I SA/Go 390/09

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-10-29

Skład orzekający: Stefan Kowalczyk, Anna Juszczyk-Wiśniewska, Jacek Niedzielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, pozostawiając bez rozpatrzenia pismo skarżącego, które mimo braków formalnych, zawierało numer NIP pozwalający na ustalenie tożsamości skarżącego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej naruszył zasadę zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej), pozostawiając pismo skarżącego bez rozpatrzenia na podstawie art. 169 § 1a Ordynacji podatkowej, mimo że zawierało ono numer NIP pozwalający na ustalenie tożsamości skarżącego. W takiej sytuacji organ powinien podjąć działania w celu ustalenia adresu skarżącego. Ponadto, sąd uznał, że pismo skarżącego z dnia [...] kwietnia 2009 r., będące odpowiedzią na wezwanie organu do uzupełnienia braków, nie powinno być traktowane jako nowe, odrębne odwołanie, a jedynie jako próba uzupełnienia pierwotnego odwołania, które zostało wniesione w terminie. W konsekwencji, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania było bezzasadne.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Pierwotne pismo skarżącego, zatytułowane "odwołanie od decyzji w sprawie spadku", wpłynęło do Urzędu Skarbowego w terminie, jednak zawierało braki formalne (brak adresu, imienia, nazwiska, podpisu). Organ podatkowy ustalił tożsamość skarżącego na podstawie numeru NIP i wezwał go do uzupełnienia braków. Skarżący odpowiedział na wezwanie po terminie. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant Sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2009 r. sprawy ze skargi W.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. l SA / Go 390 / 09 UZASADNlENI E Skarżący W.S. wniósł skargę ja postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].06.2009 roku nr [...] z dnia wydaną w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].02.2009 roku. Z akt sprawy wynika że : Postanowieniem z dnia [...].12.2008 roku wydanym w sprawie l Ns 837 / 08 Sąd Rejonowy stwierdził że spadek po A.S. zmarłym dnia [...].06.2006 roku na podstawi ustawy nabyli żona T.S. i dzieci B.A.W. i W.S. po 1/3 części. Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...].02.2009 roku stwierdził iż nie powstaje zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia majątku w drodze spadku po zamarłym w dniu [...].06.2006 roku A.S. pod warunkiem spełnienia przez W.S. zamieszkałego w [...] łącznie wszystkich wymogów określonych w art. 16 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Decyzja powyższa została doręczona pełnomocnikowi W.S., jego matce, w dniu 2.03.2009 roku. W dniu [...].03.2009 roku do Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo nie zawierające adresu, imienia i nazwiska wnoszącego, jak również podpisu. W piśmie tym podano NIP [...]. Pismo to zostało przekazane Dyrektorowi Izby Skarbowej, z ustaleniem iż powyższy numer NIP nadany został W.S. zam. w [...]. Dyrektor Izby Skarbowej pismem z dnia [...].04.2009 roku wezwał W.S. do usunięcia braków w / w pisma zatytułowanego "odwołanie od decyzji w sprawie spadku" złożonego w Urzędzie Skarbowym w dniu [...].03.2009 roku. W piśmie tym zawarto pouczenie zgodnie z którym w przypadku nie zastosowania się do powyższego wezwania, pismo z dnia [...].03.2009 roku zostanie pozostawione bez rozpatrzenia, a o ile jest to odwołanie to zgodnie z art. 228 § 1 pkt. 3 ordynacji podatkowej zostanie ono pozostawione bez rozpatrzenia jeżeli nie będzie spełniać warunki z art. 222 ordynacji podatkowej. Pismo to zostało doręczne W.S. w dniu [...].04.2009 roku. Wobec braku odpowiedzi na pismo z dnia [...].03.2009 roku pozostawiono je bez rozpatrzenia i złożono do akt sprawy, pismem opatrzonym datą [...].05.2009 roku. W dniu [...].04.2009 roku do Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo W.S. z dnia [...].04.2009 roku w którym stwierdził iż che się odwołać od decyzji spadkowej z poprzedniego miesiąca. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...].06.2009 roku stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania z dnia [...].04.2009 roku złożonego przez W.S. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].06.2009 roku. Od powyższego postanowienia skargę złożył W.S. podnosząc iż nie przyjmuje spadku i ma zamiar odrzucić spadek. Nadto skarżący wniósł odwołanie celem anulowania go i wykreślenie zapisu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał iż bezspornym w sprawie jest odwołanie skarżącego z dnia [...].04.2009 roku od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].02.2009 roku zostało złożone w dniu [...].04.2009 roku, po upływie 14 dniowego terminu określonego w art. 223 § 2 pkt. 1 ordynacji podatkowej. Decyzja Naczelnika urzędy Skarbowego doręczona została pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...].03.2009 roku. Tak więc bieg terminu do wniesienia odwołania w / w decyzji rozpoczął bieg w dniu [...].03.2009 roku i upłynął w dniu [...].03.2009 roku. Nadto z treści pism z dnia [...].04.2009 roku, jak również z skargi nie wynika jakie zarzuty skarżący stawia zaskarżonej decyzji, nie został określony zakres żądania jego istota, nie zostały wskazane zarzuty i dowody uzasadniające żądanie. Natomiast organ podatkowy nie ustalał skarżącemu podatku do zapłaty, a zastosował wobec niego ulgę zgodnie z art. 16 ustawy o podatku od spadku i darowizn. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje wszystkie elementy związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował i nie naruszył zasad ustalania określonych faktów za udowodnione. Ponadto zgodnie z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 póz. 1270 ze zm./ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga może być uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie kwalifikowanych przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 2 i 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ocena sądu dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W zakresie tak oznaczonej kognicji Sąd uznał iż skarga jest uzasadniona. Nie ulega wątpliwości iż pismo nie podpisane przez skarżącego, nie zawierające daty, jednak oznaczone jako odwołanie, wpłynęło do organu podatkowego w dniu [...].03.2009 roku, a więc w terminie oznaczonym dla wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...].02.3009 roku. Odwołanie bowiem zgodnie z art. 223 § 2 ordynacji podatkowe składa się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Jako że skarżący otrzymał do rąk swego pełnomocnika w/w decyzję w dniu [...].03.2009 roku pismo powyższe zostało złożone w terminie otwartym do wniesienia odwołania. Organ podatkowy, mimo braku oznaczenia pisma zarówno co do daty, nazwiska skarżącego jak i jego adresu, po zamieszczonym na piśmie numerze NIP ustalił, iż pismo pochodzi od W.S.. Wobec powyższego jak wskazał w piśmie z dnia [...].03.2009 roku przekazał w/w "odwołanie" Dyrektorowi Izby Skarbowej . Dyrektor Izby Skarbowej natomiast po wezwaniu pismem z dnia [...].04.2009 roku do uzupełnienia braków pisma, pozostawił owo pismo bez rozpoznania stosownie do art. 169 § 1a ordynacji podatkowej w dniu [...].05.2009 roku Wezwanie do uzupełnienia braków skarżący otrzymał w dniu [...].04.2009 roku, jednakże odpowiedź na powyższe wezwanie została złożona w dniu [...].04.2009 roku, przy czym została przesłana do Naczelnika Urzędu Skarbowego, który to organ przesłał powyższe pismo w dniu [...].05.2009 roku Dyrektorowi Izby Skarbowej. Następnie organ II instancji postanowieniem z dnia [...].06.2009 roku stwierdził, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. Otóż, podkreślić należy, że organ podatkowy nie ma obowiązku wezwania wnoszącego podanie / tutaj odwołanie / do usunięcia braków, gdy nie zawiera ono adresu skarżącego. W takim przypadku podanie pozostawia się bez rozpatrzenia stosownie do art. 169 § 1a ordynacji podatkowej. Jednakże niewskazanie adresu nie zwalnia organu podatkowego od podjęcia działań których celem jest ustalenie tego adresu, jeżeli w podaniu zostały wskazane dane na podstawie których adres ten można ustalić. Skarżący w podaniu wskazał swój numer NIP, na podstawie którego zresztą organ podatkowy ustalił adres skarżącego / podatnika / bowiem wskazał jego personalia i dane adresowe w piśmie przekazującym odwołanie organowi II instancji. W takiej sytuacji pozostawienie pisma bez rozpatrzenia na podstawie art. 169 § 1a jest zdaniem Sądu naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych - art. 121 § 1 ordynacji podatkowej. Odnosząc się do przedmiotu zaskarżenia zauważyć należy iż organ podatkowy, otrzymawszy pismo skarżącego z dnia [...].04.2009 roku, potraktował je jako nowe odwołanie, niezależnie od pierwotnego podania skarżącego. Jak wynika z okoliczności które temu pismu towarzyszą, jest to odpowiedź na pismo organu z dnia [...].04.2009 roku, wzywające skarżącego do uzupełnienia braków, tak więc uznanie powyższego podania / jako odrębnego, oderwanego od pierwotnego pisma skarżącego odwołania nie jest uzasadnione. W piśmie z dnia [...].04.2009 roku organ przecież wezwał skarżącego do m.in. wskazania zarzutów, określenia istoty i zakresu zarzutów, oraz wskazania dowodów uzasadniających żądanie. Nie może ulegać wątpliwości że odpowiedź skarżącego na pismo z dnia [...].04.2009 roku została udzielona / pomijając jego zawartość merytoryczną/, jednak została udzielona po upływie zakreślonego terminu. Jak wynika z treści pisma z dnia [...].04.2009 roku skarżący był zobowiązany do uzupełnienia braków w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Pismo otrzymał w dniu [...].04.2009 roku, a odpowiedź złożył w dniu [...].04.2009 roku. W sytuacji gdy wniesione podanie / tutaj odwołanie / nie zawiera któregoś z istotnych elementów, tj. zarzutów przeciw decyzji albo nie określa istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania, organ podatkowy pierwszej instancji wzywa wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Tak więc nieusunięcie tych braków przez skarżącego winno skutkować wydaniem postanowienia o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia. Organ podatkowy, błędnie natomiast uznał iż pismo skarżącego z dnia [...].04.2009 roku, stanowiące spóźnioną odpowiedź na wezwanie organu do uzupełnienia braków, stanowi odwołanie, co w konsekwencji sprowokowało organ podatkowy do błędnego uznania iż odwołanie to zostało złożone po upływie terminu do wniesienia odwołania, a tym samym do zbędnego, bezprzedmiotowego wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Jeżeli bowiem pierwotne podanie skarżącego zostało wniesione w terminie, a organ podatkowy wezwał skarżącego do usunięcia braków podania, zakreślając termin do ich uzupełnienia, a skarżący nie uzupełniając tychże braków udzielił odpowiedzi po terminie, to zdaniem Sądu brak jest podstaw do uznania, iż podania skarżącego należy potraktować jako odrębne odwołania i uznać że co do drugiego z podań, jako odwołania, należy stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy Sąd uznał iż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu było bezzasadne, bowiem odwołanie skarżącego zostało złożone w terminie, natomiast pismo skarżącego z dnia [...].04.2009 roku mimo złożenia po terminie i braku wartości merytorycznej jest uzupełnieniem odwołania w odpowiedzi na wezwanie organu. W tym stanie rzeczy organ naruszył art. 228 § 1 pkt.2 ordynacji podatkowej w stopniu określonym w art. 145 § 1 ust. 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak więc w dalszym ciągu postępowania organ podatkowy winien wziąć pod uwagę powyższe rozważania co do ustalenia charakteru pisma skarżącego z dnia [...].04.2009 roku i konsekwencji takiego stanu rzeczy. Tak więc stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło