I SA/Go 390/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 stycznia 2021 r. wniosków skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zmianę postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] odmawiającego skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej za grudzień 2013 r. oraz za miesiące od stycznia do sierpnia 2014 r. postanawia: 1. Odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. 2. Oddalić wniosek o zmianę postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r. M.A., reprezentowany przez pełnomocnika – ojca, wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej za grudzień 2013 r. oraz za miesiące od stycznia do sierpnia 2014 r. W skardze, na podstawie na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", skarżący wniósł o wstrzymanie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wykonania w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2019 r. Nadto, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. skarżący tożsamy wniosek skierował do Sądu. W motywach uzasadnienia wniosku skarżący podniósł, że za wstrzymaniem wykonania decyzji organów podatkowych obydwu instancji przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia mu szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczył, że niewątpliwie znajduje się w trudnej sytuacji bowiem od dłuższego czasu jest aresztowany i nie ma możliwości zarobkowania. Nadto w sprawie zaistniały okoliczności nadzwyczajne przemawiające za uwzględnieniem wniosku: wprowadzenie na obszarze Polski w dniu 14 marca 2020 r. stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie w dniu 20 marca 2020 r. stanu epidemii, w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 powodującym chorobę COVID-19, a także ogłoszenie przez Światową Organizację Zdrowia stanu pandemii. Skarżący wskazał, że posiada również inne zaległości podatkowe, zobowiązania podatkowe są zabezpieczone. Wskazał też na prowadzone wobec niego liczne postępowania. Postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Stwierdził bowiem, że w skardze nie uprawdopodobniono w dostateczny sposób, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby pogorszenie sytuacji finansowej skarżącego. W ocenie organu przesłanki uzasadniające powyższy wniosek zostały przedstawione przez skarżącego bardzo ogólnikowo, w sposób nie pozwalający na obiektywne określenie relacji kwestionowanej przez skarżącego wysokości zobowiązania podatkowego do wartości posiadanego przez niego majątku. Organ wyjaśnił, że ogólny wywód strony, ograniczający się do stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje cyt.: "(...) niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków", nie może stanowić podstawy do wstrzymania wykonania decyzji, ponieważ jej twierdzenia powinny wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej oraz majątkowej. W piśmie z dnia [...] listopada 2020 r. skarżący wniósł o zmianę ww. postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2020 r. Stwierdził, że postanowienie to zostało wydane z naruszeniem art. 61 § 2 pkt 1 P.p.s.a., ponieważ za wstrzymaniem wykonania decyzji organów podatkowych obydwu instancji przemawia nie tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ale również okoliczności wynikające z uzasadnienia skargi i rozbieżności w orzecznictwie organów podatkowych w sprawach dotyczących skarżącego. Jednocześnie wskazał na szereg orzeczeń wydanych przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] i Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 P.p.s.a.). Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (art. 61 § 6 pkt 1 P.p.s.a.) albo uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (art. 61 § 6 pkt 2 P.p.s.a.). Wyjaśnić należy, że rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd związany jest zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Są nimi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody - nie każdej, a jedynie znacznej - oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych od odwrócenia skutków. Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienie WSA w Łodzi z dnia 17 kwietnia 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 253/15 oraz powołane tam orzecznictwo i literatura; wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku Sąd nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego (por. postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14). W rozpoznawanej sprawie skarżący domagając się zastosowania ochrony tymczasowej podniósł, że za wstrzymaniem wykonania decyzji organów podatkowych obydwu instancji przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia mu szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym w żaden sposób nie wykazał na czym owo niebezpieczeństwo miałoby polegać. Natomiast wskazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania przez wnioskodawcę konkretnych okoliczności, z którymi wiąże się szkoda lub trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z 18 października 2018 r. sygn. akt II OSK 2686/18). Skarżący wskazał co prawda na prowadzone wobec niego liczne postępowania, w tym decyzje o zabezpieczeniu oraz, że od dłuższego czasu jest aresztowany i nie ma możliwości zarobkowania. Niemniej jednak okoliczności te nie wyjaśniają czym, w ocenie strony, przejawia się niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji. Nadto bez dodatkowej dokumentacji, wskazującej chociażby stan posiadanego przez skarżącego majątku, nie obrazują one aktualnej sytuacji finansowej strony. Dokumentacji takiej skarżący nie przedłożył. Brak jej także w aktach administracyjnych sprawy. W konsekwencji Sąd nie ma możliwości oceny rzeczywistego wpływu ewentualnego wykonania skarżonej decyzji na sytuację finansową i majątkową skarżącego. Wbrew oczekiwaniom strony, o tym że w sprawie zaistniały okoliczności pozwalające na zastosowanie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie może świadczyć sam fakt, że na obszarze Polski wprowadzono stan zagrożenia epidemicznego, a następnie stan epidemii, w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 powodującym chorobę COVID-19, a także ogłoszenie przez Światową Organizację Zdrowia stanu pandemii. Niewątpliwie zaistniała obecnie sytuacja związana z panującą epidemią wpływa negatywnie na sytuację ekonomiczną wielu rodzin niemniej jednak, bez stosownej dokumentacji trudno ocenić jej wpływ na sytuację skarżącego. Sąd zdaje sobie sprawę, że zaskarżona decyzja określa wysoką kwotę zobowiązania podatkowego a także, że wobec skarżącego organy wydały szereg innych decyzji opiewających także na znaczne kwoty. Jednakże, okoliczności te nie uzasadniają same z siebie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11). Obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w niektórych przypadkach może wywoływać skutki w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata należności pieniężnej ma zaś charakter odwracalny, gdyż w przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji, której konsekwencją jest obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że w sprawie występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Sytuacja taka zaistnieć może na przykład w przypadku, gdy zobowiązany do zapłaty należności nie posiada jakichkolwiek dochodów bądź oszczędności umożliwiających zapłatę należności lub jej wyegzekwowanie ze środków pieniężnych, posiada natomiast ruchomości bądź nieruchomości, których zbycie w postępowaniu egzekucyjnym może spowodować utratę rzeczy niemożliwych do zastąpienia innymi lub znaczną utratę wartości rzeczy, z uwagi na tryb ich zbycia w postępowaniu egzekucyjnym (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 61/20 oraz powołane tam orzecznictwo). Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, aby w sprawie zachodziła realna możliwość zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu niezasadny okazał się również wniosek skarżącego o zmianę postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2020r. Jak już wyjaśniono na wstępie wydane, m.in. przez organ, postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 P.p.s.a.). Warunkiem dokonania zmiany jest zatem stwierdzenie zmiany okoliczności uzasadniających uprzednie rozstrzygnięcie, zaistnienie którejś z przesłanek uzasadniających wstrzymanie lub też jej odpadnięcie. Bez takiej zmiany okoliczności tryb zmiany postanowienia nie może zostać zastosowany (por. postanowienie NSA z 23 października 2018 r. sygn. akt I OSK 1353/18). Przypomnieć należy, że w postanowieniu z dnia [...] października 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że w skardze nie uprawdopodobniono w dostateczny sposób, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby pogorszenie sytuacji finansowej skarżącego. Przesłanki uzasadniające powyższy wniosek zostały bowiem przedstawione przez skarżącego bardzo ogólnikowo, w sposób nie pozwalający na obiektywne określenie relacji kwestionowanej przez skarżącego wysokości zobowiązania podatkowego do wartości posiadanego przez niego majątku. We wniosku o zmianę ww. postanowienia skarżący wątpliwości tych nie usunął. Powielił argumentację zawartą w skardze zaznaczając przy tym, że w jego ocenie za wstrzymaniem wykonania decyzji organów podatkowych obydwu instancji przemawia nie tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ale również okoliczności wynikające z uzasadnienia skargi i rozbieżności w orzecznictwie organów podatkowych w sprawach dotyczących skarżącego. Przesłanki podniesione w ww. wniosku nie wskazują zatem na żadne okoliczności, które uległy zmianie. Argumentacja strony sprowadza się zasadniczo do kwestionowania prawidłowości zaskarżonej decyzji. Jednakże w postępowaniu, którego celem jest udzielenie ochrony tymczasowej, nie ocenia się zgodności z prawem kwestionowanego aktu, a wyłącznie wystąpienie przesłanek niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi. Tym samym przekonanie skarżącego, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu i powinna zostać usunięta z obrotu prawnego nie może skutkować wstrzymaniem wykonania tego aktu. W konsekwencji stwierdzić należy, że brak jest podstaw do zmiany postanowienia organu. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji (pkt 1 sentencji postanowienia). Nadto, na podstawie art. 61 § 4 P.p.s.a., oddalił wniosek skarżącego o zmianę postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2020 r. (pkt 2 sentencji postanowienia).