I SA/Go 411/19

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2019-07-24

Skład orzekający: Anna Juszczyk-Wiśniewska, Jacek Niedzielski, Zbigniew Kruszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej mógł odmówić uwzględnienia aneksu do polisy ubezpieczeniowej jako dowodu potwierdzającego spełnienie warunku ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie wiarygodności tego dokumentu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może samodzielnie kreować wymogów formalno-prawnych dla dokumentów dowodowych, takich jak aneks do polisy ubezpieczeniowej, bez podstawy prawnej. W przypadku wątpliwości co do wiarygodności dokumentu organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, a nie odrzucać dokument bez dalszej analizy. Naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz brak uzasadnienia decyzji w zakresie oceny dowodów skutkuje koniecznością uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący K.K. złożył wniosek o pomoc finansową dla producenta rolnego z powodu szkód w uprawach spowodowanych suszą lub powodzią w 2018 roku. Organ pierwszej instancji przyznał pomoc, ale pomniejszył ją o 50% z powodu braku ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw. Skarżący przedłożył aneks do polisy ubezpieczeniowej, który miał potwierdzać spełnienie warunku ubezpieczenia, jednak organ odwoławczy odrzucił ten dokument jako niespełniający wymogów formalnych i utrzymał decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w całości oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant sekretarz sądowy Marta Andrzejewska po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2019 r. na rozprawie sprawy ze skargi K.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej producentowi rolnemu 1. Uchyla zaskarżoną decyzję całości. 2. Zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego K.K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący K.K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] kwietnia 2019 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lutego 2019 r. w przedmiocie przyznania Skarżącemu pomocy finansowej o wartości brutto 31.982,02 zł oraz odmawiającej udzielenia pomocy finansowej w części objętej ubezpieczeniem. Rozstrzygnięcia organów zapadły na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy. W dniu 18.10.2018 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek Skarżącego o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi wraz z następującymi załącznikami: - załącznik nr 1 - wykaz działek ewidencyjnych i powierzchni, na których wystąpiły szkody w wyniku suszy lub powodzi w 2018 r. w wysokości co najmniej 70% danej uprawy na powierzchni wystąpienia tej uprawy ( 22,37 ha), - załącznik nr 2 - wykaz działek ewidencyjnych i powierzchni, na których wystąpiły szkody w wyniku suszy lub powodzi w 2018 r. w wysokości co najmniej 30% i poniżej 70% danej uprawy na powierzchni wystąpienia tej uprawy (83,19 ha). Wraz z wnioskiem Skarżący przedłożył protokół nr [...] (korekta) z oszacowania w dniu [...].07.2018 zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego w dniach [...].04.2018 r. do [...].09.2018 r. roku sporządzony przez Komisję powołaną Zarządzeniem Wojewody z dnia [...].06.2018 r. Skarżący przedłożył dodatkowo następujące załączniki: - kopię polisy ubezpieczenia [...] uprawy nr [...] z dnia [...].10.2017 r., - potwierdzenie opłaty polisy nr [...] z dnia [...].10.2017 r. W dniu 5.12.2018 r., do organu wpłynęły następujące dokumenty: - protokół nr [...] (korekta) z oszacowania w dniu [...].07.2018 r. i [...].09.2018 r. zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego w dniach [...].04.2018 r. do [...].09.2018 r. roku sporządzony przez Komisję powołaną Zarządzeniem Wojewody z dnia [...].06.2018r. podpisany przez wojewodę, - protokół nr [...] cząstkowy z oszacowania w dniu [...].09.2018 zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego w dniu [...].09.2018 r. sporządzony przez Komisję powołaną Zarządzeniem Wojewody z dnia [...].07.2018 r. Z wniosku oraz protokołu nr [...] (korekta) wynikało, że powierzchnia do jakie Skarżący ubiega się o pomoc wynosiła 105,56 ha. Organ pierwszej instancji rozpoznając wniosek poddał go weryfikacji w oparciu o przepisy § 13r ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 4, ust. 5, ust. 6 pkt 1, ust. 7, ust. 8, ust. 9, ust. 12 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r., w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.) - zwane dalej rozporządzeniem RM. W wyniku weryfikacji organ ustalił, że Skarżący ubiega się o pomoc ze środków pochodzących z pomocy publicznej do powierzchni 22,37 ha (szkody w wysokości co najmniej 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy) oraz do powierzchni 83,19 ha (szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy na powierzchni tej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy). Organ stwierdził, że zgodnie z § 13 ust. 12 rozporządzenia RM pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3. W związku z powyższymi przepisami prawa powierzchnia upraw w gospodarstwie wyniosła 121,60 ha a powierzchnia upraw w gospodarstwie z wyłączeniem łąk i pastwisk wynikająca z protokołu suszowego, wniosku o pomoc oraz wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 wyniosła 114,45 ha. Wobec tego powierzchnia objęta ubezpieczeniem powinna stanowić 50% powierzchni upraw (z wyłączeniem łąk i pastwisk) w gospodarstwie rolnym zgodnie z § 13r ust. 12 rozporządzenia RM, tj. 57,23 ha. Organ wskazał, że zgodnie z polisą ubezpieczenia nr [...] z dnia [...].10.2017 r. strona ubezpieczyła od ryzyka gradu, przymrozków wiosennych i ujemnych skutków przezimowania (Pakiet [...]) i ognia następujące uprawy: - pszenżyto ozime na ziarno (rok zbioru 2018)- 40,01 ha (działki ew. nr [...]), - żyto ozime na ziarno (rok zbiorów 2018) – 40 ha (działki ew. nr [...]). Dalej organ dokonał analizy polisy ubezpieczeniowej nr [...] z dnia [...].10.2017 r., pod kątem upraw zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 i ustalił, że na działkach ewidencyjnych, na których wg polisy ubezpieczono powierzchnie pszenżyta ozimego na ziarno (rok zbioru 2018) strona zadeklarowała następujące uprawy: - na działce ew. nr [...] - owies na powierzchni 1,42 ha, - na działce ew. nr [...] - żyto ozime na powierzchni 1,63 ha, - na działce ew. nr [...] - owies na powierzchni 0,27 ha, - na działce ew. nr [...] - owies na powierzchni 1,32 ha, - na działce ew. nr [...] - trawy na gruntach ornych na powierzchni 0,28 ha, - na działce ew. nr [...] - owies na powierzchni 0,29 ha, - na działce ew. nr [...] - owies na powierzchni 0,48 ha, - na działce ew. nr [...] - TUZ na powierzchni 0,94 ha, - na działce ew. nr [...] - trawy na gruntach ornych na powierzchni 2,21 ha, - na działce ew. nr [...] - pszenżyto ozime na powierzchni 9,97 ha; działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] nie zostały zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności na 2018 r. - na działce ew. nr [...] - owies na powierzchni 0,29 ha, - na działce ew. nr [...] - owies na powierzchni 0,26 ha, - na działce ew. nr [...] - owies na powierzchni 0,56 ha, - na działce ew. nr [...]- żyto ozime na powierzchni 0,60 ha, - na działce ew. nr [...] - żyto ozime na powierzchni 0,54 ha, - na działce ew. nr [...] - owies na powierzchni 0,39 ha, - na działce ew. nr [...] - żyto ozime na powierzchni 3,38 ha, - na działce ew. nr [...] - żyto ozime na powierzchni 0,56 ha, - na działce ew. nr [...] - owies na powierzchni 0,17 ha, - na działce ew. nr [...] - żyto ozime na powierzchni 0,35 ha, - na działce ew. nr [...] - owies na powierzchni 1,09 ha, - na działce ew. nr [...] - żyto ozime na powierzchni 0,31 ha, - na działce ew. nr [...] - żyto ozime na powierzchni 0,39 ha, - na działce ew. nr [...] - żyto ozime na powierzchni 0,90 ha, - na działce ew. nr [...] - owies na powierzchni 0,58 ha, - na działce ew. nr [...] - żyto ozime na powierzchni 0,37 ha, - na działce ew. nr [...] - żyto ozime na powierzchni 0,52 ha, - na działce ew. nr [...] - żyto ozime na powierzchni 2,80 ha, - na działce ew. nr [...] - pszenżyto ozime na powierzchni 0,76 ha, (powierzchnia ubezpieczona 0,74 ha), - na działce ew. nr [...] - owies na powierzchni 0,29 ha, - na działce ew. nr [...] - żyto ozime na powierzchni 0,16 ha. Natomiast na działkach ewidencyjnych, na których wg polisy ubezpieczono powierzchnie żyta ozimego na ziarno (rok zbioru 2018) strona zadeklarowała następujące uprawy: - na działce ew. nr [...] - owies na powierzchni 2,70 ha i żyto ozime na powierzchni 26,10 ha, - na działce ew. nr [...] - pszenżyto ozime na powierzchni 10,19 ha, - na działce ew. nr [...] - żyto ozime na powierzchni 1,38 ha. Organ stwierdził, że łączna powierzchnia upraw objęta ubezpieczeniem wynosi 38,19 ha i nie stanowi co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym (57,23 ha), czyli nie został spełniony warunek określony w § 13r ust. 12 rozporządzenia RM. Wobec powyższych ustaleń pomoc obliczona została w następujący sposób: (22,37 ha x 1000 zł/ha) x 50% = 11 185,00 zł (22,37 ha - obszar, co do którego strona wnioskuje o udzielenie pomocy finansowej - szkody w wysokości co najmniej 70% 1000 zł/ha - stawka pomocy finansowej 50% - redukcja z tytułu braku ubezpieczenia upraw (§ 13r ust. 12 Rozporządzenia RM) 11 185,00 zł - kwota pomocy finansowej; (83,19 ha x 500 zł/ha) x 50% = 20 797,50 zł 83,19 ha - obszar, co do którego strona wnioskuje o udzielenie pomocy finansowej - szkody w wysokości co najmniej 30% i mniej niż 70% 500 zł/ha - stawka pomocy finansowej 50% - redukcja z tytułu braku ubezpieczenia upraw (§ 13r ust. 12 Rozporządzenia RM) 20 797,50 zł - kwota pomocy finansowej. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji w części, w której odmówiono mu pomocy finansowej. W uzasadnieniu odwołania stwierdził m.in., że ubezpieczenie upraw rolnych zostało dokonane na podstawie planu zasiewów. W dniu [...].07.2018 r. został potwierdzony rzeczywisty stan zasiewów i na tą okoliczność został sporządzony aneks nr 1 do polisy z dnia [...].10.2017 r. Aneks dotyczył pkt. 4 polisy dotyczącej ubezpieczenia zasiewów ozimych. Nie zostały uwzględnione zmiany zasiewów ozimych na zasiewy wiosenne - dotyczące owsa. Łącznie ubezpieczono 59,28 ha upraw, co stanowi powierzchnię większą niż 50% upraw, równą 57,23 ha. Organ odwoławczy decyzją z [...] kwietnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoją decyzję podzielił w całości argumentację i stanowisko organu pierwszej instancji. Jako podstawę prawna decyzji organ wskazał m.in. art. 138 § 1 pkt 1, art. 10, art. 107, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018, poz. 2096) – zwaną dalej k.p.a., art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. z 2017 r., poz. 2137) oraz z § 13r ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 4, ust. 5, ust. 6 pkt 1, ust. 7, ust. 8, ust. 9, ust. 12 rozporządzenia RM, Odnosząc się do przedłożonego przez Skarżącego do odwołania aneksu nr 1 do polisy nr [...] organ odwoławczy stwierdził, że dokument ten nie spełnia wymogów formalno-prawnych, w tym m.in.: - nie zawiera daty sporządzenia aneksu, - nie zawiera adnotacji o zmianie/lub nie pozostałych postanowień umowy ubezpieczenia, - nie zawiera adnotacji dotyczących liczby jednobrzmiących egzemplarzy dla każdej ze stron. Ponadto punkt 4 polisy nr [...] zawiera następujące dane dotyczące ubezpieczanych upraw: działki ewidencyjne, powierzchnia upraw, wydajność, cena jednostkowa, suma ubezpieczenia, składka ogółem, dopłata z budżetu państwa, składka od producenta rolnego. W ocenie organu gdyby, teoretycznie, uwzględnić zapisy aneksu nr 1, to okazałoby się, że zmieniły się powierzchnie ubezpieczanych upraw. W polisie nr [...] ubezpieczane zboża ozime usytuowano na działkach ewidencyjnych klas użytków rolnych IVA, IVB i V, i tak na klasie użytków rolnych IVA - 6,65 ha, IVB - 72,17 ha, V - 1,19 ha. Natomiast zgodnie z przedstawionym aneksem nr 1 do polisy nr [...] powierzchnia ubezpieczanych zbóż ozimych na klasie użytków rolnych IVA - 6,65 ha, IVB - 58,36 ha, V - 0,92 ha. Powyższe zmiany mają wpływ na sumę ubezpieczenia i co za tym idzie na wysokość składki, którą płaci producent rolny, o czym w aneksie nie wspomina. Nadto organ stwierdził, że Skarżący w odwołaniu wskazał, że "w dniu [...].07.2018 r. został potwierdzony rzeczywisty stan zasiewów i na tę okoliczność został sporządzony aneks nr 1 do polisy z dnia [...].10.2017 r." Organ odwoławczy podniósł, że szacowanie zakresu i wysokości szkód suszowych w gospodarstwie strony odbyło się w dniu [...].07.2018 r. i w dniu [...].09.2018 r. (protokół nr [...] korekta). W/w protokół został przez stronę podpisany w dniu [...].10.2018 r. Mając na uwadze wskazane uchybienia organ odwoławczy stwierdził, że brak daty sporządzenia aneksu nie pozwala na jednoznaczne wskazanie, kiedy został sporządzony. Ponadto z treści odwołania wynika jednoznacznie, iż aneks został sporządzony po dacie szacowania szkód ([...].07.2018 r.), tym samym na dzień szacowania szkód suszowych suszowych powierzchnia upraw występująca na gruntach w gospodarstwie strony podlegająca ubezpieczeniu nie obejmowała co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym od co najmniej jednego ryzyka. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, zaskarżając decyzję organu drugiej instancji w całości. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia przepisów postepowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., przez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nieprzeprowadzenie wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanie jego oceny w sposób dowolny i wybiórczy, z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, w szczególności przez pominięcie w ocenie dowodów aneksu nr 1 do polisy [...], co doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, że powierzchnia upraw w gospodarstwie skarżącego rzekomo nie została objęta ubezpieczeniem spełniającym warunki określone w § 13 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem RM), co miało warunkować pomniejszenie płatności przyznanej skarżącemu, podczas gdy wszechstronna i wyczerpująca, oparta na zasadach logicznego rozumowania, wskazaniach wiedzy i doświadczenia życiowego, analiza materiału dowodowego prowadzi do biegunowo przeciwstawnego wniosku; 2. art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a., przez uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób, który nie pozwala na poznanie wszystkich motywów, jakimi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, podczas gdy uzasadnienie każdej decyzji musi umożliwiać poznanie stronie wszystkich motywów, jakimi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, a także przez prowadzenie postępowania w celu wykazania z góry obranej, niekorzystnej dla skarżącego tezy. Skarżący zarzucił również naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 2137, zwanej dalej ustawą o ARiMR) w zw. z § 13 ust. I, ust. 2 pkt 1, ust. 4, ust. 5, ust. 6 pkt 1, ust. 7, ust. 8, ust. 9 i ust. 12 rozporządzenia RM przez uznanie zasadności pomniejszenia kwoty płatności przyznanej skarżącemu z uwagi na rzekomy brak ubezpieczenia co najmniej 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym skarżącego (z wyłączeniem łąk i pastwisk) od co najmniej jednego z ryzyk, podczas gdy w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do pomniejszenia kwoty płatności przyznanej skarżącemu. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postepowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach, sąd uznał, że akt ten naruszał prawa w stopniu powodującym konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Spór miedzy stronami sprowadza się do oceny przedłożonego przez Skarżącego, wraz z odwołaniem, dokumentu w postaci aneksu do umowy ubezpieczenia. W ocenie Skarżącego przedłożony aneks skutkuje tym, że w jego przypadku nie ma zastosowania § 13r ust. 12 rozporządzenia RM, czyli pomoc finansowa przysługuje mu w pełnej wysokości, bez zmniejszeń, o których mowa we wskazanym przepisie. W ocenie organu przedłożony aneks nr 1 do polisy nr [...] nie spełnia wymogów formalno-prawnych, w tym m.in.: - nie zawiera daty sporządzenia aneksu, - nie zawiera adnotacji o zmianie/lub nie pozostałych postanowień umowy ubezpieczenia, - nie zawiera adnotacji dotyczących liczby jednobrzmiących egzemplarzy dla każdej ze stron i z tych powodów zastosowanie ma § 13r ust. 12 rozporządzenia RM, zgodnie z którym pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50 %, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 2 ust. 1 pkt 3. W ocenie Sądu, przeprowadzona przez organ ocena przełożonego przez Skarżącego dokumentu w postaci aneksu była przedwczesna. Rację ma Skarżący, iż organ bezpodstawnie, na tym etapie postępowania, próbował zdeprecjonować wiarygodność i moc dowodową przedłożonego aneksu. Nie można zaaprobować stanowiska organu w świetle, którego aneks nie spełnia wymogów formalno-prawnych, ponieważ nie zawiera daty jego sporządzenia, adnotacji o zmianie/lub nie pozostałych postanowień umowy ubezpieczenia, nie zawiera również adnotacji dotyczących liczby jednobrzmiących egzemplarzy dla każdej ze stron. Słusznie zauważył Skarżący, że żaden przepis, nie wskazał go przynajmniej organ, nie przewiduje obowiązku zachowania wymienionych przez organ elementów, "wymogów formalno-prawnych". Zasadny jest tym samym zarzut, iż organ samodzielnie wykreował wskazane wymagania. Jeżeli organ odwoławczy, prowadząc postępowanie powziął wątpliwości w zakresie rzetelności przedłożonego przez Skarżącego dokumentu, to winien przeprowadzić w tym zakresie postepowanie wyjaśniające. Zastrzeżenia organu wyrażone w zaskarżonej decyzji mogą być uznane jedynie za wątpliwości wymagające wyjaśnienia. Przypomnieć należy, że na organie prowadzącym postepowanie spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego – art. 77 § 1 k.p.a. Naruszenie tej zasady prowadzić może do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co może się skutkować niewłaściwym zastosowaniem przepisów prawa materialnego. Prowadząc postępowanie organ winien mieć na uwadze art. 75 § 1 k.p.a., zgodnie, z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Wyjaśniając wątpliwości organ powinien zatem zwrócić się do ubezpieczyciela z żądaniem ich wyjaśnienia. Ubezpieczyciel powinien bowiem posiadać wiedzę w zakresie wszystkich istotnych okoliczności sporządzenia umowy oraz aneksu. Jeżeli wyjaśnienia ubezpieczyciela byłyby niewystarczające, organ może przesłuchać świadków na okoliczności sporządzenia aneksu do umowy. Dopiero po przeprowadzeniu postepowania we wskazanym zakresie organ, uwzględniając treść art. 80 k.p.a., może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona i da temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Podkreślić również należy, że stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne winno zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Tym samym w ocenie Sądu organ naruszył przepisy art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec stwierdzonych przez Sąd naruszeń w zakresie prawidłowości ustalenia istotnych elementów stanu faktycznego sprawy, przedwczesne jest odnoszenie się przez Sąd do podniesionych w skardze naruszeń prawa materialnego. Rolą organu podatkowego, prowadzącego ponownie postępowanie, będzie uwzględnienie wskazań sądu wynikających bezpośrednio z treści uzasadnienia wyroku. Z tych tez przyczyn oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ) P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w całości. O zwrocie kosztów postępowania orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło