I SA/Go 400/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 października 2009 r. wniosku U.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi określonego na 276 zł, skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając takie żądanie stwierdziła, iż zapłata wpisu pogorszy sytuację majątkową jej rodziny. Oświadczyła, iż mieszka z mężem i 23-letnim synem. Mąż nie pracuje. Skarżąca natomiast prowadzi działalność gospodarczą, a na [...] września 2009 r. (data sporządzenia wniosku) jej dochody narastająco od początku roku wyniosły ok. 15.000 zł. Na podstawie zarządzenia z dnia 23 września 2009 r. skarżąca została wezwana do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń: zeznania podatkowego za ubiegły rok, wyciągów z rachunków bankowych, zestawienia wartości przychodów i kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej oraz odpisów deklaracji miesięcznych w podatku od towarów i usług za ostatnie trzy miesiące jak również oświadczenia o wysokości miesięcznych kosztów utrzymania. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca złożyła odpis rocznego zeznania podatkowego zawierającego rozliczenie podatkowe skarżącej i jej męża za 2008 rok zaświadczającego uzyskanie przez małżonków dochodu brutto w wysokości 58.875 zł. Przedstawiła również wyciąg z rachunku bankowego potwierdzający brak oszczędności oraz oświadczenie, iż wydatki miesięczne jej rodziny wynoszą 2.450 zł. Skarżąca nie złożyła wymienionych w wezwaniu zestawienia dochodów oraz odpisów deklaracji VAT. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym (czyli takim o jaki wnosiła skarżąca) przysługuje osobie fizycznej, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście – obiektywnie niemożliwe. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika jednak, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy (zob. post. NSA z 6.10.2004r. GZ 71/04 ONSAiWSA z 2005r. z. 1 poz. 8). Niemniej w razie, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu posiadania bądź stanu rodzinnego lub budzi w tych kwestiach wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub jej stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Wniosek skarżącej zawierał nieudokumentowane oświadczenie o sytuacji majątkowej. Skarżąca twierdziła w nim, iż nie ma majątku i oszczędności, a jedynym źródłem utrzymania jej rodziny była prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza. W związku z powyższym w trybie art. 255 p.p.s.a. należało wezwać ją do przedstawienia dokumentów, z których wynikałoby czy i jak dochodowa jest ta działalność a także dokumentów zaświadczających wartość posiadanych środków finansowych. Tak więc wezwano skarżącą, by złożyła wyciągi z rachunków bankowych oraz dokumenty potwierdzające wartość przychodów i kosztów uzyskania przychodów jak również wartość obrotu. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przedstawiła wyciąg z rachunku bankowego potwierdzający brak oszczędności oraz zeznanie podatkowe za ubiegły rok. Nie udokumentowała jednak wysokości uzyskiwanych dochodów. W świetle złożonych dokumentów nie ma zatem podstaw do kwestionowania oświadczenia skarżącej o braku oszczędności. Ta okoliczność nie stanowi jednak samoistnej przesłanki zwolnienia od kosztów sądowych. Nie obrazuje bowiem całości sytuacji majątkowej skarżącej. Wskazuje jedynie na wartość zasobów finansowych. Nie pozwala na wyprowadzenie kategorycznych wniosków na temat wartości dochodów. Za niewystarczające do poczynienia ustaleń w tej kwestii należy uznać lakoniczne oświadczenie skarżącej, iż wartość jej dochodów od początku roku wyniosła 15.000 zł. Należy również zwrócić uwagę, iż wpis od skargi, stanowiący jedyną opłatę sądową podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania wynosi 276 zł. Skarżąca nie wykazała, by poniesienie tej kwoty przekraczało jej możliwości finansowe. W tym stanie rzeczy postanowiono jak na wstępie.