu 26 października 2015 r.
W piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. kurator wskazał, że nie został powołany nowy zarząd "I" sp. z o.o.. Zaznaczył również, że w dniu [...] listopada 2015 r. Sąd Rejonowy Wydział Cywilny w sprawie sygn. akt [...] wydał postanowienie w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po J.C.. Postanowienie to jest nieprawomocne. Dopiero po jego uprawomocnieniu się będzie możliwe zwołanie nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników celem powołania nowego zarządu.
Kurator wniósł jednocześnie o ustanowienie kuratora dla "I" sp. z o.o. w niniejszym postępowaniu celem jej reprezentacji wskazując, że w chwili obecnej występują braki osobowe w składzie zarządu, które uniemożliwiają jej prawidłowe funkcjonowanie i reprezentowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Po myśli art. 29 tej ustawy przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin (art. 31 § 1 P.p.s.a.).
Z kolei zgodnie z regulacją art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Po myśli § 2 tego przepisu z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony.
Podkreślić należy, że braki w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą mogą powodować różne skutki w zależności od momentu ich ujawnienia, a odrzuceniem skargi skutkują braki istniejące w chwili jej wnoszenia (por.: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 200 - 202 i 450; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 3, Wolters Kluwer, Warszawa 2009, s. 103-105 i 348; B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2009, s. 281).
W rozpoznawanej sprawie z załączonego do akt wydruku z internetowej Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącego skarżącej spółki, wg. stanu na dzień [...] października 2015 r., wynika, że organem uprawnionym do reprezentacji spółki jest zarząd jednakże brak jest osób powołanych do jego składu. W rubryce "Dane wspólników" wpisano jedynie J.C.. Nadto na podstawie art. 138 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) powołano dla skarżącej spółki kuratora w osobie K.K.. Jak wynika z zaświadczenia Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy kurator ten został upoważniony do działania w postępowaniu podatkowym dotyczącym spółki "I" z powodu braku organów statutowych osoby prawnej.
Niniejsza sprawa jest jedną z wielu spraw inicjowanych przez "I" sp. z o.o. przed tutejszym Sądem zatem Sąd posiada informację o zgodnie J.C. w dniu [...] sierpnia 2013 r.
Wobec powyższego, zgodnie z zarządzeniem z dnia 30 września 2015 r. wezwano kuratora strony skarżącej do wskazania, w terminie 7 dni, czy z związku ze śmiercią J.C., doszło do powołania nowego zarządu skarżącej "I" sp. z o.o..
W odpowiedzi na powyższe wezwanie kurator skarżącej spółki wskazał, że nie został powołany nowy zarząd. Nadmienił również, że w dniu 18 sierpnia 2015 r. złożył do Sądu Rejonowego wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po J.C. a sprawa w tym przedmiocie została wyznaczona na dzień 20 października 2015 r.
Wobec powyższego zarządzeniem z dnia 16 października 2015 r. wezwano kuratora skarżącej spółki do przedłożenia w terminie 30 dni dokumentu potwierdzającego powołanie zarządu umożliwiającego działanie skarżącej spółki lub dokumentu upoważaniającego kuratora do działania w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym skarżącej spółki, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie doręczono kuratorowi w dniu 26 października 2015 r.
W piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. kurator skarżącej spółki wskazał, że nie został powołany nowy zarząd spółki z o. o. "I". Zaznaczył jednocześnie, że dniu [...] listopada 2015 r. Sąd Rejonowy Wydział Cywilny w sprawie sygn. akt [...] wydał postanowienie w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po J.C. jednakże postanowienie to jest nieprawomocne a dopiero po jego uprawomocnieniu się będzie możliwe zwołanie nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników celem powołania nowego zarządu.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarżąca spółka w dacie wniesienia skargi nie miała zarządu. Brak w organie spółki ją reprezentującym nie został usunięty, jak bowiem wynika z pism kuratora, nowy zarząd spółki wciąż nie został powołany. Co więcej kurator K.K. nie przedłożył dokumentu, z którego wynikałoby, że posiada umocowanie do reprezentowania skarżącej spółki przed sądem administracyjnym. Z zaświadczenia Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy wynika bowiem, że kurator K.K. upoważniony jest jedynie do działania w postępowaniu podatkowym dotyczącym spółki "I" z powodu braku organów statutowych osoby prawnej. Tym samym nie miał on legitymacji do wniesienia skargi w imieniu "I" sp. z o.o.
Tak ograniczonego zakresu umocowania nie kwestionuje również sam kurator, który w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. wniósł o ustanowienie kuratora dla "I" sp. z o.o. w niniejszym postępowaniu celem jej reprezentacji wskazując, że w chwili obecnej występują braki osobowe w składzie zarządu, które uniemożliwiają jej prawidłowe funkcjonowanie i reprezentowanie.
Zaznaczyć jednak należy, że zgodnie z regulacją art. 30 § 1 P.p.s.a. dla strony niemającej zdolności procesowej, która nie ma przedstawiciela ustawowego, jak również dla strony niemającej organu powołanego do jej reprezentowania, sąd na wniosek strony przeciwnej ustanowi kuratora, jeżeli strona ta podejmuje przeciwko drugiej stronie czynność niecierpiącą zwłoki. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym.
Z powyższego przepisu wynika zatem, że tylko strona przeciwna – w przypadku rozpoznawanej sprawy Dyrektor Izby Skarbowej - mogłaby wystąpić do sądu administracyjnego z wnioskiem o ustanowienie kuratora dla "I" sp. z o.o., jeżeli miałaby zamiar podjąć przeciwko spółce czynność niecierpiącą zwłoki. Uprawnienie takie nie przysługuje zaś kuratorowi, który reprezentował spółkę w postępowaniu podatkowym.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 2 P.p.s.a. odrzucił skargę. Z kolei na podstawie art. 30 § 1 tej ustawy Sąd oddalił wniosek o ustanowienie kuratora.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło