I SA/Go 400/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2010r. na skutek wniesienia sprzeciwu na posiedzeniu niejawnym z wniosku U.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi U.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru. p o s t a n a w i a przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego. W dniu [...] lipca 2009r. U.K. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2009r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru, a po wezwaniu jej do uiszczenia wpisu w kwocie 276,00zł. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych – tj. obowiązku uiszczenia w/w wpisu. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż sytuacja finansowa nie pozwala jej na uiszczenie powyższej kwoty, ponieważ z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej w bieżącym roku uzyskała miesięczny dochód w wysokości około 15.000,00zł., narastająco od początku roku . Na jej utrzymaniu pozostaje syn i mąż, który obecnie nie pracuje. W zakresie stanu majątkowego wskazała, że nie posiada nieruchomości, ruchomości, ani też jakichkolwiek oszczędności, czy wartościowych przedmiotów. Z dołączonych do wniosku dokumentów, jak i oświadczenia skarżącej wynika, iż wraz z mężem nie posiadają oni lokat bankowych ani żadnych środków finansowych na rachunkach bankowych. Nie są także właścicielami samochodu. Dochód za 2008r. wg zeznania podatkowego PIT-36 (w tym z działalności gospodarczej skarżącej ) wyniósł 58.875,73zł.zł. Postanowieniem z dnia 23 października 2009r. wydanym przez referendarza sądowego skarżącej odmówiono przyznania prawa pomocy. Odpis postanowienia doręczono skarżącej w dniu 13 listopada 2009r. W dniu [...] listopada 2009r. skarżąca (data nadania ) wniosła odpowiadający warunkom formalnym sprzeciw od doręczonego postanowienia, w którym wniosła o uchylenie postanowienia w całości i przyznanie jej prawa pomocy polegającego na zwolnieniu z obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od złożonej skargi. Uzasadniając sprzeciw wskazała, iż odmawiając prawa pomocy uwadze Sadu umknął fakt, że na przedstawionych przez nią wyciągach z rachunków bankowych widnieje debet w wysokości 50 tys. zł. Wskazała, że uzyskiwane przez nią dochody z działalności gospodarczej są niewspółmiernie niskie w stosunku do zobowiązań jakie posiada w stosunku do urzędu skarbowego. Podkreśliła, że nie złożenie przez nią deklaracji miesięcznych w podatku od towarów i usług wynikało z faktu, iż nie posiada obowiązku składania deklaracji. W jej ocenie, Sąd bezpodstawnie nie dał wiary jej oświadczeniom w kwestii dotyczącej wysokości osiąganych przez skarżącą dochodów. Na zakończenie stwierdziła, że biorąc pod uwagę wysokość jej zobowiązań znacznie przewyższających osiągane przez nią dochody zasadnym jest przyjęcie, że jej sytuacja finansowa nie pozwala na uiszczenie przedmiotowej opłaty sądowej bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do brzmienia przepisu art.260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zw. dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zatem w niniejszej sprawie, skoro złożony przez skarżącą w dniu [...] listopada 2009r. sprzeciw został wniesiony skutecznie, postanowienie z dnia 23 października 2009r. w całości utraciło moc, a Sąd jest zobowiązany do ponownego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy obejmuje na podstawie art.244 §1 p.p.s.a. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, co stanowi jego zakres całkowity w myśl art.245 §2 p.p.s.a. Zgodnie z art.245 §3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata. Zgodnie z §4 cytowanego artykułu częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przepis art.246 §1 p.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (a taką osobą jest skarżąca). W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny. Z treści cytowanego wyżej przepisu wynika, iż ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej wniosek w zakresie przyznania tego prawa. Okoliczności wskazane w tym wniosku należy uzasadnić i uprawdopodobnić, a uznanie czy to nastąpiło należy do oceny sądu. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny. W oparciu o przedłożone przez nią dokumenty, jak i złożone oświadczenia należy przyjąć, iż skarżąca utrzymuje siebie, syna i niepracującego męża z działalności gospodarczej, z której zważywszy na oświadczone zobowiązania można uznać za przychody niewystarczające. Sąd wziął pod uwagę również i to, że strona nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, nie posiada lokat bankowych, majątku w postaci nieruchomości i ruchomości. Dla oceny kondycji finansowej skarżącej ma znaczenia także to, iż na jej rachunku bankowym widnieje debet w kwocie przekraczającej 50.000zł. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie powołanych wyżej przepisów orzekł jak w sentencji.